4.
Catuttho paricchedo
Pakiṇṇakavibhāgo
211.
Bhūmipuggalato ṭhānā, janakā ca yathārahaṃ.
212.
Cittuppādavaseneva, saṃkhipitvāna niyyate.
213.
Cutisandhibhavaṅgāni, cittānekūnavīsati.
214.
Ghāyanaṃ sāyanañceva, phusanaṃ sampaṭicchanaṃ.
215.
Pañcadvāre manodvāre, tadāvajjananāmakaṃ.
216.
Kriyā cāvajjanaṃ hitvā, kusalākusalapphalaṃ.
217.
Mahāvipākacittāni, aṭṭha santīraṇattayaṃ.
218.
Catukiccā mahāpākā, tikakiccā mahaggatā.
219.
Pañcaviññāṇajavanamanodhātuttikaṃ pana.
220.
Iccevaṃ kiccabhedena, cittuppādā vavatthitā.
221.
Pañcadvārā bhavaṅgaṃ tu, manodvāraṃ pavuccati.
222.
Arūpe natthubhayattha, tadālambaṇamānasaṃ.
223.
Dvārattayaṃ cha cittāni, manodvāramarūpisu.
224.
Majjhe bhavaṅgaṃ chetvāna, paccekaṃ vīthi jāyati.
225.
Āvajjanādayo honti, bhavaṅgadvicalā paraṃ.
226.
Tathā vīthi manodvāre, yathāsambhavato bhave.
227.
Voṭṭhabbakāmajavanaṃ, tadālambaṇamānasaṃ.
228.
Catupaññāsa vitthārā, pañcadvāre yathārahaṃ.
229.
Rūpānaṃ ṭhiti ekūna-paññāsañca duke dukaṃ.
230.
Voṭṭhabbamoghajavanaṃ, tadālambanti taṃ kamā.
231.
Vibhūte tu tadālambaṃ, vitthārā sattasaṭṭhi te.
232.
Vibhūtetimahante ca, tadālambaṇamīritaṃ.
233.
Pañcaviññāṇayugaḷaṃ, paccekaṃ tu pakāsitaṃ.
234.
Sukhatīraṇavoṭṭhabbaṃ, parittajavanaṃ chasu.
235.
Chasu dvāresu jāyanti, vīthimuttāni cekadā.
236.
Nava vīthivimuttā ca, duvidhāpi dasīritā.
237.
Ñeyyā gocarabhedena, cittuppādā yathārahaṃ.
238.
Sesañca rūpapaññattināmañca dhammagocaraṃ.
239.
Chālambaṇaṃ manodvāre, atītānāgatampi ca.
240.
Chaḷārammaṇasaṅkhātaṃ, yebhuyyena bhavantare.
241.
Paṭisandhibhavaṅgānaṃ, cutiyāva yathārahaṃ.
242.
Pañcaviññāṇayugaḷaṃ, paccekaṃ tu pakāsitaṃ.
243.
Ñāṇahīnānipuññāni, javanāni animmale.
244.
Sabbālambe pavattanti, aggamaggaphalaṃ vinā.
245.
Sabbālambe pavattanti, nibbāne nimmalā siyuṃ.
246.
Mahaggataññe vohāre, ayamālambaṇe nayo.
247.
Kāmaloke chavatthūni, nissitā satta dhātuyo.
248.
Manodhātu tato sesā, manoviññāṇadhātu ca.
249.
Arūpe tu anissāya, dhātvekāva pavattati.
250.
Pañcaviññāṇayugaḷaṃ, bhavatīti pakāsitaṃ.
251.
Hasanaṃ paṭighārūpā-vacaraṃ vatthunissitaṃ.
252.
Anissāya vipākāni, āruppeti samīritaṃ.
253.
Tato paraṃ vibhāveyya, bhūmibhedena paṇḍito.
254.
Pāpakammopapajjanti, pāpapākāya sandhiyā.
255.
Ahetukāya jāyanti, puññapākāya sandhiyā.
256.
Tusitā ceva nimmānaratino vasavattino.
257.
Mahāvipākasandhīhi, kāmapuññakatā janā.
258.
Mahābrahmā ca jāyanti, paṭhamajjhānasandhiyā.
259.
Dutiyajjhānapākāya, tatiyāya ca sandhiyā.
260.
Catutthāya tu jāyanti, tatiyajjhānabhūmikā.
261.
Pañcamāya ca jāyanti, asaññīcittavajjitā.
262.
Akaniṭṭhāti pañcete, suddhāvāsā pakāsitā.
263.
Ākāsānañcāyatanabhūmikādīsu jāyare.
264.
Kāme sahetukā pākā, tadālambaṇatopi ca.
265.
Cittuppādesu sabbattha, na tvevāsaññino matā.
266.
Paṭighadvayamiccevamaṭṭha honteva kāmisu.
267.
Kāmarūpesu jāyanti, yathāsambhavato dasa.
268.
Uddhaccasahitañceti, sabbatthetāni cuddasa.
269.
Sitañca rūpajavana-māruppāpāyavajjite.
270.
Catutthāruppajavanaṃ, sabbatthāpāyavajjite.
271.
Uddhamāruppabhūmiñca, jāyatīti vibhāvaye.
272.
Suddhāvāsamapāyañca, hitvā sabbattha jāyare.
273.
Paṭhamānuttaro maggo, sesaṭṭhānesu jāyati.
274.
Pañcapaññāsa suddhesu, rūpesvekūnasattati.
275.
Iccevaṃ bhūmibhedena, cittuppādā pakāsitā.
276.
Parittāni vivajjetvā, ñāṇapākakriyājave.
277.
Sotāpannāditiṇṇampi, phalaṃ hoti yathāsakaṃ.
278.
Puthujjanāditiṇṇampi, paṭighaṃ samudīritaṃ.
279.
Sāsavāvajjapākāni, pañcannamapi dīpaye.
280.
Ekūnasaṭṭhi cittāni, anāgāmikapuggale.
281.
Maggaṭṭhesu sako maggo, puggalesu ayaṃ nayo.
282.
Dvihetāhetucutiyā, kāmāvacarasandhiyo.
283.
Āruppāruppacutiyā, heṭṭhimāruppavajjitā.
284.
Bhavantīti ca medhāvī, cutisandhinayaṃ naye.
285.
Bhavaṅgaṃ taṃ pana chetvā, hoti āvajjanaṃ tato.
286.
Iṭṭhe tu puññapākāva, yathāsambhavato siyuṃ.
287.
Pañcadvāre yathāyogaṃ, manodvāre ca paṇḍito.
288.
Sukhitaṃ iṭṭhamajjhatte, aniṭṭhe ca upekkhitaṃ.
289.
Na hoti domanassamhā, somanassaṃ tu sabbadā.
290.
Aññattha niyamo natthi, tadālambapavattiyā.
291.
Tadālambe asambhonte, upekkhātīraṇaṃ bhave.
292.
Pañcamaṃ vā catutthaṃ vā, javanaṃ hoti appanā.
293.
Upekkhāñāṇayuttānaṃ, pañcamaṃ jāyate paraṃ.
294.
Tihetukāmakriyato, vītarāgānamappanā.
295.
Paṭisandhicuti sabbā, rūpārūpādikappanā.
296.
Pañcābhiññā tathā maggā, ekacittakkhaṇā matā.
297.
Catutthāruppajavanaṃ, tadālambañca sabbathā.
298.
Bhavaṅgādi ca voṭṭhabbaṃ, javanādi sakiṃ pana.
299.
Tikkhattuṃ vā catukkhattuṃ, manodvāre pavattati.
300.
Pañca vāre cha vā satta, samuppajjati sambhavā.
301.
Vīthicittāvasāne tu, bhavaṅgaṃ cuti vā bhave.
302.
Ñatvā gaṇeyya saṅgayha, labbhamānavasā kathaṃ?
303.
Sesāvajjanato pañca-cattālīsanti bhāsitaṃ.
304.
Paramekaṃ duve puñña-vipākā sampaṭicchanā.
305.
Tihetukāmapākamhā, ekavīsati bhāsitaṃ.
306.
Navaṭṭhāruppapākamhā, satta cha vā yathākkamaṃ.
307.
Dvihetupuññāpuññamhā, ekavīsati bhāvaye.
308.
Sukhitamhā sattarasa, vibhāventi vicakkhaṇā.
309.
Sukhitamhā tipaññāsa, bhavantīti pakāsitaṃ.
310.
Sukhitamhā tu dīpeyya, pañcavīsati paṇḍito.
311.
Yathākkamaṃ pañcadasa, āruppā paridīpaye.
312.
Paraṃ saṅgahamiccevaṃ, vigaṇeyya visārado.
313.
Ekamhā pañcaviññāṇaṃ, pañcamhā sampaṭicchanaṃ.
314.
Sambhonti sattatiṃsamhā, upekkhātīraṇadvayaṃ.
315.
Tathekacattālīsamhā, sukhapākā dvihetukā;
Tathekacattālīsamhā, upekkhāya samāyutā.
316.
Sukhapākā tihetukā;
Dvisattatimhā jāyanti,
Upekkhāsahitā puna.
317.
Kamāṭṭhacattālīsamhā, tathekadvitihīnato.
318.
Tikā mahaggatā javā, maggā kāmajavā dvayā.
319.
Ñeyyoyaṃ ṭhānabhedoti, pubbāparaniyāmito.
320.
Rūpameva janentīti, vuttā ekūnavīsati.
321.
Iriyāpatharūpāni, janetīti samīritaṃ.
322.
Iriyāpathaviññattirūpānaṃ janakā siyuṃ.
323.
Sabbesaṃ paṭisandhī ca, cuti cārahato tathā.
324.
Uppajjamānameveti, ñeyyo janakasaṅgaho.
325.
Nayaṃ vuttānusārena, samāsetvā viyojaye.
326.
Vikiṇṇavatthūhi suganthitaṃ nayaṃ;
Pakiṇṇamogayha paratthaninnaye,
Vitiṇṇakaṅkhāva bhavanti paṇḍitā.
327.
Jinavacanasamuddaṃ kāmamogayha dhīrā;
Hitasakalasamatthaṃ vatthusāraṃ haritvā,
Hadaya ratanagabbhaṃ sādhu sampūrayanti.
Iti nāmarūpaparicchede pakiṇṇakavibhāgo nāma
Catuttho paricchedo.