1.
Η ομιλία στον Βάτσα για την τριπλή αληθινή γνώση
185. Έτσι έχω ακούσει - Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Βεσάλι, στο Μεγάλο Δάσος, στην Αίθουσα με το Αετωματικό Στέγαστρο. Εκείνη την περίοδο ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα διέμενε στο πάρκο περιπλανώμενων ασκητών Εκαπουνταρίκα. Τότε ο Ευλογημένος, αφού ντύθηκε το πρωί και πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, μπήκε στη Βεσάλι για προσφερόμενη τροφή. Τότε στον Ευλογημένο ήρθε αυτή η σκέψη: «Είναι πολύ νωρίς ακόμα για να περπατήσω στη Βεσάλι για προσφερόμενη τροφή· Γιατί να μην πάω στο πάρκο περιπλανώμενων ασκητών Εκαπουνταρίκα, εκεί όπου βρίσκεται ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα;» Τότε ο Ευλογημένος πήγε στο πάρκο περιπλανώμενων ασκητών Εκαπουνταρίκα, εκεί όπου βρισκόταν ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα. Ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα είδε τον Ευλογημένο να έρχεται από μακριά. Αφού είδε τον Ευλογημένο, είπε: «Ελάτε, Σεβάσμιε Κύριε, Ευλογημένε. Καλώς ήρθατε, Σεβάσμιε Κύριε, Ευλογημένε. Μετά από πολύ καιρό, Σεβάσμιε Κύριε, ο Ευλογημένος βρήκε την ευκαιρία, δηλαδή να έρθει εδώ. Καθίστε, Σεβάσμιε Κύριε, Ευλογημένε, αυτό το κάθισμα είναι προετοιμασμένο». Ο Ευλογημένος κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα. Και ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα, αφού πήρε κάποιο χαμηλό κάθισμα, κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα είπε στον Ευλογημένο: «Έχω ακούσει αυτό, σεβάσμιε κύριε - 'Ο ασκητής Γκόταμα είναι παντογνώστης, βλέπει τα πάντα, διακηρύσσει πλήρη γνώση και ενόραση: είτε περπατώ είτε στέκομαι είτε κοιμάμαι είτε είμαι ξύπνιος, η γνώση και η ενόραση είναι συνεχώς και αδιάκοπα παρούσα σε μένα'. Εκείνοι, σεβάσμιε κύριε, που είπαν έτσι - 'Ο ασκητής Γκόταμα είναι παντογνώστης, βλέπει τα πάντα, διακηρύσσει πλήρη γνώση και ενόραση: είτε περπατώ είτε στέκομαι είτε κοιμάμαι είτε είμαι ξύπνιος, η γνώση και η ενόραση είναι συνεχώς και αδιάκοπα παρούσα σε μένα', μήπως αυτοί, σεβάσμιε κύριε, λένε αυτό που έχει πει ο Ευλογημένος, και δεν συκοφαντούν τον Ευλογημένο με ψέματα, και εξηγούν σύμφωνα με τη Διδασκαλία, και καμία εύλογη επίκριση δεν οδηγεί σε αξιόμεμπτη θέση;» «Εκείνοι, Βάτσα, που είπαν έτσι - 'Ο ασκητής Γκόταμα είναι παντογνώστης, βλέπει τα πάντα, διακηρύσσει πλήρη γνώση και ενόραση: είτε περπατώ είτε στέκομαι είτε κοιμάμαι είτε είμαι ξύπνιος, η γνώση και η ενόραση είναι συνεχώς και αδιάκοπα παρούσα σε μένα', αυτοί δεν λένε αυτό που έχω πει, αλλά με συκοφαντούν με ψέματα και ανυπόστατα πράγματα».
186. «Πώς όμως απαντώντας εμείς, σεβάσμιε κύριε, θα λέμε αυτό που έχει πει ο Ευλογημένος, και δεν θα συκοφαντούμε τον Ευλογημένο με ψέματα, και θα εξηγούμε σύμφωνα με τη Διδασκαλία, και καμία εύλογη επίκριση δεν θα οδηγεί σε αξιόμεμπτη θέση;»
«'Ο ασκητής Γκόταμα είναι κάτοχος της τριπλής αληθινής γνώσης', Βάτσα, απαντώντας έτσι θα έλεγες αυτό που έχω πει, και δεν θα με συκοφαντούσες με ψέματα, και θα εξηγούσες σύμφωνα με τη Διδασκαλία, και καμία εύλογη επίκριση δεν θα οδηγούσε σε αξιόμεμπτη θέση. Διότι εγώ, Βάτσα, όποτε επιθυμώ, θυμάμαι πολλές προηγούμενες υπάρξεις, δηλαδή - μία γέννηση, δύο γεννήσεις... κ.λπ... Έτσι θυμάμαι πολλές προηγούμενες υπάρξεις με τις λεπτομέρειες και τα χαρακτηριστικά τους. Διότι εγώ, Βάτσα, όποτε επιθυμώ, με τον θείο οφθαλμό, καθαρό, που υπερβαίνει τον ανθρώπινο, βλέπω τα όντα να πεθαίνουν και να ξαναγεννιούνται, κατώτερα και ανώτερα, όμορφα και άσχημα, σε καλούς και κακούς προορισμούς... κ.λπ... κατανοώ τα όντα που επαναγεννιούνται σύμφωνα με τις πράξεις τους. Διότι εγώ, Βάτσα, με την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας χωρίς νοητικές διαφθορές στην παρούσα ζωή, έχοντας επιτύχει, παραμένω.
'Ο ασκητής Γκόταμα είναι κάτοχος της τριπλής αληθινής γνώσης', Βάτσα, απαντώντας έτσι θα έλεγες αυτό που έχω πει, και δεν θα με συκοφαντούσες με ψέματα, και θα εξηγούσες σύμφωνα με τη Διδασκαλία, και καμία εύλογη επίκριση δεν θα οδηγούσε σε αξιόμεμπτη θέση».
Όταν αυτό ειπώθηκε, ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα είπε στον Ευλογημένο: «Υπάρχει άραγε, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιος λαϊκός που χωρίς να εγκαταλείψει τους νοητικούς δεσμούς του λαϊκού, με την κατάρρευση του σώματος θέτει τέλος στον υπαρξιακό πόνο;» «Δεν υπάρχει, Βάτσα, κανένας λαϊκός που χωρίς να εγκαταλείψει τους νοητικούς δεσμούς του λαϊκού, με την κατάρρευση του σώματος θέτει τέλος στον υπαρξιακό πόνο».
«Υπάρχει όμως, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιος λαϊκός που χωρίς να εγκαταλείψει τους νοητικούς δεσμούς του λαϊκού, με την κατάρρευση του σώματος πηγαίνει στον ουράνιο κόσμο;» «Όχι μόνο μία εκατοντάδα, Βάτσα, ούτε δύο εκατοντάδες, ούτε τρεις εκατοντάδες, ούτε τέσσερις εκατοντάδες, ούτε πέντε εκατοντάδες, αλλά πολύ περισσότεροι είναι οι λαϊκοί που χωρίς να εγκαταλείψουν τους νοητικούς δεσμούς του λαϊκού, με την κατάρρευση του σώματος πηγαίνουν στον ουράνιο κόσμο».
«Υπάρχει άραγε, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιος γυμνός ασκητής που με την κατάρρευση του σώματος θέτει τέλος στον υπαρξιακό πόνο;» «Δεν υπάρχει, Βάτσα, κανένας γυμνός ασκητής που με την κατάρρευση του σώματος θέτει τέλος στον υπαρξιακό πόνο».
«Υπάρχει όμως, αγαπητέ Γκόταμα, κάποιος γυμνός ασκητής που με την κατάρρευση του σώματος πηγαίνει στον ουράνιο κόσμο;» «Από εδώ, Βάτσα, ενενήντα ένας κοσμικοί κύκλοι που θυμάμαι, δεν γνωρίζω άμεσα κανέναν γυμνό ασκητή που πήγε στον ουράνιο κόσμο εκτός από έναν· και αυτός δίδασκε τη δύναμη της πράξης, δίδασκε τη δύναμη της ενέργειας». «Αφού έτσι έχουν τα πράγματα, αγαπητέ Γκόταμα, εκείνο το αιρετικό δόγμα είναι κενό ακόμη και από κάποιον που πηγαίνει στον ουράνιο κόσμο;» «Έτσι, Βάτσα, εκείνο το αιρετικό δόγμα είναι κενό ακόμη και από κάποιον που πηγαίνει στον ουράνιο κόσμο».
Αυτά είπε ο Ευλογημένος. Ο περιπλανώμενος ασκητής Βατσαγκόττα, ευχαριστημένος, αγαλλίασε με τα λόγια του Ευλογημένου.
Τέλος της ομιλίας Τεβιτζαβάτσα, πρώτη.