5.
Η ομιλία για την επαγωγή
181. Έτσι έχω ακούσει - Κάποτε ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα διέμενε στη χώρα των Μπάγκα, στο Σουσουμαραγκίρα, στο δάσος Μπεσακαλά, στο πάρκο των ελαφιών. Εκεί ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα απευθύνθηκε στους μοναχούς - «Φίλοι μοναχοί». «Φίλε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον σεβάσμιο Μαχαμογκαλλάνα. Ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα είπε αυτό -
«Αν ένας μοναχός, φίλοι, προσκαλεί για νουθεσία - 'Ας με νουθετήσουν οι σεβάσμιοι, είμαι άξιος νουθεσίας από τους σεβασμίους', αλλά αυτός είναι δύσκολος στην αποδοχή συμβουλής, προικισμένος με παράγοντες που δημιουργούν δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής, ανυπόμονος, μη δεχόμενος ευνοϊκά την παραίνεση, τότε οι σύντροφοι στην άγια ζωή θεωρούν ότι δεν πρέπει να του μιλήσουν, θεωρούν ότι δεν πρέπει να τον νουθετήσουν, και θεωρούν ότι δεν πρέπει να έχουν εμπιστοσύνη σε αυτό το άτομο.
«Και ποιοι, φίλοι, είναι οι παράγοντες που δημιουργούν δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής; Εδώ, φίλοι, ένας μοναχός έχει κακόβουλες επιθυμίες και υποκύπτει σε κακόβουλες επιθυμίες. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός έχει κακόβουλες επιθυμίες και υποκύπτει σε κακόβουλες επιθυμίες - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός εξυψώνει τον εαυτό του και υποτιμά τους άλλους. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός εξυψώνει τον εαυτό του και υποτιμά τους άλλους - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι οργίλος και κυριευμένος από οργή. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι οργίλος και κυριευμένος από οργή - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι οργίλος και εξαιτίας της οργής είναι μνησίκακος. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι οργίλος και εξαιτίας της οργής είναι μνησίκακος - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι οργίλος και εξαιτίας της οργής είναι επιθετικός. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι οργίλος και εξαιτίας της οργής είναι επιθετικός - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι οργίλος και εκφέρει λόγια που συνορεύουν με την οργή. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι οργίλος και εκφέρει λόγια που συνορεύουν με την οργή - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, αντιτίθεται στον κατήγορο. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, αντιτίθεται στον κατήγορο - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, υποτιμά τον κατήγορο. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, υποτιμά τον κατήγορο - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, αντικατηγορεί τον κατήγορο. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, αντικατηγορεί τον κατήγορο - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, αποφεύγει το ένα με το άλλο, παρεκκλίνει τη συζήτηση εξωτερικά, και εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, αποφεύγει το ένα με το άλλο, παρεκκλίνει τη συζήτηση εξωτερικά, και εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δεν δίνει ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπεριφορά του. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δεν δίνει ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπεριφορά του - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι υποτιμητικός και ανταγωνιστικός. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι υποτιμητικός και ανταγωνιστικός - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι ζηλόφθονος και τσιγκούνης. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι ζηλόφθονος και τσιγκούνης - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι δόλιος και απατηλός. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι δόλιος και απατηλός - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι ισχυρογνώμονας και υπεροπτικός. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι ισχυρογνώμονας και υπεροπτικός - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι αγκιστρωμένος στις προσωπικές του απόψεις, ο διατηρών με πείσμα τις προσωπικές του απόψεις, εγκαταλείπων τις προσωπικές του απόψεις με δυσκολία. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι αγκιστρωμένος στις προσωπικές του απόψεις, ο διατηρών με πείσμα τις προσωπικές του απόψεις, εγκαταλείπων τις προσωπικές του απόψεις με δυσκολία - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής. Αυτοί, φίλοι, ονομάζονται παράγοντες που κάνουν κάποιον δύσκολο να συμβουλευτεί.
182. «Ακόμα κι αν, φίλοι, ένας μοναχός δεν προσκαλεί για νουθεσία - 'Ας με νουθετήσουν οι σεβάσμιοι, είμαι άξιος νουθεσίας από τους σεβασμίους', αλλά αυτός είναι εύκολος στην αποδοχή συμβουλής, προικισμένος με παράγοντες που δημιουργούν ευκολία στην αποδοχή συμβουλής, υπομονετικός, δεχόμενος ευνοϊκά την παραίνεση, τότε οι σύντροφοι στην άγια ζωή θεωρούν ότι πρέπει να του μιλήσουν, θεωρούν ότι πρέπει να τον νουθετήσουν, και θεωρούν ότι πρέπει να έχουν εμπιστοσύνη σε αυτό το άτομο.
«Και ποιοι, φίλοι, είναι οι παράγοντες που δημιουργούν ευκολία στην αποδοχή συμβουλής; Εδώ, φίλοι, ένας μοναχός δεν έχει κακόβουλες επιθυμίες και δεν υποκύπτει σε κακόβουλες επιθυμίες. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός δεν έχει κακόβουλες επιθυμίες και δεν υποκύπτει σε κακόβουλες επιθυμίες - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός δεν εξυψώνει τον εαυτό του και δεν υποτιμά τους άλλους. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός δεν εξυψώνει τον εαυτό του και δεν υποτιμά τους άλλους - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός δεν είναι οργίλος και δεν είναι κυριευμένος από οργή. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός δεν είναι οργίλος και δεν είναι κυριευμένος από οργή - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός δεν είναι οργίλος και εξαιτίας της οργής δεν είναι μνησίκακος. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός δεν είναι οργίλος και εξαιτίας της οργής δεν είναι μνησίκακος - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός δεν είναι οργίλος και εξαιτίας της οργής δεν είναι επιθετικός. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός δεν είναι οργίλος και εξαιτίας της οργής δεν είναι επιθετικός - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός δεν είναι οργίλος και δεν εκφέρει λόγια που συνορεύουν με την οργή. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός δεν είναι οργίλος και δεν εκφέρει λόγια που συνορεύουν με την οργή - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δεν αντιτίθεται στον κατήγορο. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δεν αντιτίθεται στον κατήγορο - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δεν υποτιμά τον κατήγορο. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δεν υποτιμά τον κατήγορο - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δεν αντικατηγορεί τον κατήγορο. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δεν αντικατηγορεί τον κατήγορο - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δεν αποφεύγει το ένα με το άλλο, δεν παρεκκλίνει τη συζήτηση εξωτερικά, και δεν εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δεν αποφεύγει το ένα με το άλλο, δεν παρεκκλίνει τη συζήτηση εξωτερικά, και δεν εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δίνει ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπεριφορά του. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δίνει ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπεριφορά του - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι χωρίς υποτίμηση και χωρίς περιφρόνηση. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι χωρίς υποτίμηση και χωρίς περιφρόνηση - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι χωρίς ζήλια και χωρίς τσιγκουνιά. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι χωρίς ζήλια και χωρίς τσιγκουνιά - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι χωρίς δολιότητα και χωρίς απάτη. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι χωρίς δολιότητα και χωρίς απάτη - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός είναι χωρίς ισχυρογνωμοσύνη και χωρίς υπεροψία. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός είναι χωρίς ισχυρογνωμοσύνη και χωρίς υπεροψία - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός δεν είναι αγκιστρωμένος στις προσωπικές του απόψεις, δεν διατηρεί με πείσμα τις προσωπικές του απόψεις, εγκαταλείπει τις προσωπικές του απόψεις με ευκολία. Το ότι, φίλοι, ένας μοναχός δεν είναι αγκιστρωμένος στις προσωπικές του απόψεις, δεν διατηρεί με πείσμα τις προσωπικές του απόψεις, εγκαταλείπει τις προσωπικές του απόψεις με ευκολία - αυτός επίσης είναι παράγοντας που δημιουργεί ευκολία στην αποδοχή συμβουλής. Αυτοί, φίλοι, ονομάζονται παράγοντες που δημιουργούν ευκολία στην αποδοχή συμβουλής.
183. «Εκεί, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να αξιολογεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Όποιο άτομο έχει κακόβουλες επιθυμίες και υποκύπτει σε κακόβουλες επιθυμίες, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ είχα κακόβουλες επιθυμίες και υπέκυπτα σε κακόβουλες επιθυμίες, θα ήμουν μη αγαπητός και δυσάρεστος στους άλλους". Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη "δεν θα έχω κακόβουλες επιθυμίες, δεν θα υποκύπτω σε κακόβουλες επιθυμίες".
«"Όποιο άτομο εξυψώνει τον εαυτό του και υποτιμά τους άλλους, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ εξύψωνα τον εαυτό μου και υποτιμούσα τους άλλους, θα ήμουν μη αγαπητός και δυσάρεστος στους άλλους". Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη "δεν θα εξυψώνω τον εαυτό μου και δεν θα υποτιμώ τους άλλους".
«"Όποιο άτομο είναι οργίλο και κυριευμένο από οργή, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο. Αν εγώ ήμουν οργίλος και κυριευμένος από οργή, θα ήμουν μη αγαπητός και δυσάρεστος στους άλλους". Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη "δεν θα είμαι οργίλος και δεν θα είμαι κυριευμένος από οργή".
«"Όποιο άτομο είναι οργίλο και εξαιτίας της οργής είναι μνησίκακο, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ ήμουν οργίλος και εξαιτίας της οργής μνησίκακος, θα ήμουν μη αγαπητός και δυσάρεστος στους άλλους". Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη "δεν θα είμαι οργίλος και εξαιτίας της οργής δεν θα είμαι μνησίκακος".
«"Όποιο άτομο είναι οργίλο και εξαιτίας της οργής είναι επιθετικό, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ ήμουν οργίλος και εξαιτίας της οργής επιθετικός, θα ήμουν μη αγαπητός και δυσάρεστος στους άλλους". Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη "δεν θα είμαι οργίλος και εξαιτίας της οργής δεν θα είμαι επιθετικός".
«"Όποιο άτομο είναι οργίλο και εκφέρει λόγια που συνορεύουν με την οργή, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ ήμουν οργίλος και εξέφερα λόγια που συνορεύουν με την οργή, θα ήμουν μη αγαπητός και δυσάρεστος στους άλλους". Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη "δεν θα είμαι οργίλος και δεν θα εκφέρω λόγια που συνορεύουν με την οργή".
«"Όποιο άτομο όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, αντιτίθεται στον κατήγορο, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, αντιτιθέμουν στον κατήγορο, θα ήμουν μη αγαπητός και δυσάρεστος στους άλλους". Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δεν θα αντιτίθεμαι στον κατήγορο".
«"Όποιο άτομο όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, υποτιμά τον κατήγορο, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, υποτιμούσα τον κατήγορο, θα ήμουν μη αγαπητός και δυσάρεστος στους άλλους". Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δεν θα υποτιμώ τον κατήγορο".
«"Όποιο άτομο όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, αντικατηγορεί τον κατήγορο, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, αντικατηγορούσα τον κατήγορο, θα ήμουν μη αγαπητός και δυσάρεστος στους άλλους". Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δεν θα αντικατηγορώ τον κατήγορο".
«"Όποιο άτομο όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, αποφεύγει το ένα με το άλλο, παρεκκλίνει τη συζήτηση εξωτερικά, και εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, απέφευγα το ένα με το άλλο, παρέκκλινα τη συζήτηση εξωτερικά, και εκδήλωνα εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια, θα ήμουν μη αγαπητός και δυσάρεστος στους άλλους". Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δεν θα αποφεύγω το ένα με το άλλο, δεν θα παρεκκλίνω τη συζήτηση εξωτερικά, και δεν θα εκδηλώνω εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια".
«Όποιο άτομο όταν κατηγορείται από τον κατήγορο, δεν δίνει ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπεριφορά του, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δεν έδινα ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπεριφορά μου, θα ήμουν στους άλλους μη αγαπητός και δυσάρεστος». Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ο μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη «όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, θα δίνω ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπεριφορά μου».
«Όποιο άτομο είναι υποτιμητικό και ανταγωνιστικό, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ ήμουν υποτιμητικός και ανταγωνιστικός, θα ήμουν στους άλλους μη αγαπητός και δυσάρεστος». Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ο μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη «θα είμαι χωρίς υποτίμηση και χωρίς ανταγωνισμό».
«Όποιο άτομο είναι ζηλόφθονο και τσιγκούνικο, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ ήμουν ζηλόφθονος και τσιγκούνης, θα ήμουν στους άλλους μη αγαπητός και δυσάρεστος». Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ο μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη «θα είμαι χωρίς ζήλια και χωρίς τσιγκουνιά».
«Όποιο άτομο είναι δόλιο και απατηλό, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ ήμουν δόλιος και απατηλός, θα ήμουν στους άλλους μη αγαπητός και δυσάρεστος». Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ο μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη «θα είμαι χωρίς δολιότητα και χωρίς απάτη».
«Όποιο άτομο είναι ισχυρογνώμονας και υπεροπτικό, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ ήμουν ισχυρογνώμονας και υπεροπτικός, θα ήμουν στους άλλους μη αγαπητός και δυσάρεστος». Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ο μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη «θα είμαι χωρίς ισχυρογνωμοσύνη και χωρίς υπεροψία».
«Όποιο άτομο είναι αγκιστρωμένο στις προσωπικές του απόψεις, διατηρώντας τες με πείσμα και εγκαταλείποντάς τες με δυσκολία, αυτό το άτομο μου είναι μη αγαπητό και δυσάρεστο· αν εγώ ήμουν αγκιστρωμένος στις προσωπικές μου απόψεις, διατηρώντας τες με πείσμα και εγκαταλείποντάς τες με δυσκολία, θα ήμουν στους άλλους μη αγαπητός και δυσάρεστος». Έτσι γνωρίζοντας, φίλοι, ο μοναχός πρέπει να εγείρει τη σκέψη «θα είμαι χωρίς αγκίστρωση στις προσωπικές μου απόψεις, χωρίς να τις διατηρώ με πείσμα και εγκαταλείποντάς τες με ευκολία».
184. «Εκεί, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε έχω κακόβουλες επιθυμίες και υποκύπτω σε κακόβουλες επιθυμίες;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Έχω κακόβουλες επιθυμίες και υποκύπτω σε κακόβουλες επιθυμίες", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Δεν έχω κακόβουλες επιθυμίες και δεν υποκύπτω σε κακόβουλες επιθυμίες", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε εξυψώνω τον εαυτό μου και υποτιμώ τους άλλους;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Εξυψώνω τον εαυτό μου και υποτιμώ τους άλλους", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Δεν εξυψώνω τον εαυτό μου και δεν υποτιμώ τους άλλους", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε είμαι οργίλος και κυριευμένος από οργή;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Είμαι οργίλος και κυριευμένος από οργή", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Δεν είμαι οργίλος και δεν είμαι κυριευμένος από οργή", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε είμαι οργίλος και εξαιτίας της οργής μνησίκακος;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι "Είμαι οργίλος και εξαιτίας της οργής μνησίκακος", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι "Δεν είμαι οργίλος και εξαιτίας της οργής δεν είμαι μνησίκακος", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε είμαι οργίλος και εξαιτίας της οργής επιθετικός;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Είμαι οργίλος και εξαιτίας της οργής επιθετικός", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Δεν είμαι οργίλος και εξαιτίας της οργής δεν είμαι επιθετικός", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε είμαι οργίλος και εκφέρω λόγια που συνορεύουν με την οργή;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Είμαι οργίλος και εκφέρω λόγια που συνορεύουν με την οργή", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Δεν είμαι οργίλος και δεν εκφέρω λόγια που συνορεύουν με την οργή", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, αντιτίθεμαι στον κατήγορο;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας έτσι γνωρίζει "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, αντιτίθεμαι στον κατήγορο", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθεί για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δεν αντιτίθεμαι στον κατήγορο", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, υποτιμώ τον κατήγορο;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας έτσι γνωρίζει "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, υποτιμώ τον κατήγορο", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθεί για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δεν υποτιμώ τον κατήγορο", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, αντικατηγορώ τον κατήγορο;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, αντικατηγορώ τον κατήγορο", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθεί για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δεν αντικατηγορώ τον κατήγορο", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, αποφεύγω το ένα με το άλλο, παρεκκλίνω τη συζήτηση εξωτερικά, και εκδηλώνω εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, αποφεύγω το ένα με το άλλο, παρεκκλίνω τη συζήτηση εξωτερικά, και εκδηλώνω εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθεί για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δεν αποφεύγω το ένα με το άλλο, δεν παρεκκλίνω τη συζήτηση εξωτερικά, και δεν εκδηλώνω εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δεν δίνω ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπεριφορά μου;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δεν δίνω ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπεριφορά μου", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθεί για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "όταν κατηγορούμαι από τον κατήγορο, δίνω ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπεριφορά μου", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "Μήπως άραγε είμαι υποτιμητικός και ανταγωνιστικός;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "είμαι υποτιμητικός και ανταγωνιστικός", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθεί για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "είμαι χωρίς υποτίμηση και χωρίς ανταγωνισμό", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "είμαι άραγε ζηλόφθονος και τσιγκούνης;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "είμαι πράγματι ζηλόφθονος και τσιγκούνης", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "είμαι πράγματι χωρίς ζήλια και χωρίς τσιγκουνιά", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "είμαι άραγε δόλιος και απατηλός;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "είμαι πράγματι δόλιος και απατηλός", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "είμαι πράγματι χωρίς δολιότητα και χωρίς απάτη", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "είμαι άραγε ισχυρογνώμονας και υπεροπτικός;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "είμαι πράγματι ισχυρογνώμονας και υπεροπτικός", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "είμαι πράγματι χωρίς ισχυρογνωμοσύνη και χωρίς υπεροψία", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Επιπλέον, φίλοι, ένας μοναχός πρέπει να ανασκοπεί τον εαυτό του με τον εαυτό του έτσι - "είμαι άραγε αγκιστρωμένος στις προσωπικές μου απόψεις, διατηρώντας τες με πείσμα και εγκαταλείποντάς τες με δυσκολία;" Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "είμαι πράγματι αγκιστρωμένος στις προσωπικές μου απόψεις, διατηρώντας τες με πείσμα και εγκαταλείποντάς τες με δυσκολία", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "είμαι πράγματι χωρίς αγκίστρωση στις προσωπικές μου απόψεις, χωρίς να τις διατηρώ με πείσμα και εγκαταλείποντάς τες με ευκολία", τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Αν, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας βλέπει στον εαυτό του όλες αυτές τις κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις ως μη εγκαταλελειμμένες, τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη όλων ακριβώς αυτών των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας βλέπει στον εαυτό του όλες αυτές τις κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις ως εγκαταλελειμμένες, τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Όπως, φίλοι, μια γυναίκα ή ένας άνδρας, νέος, νεαρός, που του αρέσει να στολίζεται, ανασκοπώντας την αντανάκλαση του προσώπου του σε έναν αγνό, λαμπερό καθρέφτη ή σε ένα διαυγές δοχείο με νερό, αν εκεί βλέπει σκόνη ή νοητική κηλίδα, προσπαθεί για την εγκατάλειψη εκείνης ακριβώς της σκόνης ή της νοητικής κηλίδας· αν εκεί δεν βλέπει σκόνη ή νοητική κηλίδα, γι' αυτό ακριβώς είναι ευχαριστημένος - "τι κέρδος πράγματι για μένα, αγνό είναι πράγματι για μένα". Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, φίλοι, αν ένας μοναχός ανασκοπώντας βλέπει στον εαυτό του όλες αυτές τις κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις ως μη εγκαταλελειμμένες, τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να προσπαθήσει για την εγκατάλειψη όλων ακριβώς αυτών των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, φίλοι, ένας μοναχός ανασκοπώντας βλέπει στον εαυτό του όλες αυτές τις κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις ως εγκαταλελειμμένες, τότε, φίλοι, αυτός ο μοναχός πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευχαρίστηση, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις».
Αυτό είπε ο σεβάσμιος Μαχαμογκαλλάνα. Οι μοναχοί, ευχαριστημένοι, αγαλλίασαν με τα λόγια του σεβασμίου Μαχαμογκαλλάνα.
Τέλος της ομιλίας Ανουμάνα, πέμπτη.