2.
Η ομιλία για τη συμβουλή στον Τσάννα
389. Έτσι έχω ακούσει - Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στο Ρατζάγκαχα, στο Άλσος των Μπαμπού, στο καταφύγιο σίτισης σκιούρων. Εκείνη την περίοδο ο σεβάσμιος Σαριπούττα και ο σεβάσμιος Μαχάτσουντα και ο σεβάσμιος Τσάννα διέμεναν στο όρος Γκιτζτζακούτα. Εκείνη την περίοδο ο σεβάσμιος Τσάννα ήταν άρρωστος, ταλαιπωρημένος, βαριά ασθενής. Τότε ο σεβάσμιος Σαριπούττα, την απογευματινή περίοδο της ημέρας, αφού βγήκε από την απομόνωση, πλησίασε τον σεβάσμιο Μαχάτσουντα· αφού πλησίασε, είπε στον σεβάσμιο Μαχάτσουντα: «Έλα, φίλε Τσούνδα, ας πάμε εκεί όπου είναι ο σεβάσμιος Τσάννα για να ρωτήσουμε τον ασθενή». «Ναι, φίλε», απάντησε ο σεβάσμιος Μαχάτσουντα στον σεβάσμιο Σαριπούττα.
Τότε ο σεβάσμιος Σαριπούττα και ο σεβάσμιος Μαχάτσουντα πήγαν εκεί όπου ήταν ο σεβάσμιος Τσάννα· αφού πλησίασαν, χαιρέτησαν τον σεβάσμιο Τσάννα. Αφού ολοκλήρωσαν την ευγενική και αξιομνημόνευτη συζήτηση, κάθισαν στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Σαριπούττα είπε στον σεβάσμιο Τσάννα: «Μήπως, φίλε Τσάννα, είσαι καλά, μήπως τα βγάζεις πέρα; Μήπως τα δυσάρεστα αισθήματα υποχωρούν, όχι εντείνονται; Είναι εμφανής η υποχώρησή τους, όχι η ένταση;»
«Δεν είμαι καλά, φίλε Σαριπούττα, δεν τα βγάζω πέρα. Έντονα δυσάρεστα αισθήματα εντείνονται σε μένα, δεν υποχωρούν· είναι εμφανής η έντασή τους, όχι η υποχώρηση. Όπως, φίλε Σαριπούττα, ένας δυνατός άνδρας θα τρυπούσε την κορυφή του κεφαλιού με αιχμηρή αιχμή· ακριβώς έτσι σε μένα, φίλε Σαριπούττα, υπερβολικοί άνεμοι χτυπούν την κορυφή του κεφαλιού. Δεν είμαι καλά, φίλε Σαριπούττα, δεν τα βγάζω πέρα. Έντονα δυσάρεστα αισθήματα εντείνονται σε μένα, δεν υποχωρούν· είναι εμφανής η έντασή τους, όχι η υποχώρηση. Όπως, φίλε Σαριπούττα, ένας δυνατός άνδρας θα έδενε ένα σφιχτό επίδεσμο στο κεφάλι με ένα γερό δερμάτινο λουρί· ακριβώς έτσι σε μένα, φίλε Σαριπούττα, υπάρχουν υπερβολικοί πονοκέφαλοι στο κεφάλι. Δεν είμαι καλά, φίλε Σαριπούττα, δεν τα βγάζω πέρα. Έντονα δυσάρεστα αισθήματα εντείνονται σε μένα, δεν υποχωρούν· είναι εμφανής η έντασή τους, όχι η υποχώρηση. Όπως, φίλε Σαριπούττα, ένας επιδέξιος χασάπης ή ο μαθητευόμενος χασάπη θα έκοβε την κοιλιά με κοφτερό μαχαίρι σφαγής· ακριβώς έτσι σε μένα, φίλε Σαριπούττα, υπερβολικοί άνεμοι κόβουν την κοιλιά. Δεν είμαι καλά, φίλε Σαριπούττα, δεν τα βγάζω πέρα. Έντονα δυσάρεστα αισθήματα εντείνονται σε μένα, δεν υποχωρούν· είναι εμφανής η έντασή τους, όχι η υποχώρηση. Όπως, φίλε Σαριπούττα, δύο δυνατοί άνδρες, αφού πιάσουν έναν πιο αδύναμο άνδρα από τα δύο χέρια, θα τον έψηναν και θα τον κατέκαιγαν πάνω από λάκκο με κάρβουνα· ακριβώς έτσι σε μένα, φίλε Σαριπούττα, υπάρχει υπερβολικό κάψιμο στο σώμα. Δεν είμαι καλά, φίλε Σαριπούττα, δεν τα βγάζω πέρα. Έντονα δυσάρεστα αισθήματα εντείνονται σε μένα, δεν υποχωρούν· είναι εμφανής η έντασή τους, όχι η υποχώρηση. Θα χρησιμοποιήσω μαχαίρι, φίλε Σαριπούττα, δεν επιθυμώ τη ζωή».
390. «Ας μη χρησιμοποιήσει ο σεβάσμιος Τσάννα μαχαίρι. Ας συντηρείται ο σεβάσμιος Τσάννα. Θέλουμε τον σεβάσμιο Τσάννα να συντηρείται. Αν ο σεβάσμιος Τσάννα δεν έχει κατάλληλες τροφές, εγώ θα αναζητήσω κατάλληλες τροφές για τον σεβάσμιο Τσάννα. Αν ο σεβάσμιος Τσάννα δεν έχει κατάλληλα φάρμακα, εγώ θα αναζητήσω κατάλληλα φάρμακα για τον σεβάσμιο Τσάννα. Αν ο σεβάσμιος Τσάννα δεν έχει κατάλληλους συμπαραστάτες, εγώ θα φροντίσω τον σεβάσμιο Τσάννα. Ας μη χρησιμοποιήσει ο σεβάσμιος Τσάννα μαχαίρι. Ας συντηρείται ο σεβάσμιος Τσάννα. Θέλουμε τον σεβάσμιο Τσάννα να συντηρείται».
«Ούτε, φίλε Σαριπούττα, δεν έχω κατάλληλες τροφές· ούτε δεν έχω κατάλληλα φάρμακα· ούτε δεν έχω κατάλληλους συμπαραστάτες· αλλά, φίλε Σαριπούττα, ο Διδάσκαλος έχει υπηρετηθεί από μένα για πολύ καιρό με ευχάριστο τρόπο και όχι με δυσάρεστο. Διότι αυτό, φίλε Σαριπούττα, είναι πρέπον για έναν μαθητή, να υπηρετεί τον Διδάσκαλο με ευχάριστο τρόπο και όχι με δυσάρεστο. 'Χωρίς μομφή ο μοναχός Τσάννα θα χρησιμοποιήσει μαχαίρι' - έτσι αυτό, φίλε Σαριπούττα, να το θυμάσαι». «Θα θέλαμε να ρωτήσουμε τον σεβάσμιο Τσάννα για ένα συγκεκριμένο θέμα, αν ο σεβάσμιος Τσάννα δώσει την άδεια να απαντήσει στην ερώτηση». «Ρώτα, φίλε Σαριπούττα, αφού ακούσω θα καταλάβω».
391. «Το μάτι, φίλε Τσάννα, την οφθαλμική συνείδηση, τα φαινόμενα που γίνονται συνειδητά μέσω της οφθαλμικής συνείδησης, τα θεωρείς ως 'αυτό είναι δικό μου, αυτό είμαι εγώ, αυτό είναι ο εαυτός μου'; Το αυτί, φίλε Τσάννα, την ωτική συνείδηση... κ.λπ... τη μύτη, φίλε Τσάννα, τη ρινική συνείδηση... τη γλώσσα, φίλε Τσάννα, τη γλωσσική συνείδηση... το σώμα, φίλε Τσάννα, τη σωματική συνείδηση... τον νου, φίλε Τσάννα, τη νοητική συνείδηση, τα φαινόμενα που γίνονται συνειδητά μέσω της νοητικής συνείδησης, τα θεωρείς ως 'αυτό είναι δικό μου, αυτό είμαι εγώ, αυτό είναι ο εαυτός μου';»
«Το μάτι, φίλε Σαριπούττα, την οφθαλμική συνείδηση, τα φαινόμενα που γίνονται συνειδητά μέσω της οφθαλμικής συνείδησης, τα θεωρώ ως 'αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου'. Το αυτί, φίλε Σαριπούττα... κ.λπ... τη μύτη, φίλε Σαριπούττα... τη γλώσσα, φίλε Σαριπούττα... το σώμα, φίλε Σαριπούττα... τον νου, φίλε Σαριπούττα, τη νοητική συνείδηση, τα φαινόμενα που γίνονται συνειδητά μέσω της νοητικής συνείδησης, τα θεωρώ ως 'αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου'».
392. «Στο μάτι, φίλε Τσάννα, στην οφθαλμική συνείδηση, στα φαινόμενα που πρέπει να γίνουν συνειδητά μέσω της οφθαλμικής συνείδησης, τι βλέποντας, τι γνωρίζοντας άμεσα, το μάτι, την οφθαλμική συνείδηση, τα φαινόμενα που γίνονται συνειδητά μέσω της οφθαλμικής συνείδησης, τα θεωρείς ως 'αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου'; Στο αυτί, φίλε Τσάννα, στην ωτική συνείδηση... στη μύτη, φίλε Τσάννα, στη ρινική συνείδηση... στη γλώσσα, φίλε Τσάννα, στη γλωσσική συνείδηση... στο σώμα, φίλε Τσάννα, στη σωματική συνείδηση... στον νου, φίλε Τσάννα, στη νοητική συνείδηση, στα φαινόμενα που πρέπει να γίνουν συνειδητά μέσω της νοητικής συνείδησης, τι βλέποντας, τι γνωρίζοντας άμεσα, τον νου, τη νοητική συνείδηση, τα φαινόμενα που γίνονται συνειδητά μέσω της νοητικής συνείδησης, τα θεωρείς ως 'αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου';»
«Στο μάτι, φίλε Σαριπούττα, στην οφθαλμική συνείδηση, στα φαινόμενα που πρέπει να γίνουν συνειδητά μέσω της οφθαλμικής συνείδησης, βλέποντας την παύση, γνωρίζοντας άμεσα την παύση, το μάτι, την οφθαλμική συνείδηση, τα φαινόμενα που γίνονται συνειδητά μέσω της οφθαλμικής συνείδησης, τα θεωρώ ως 'αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου'. Στο αυτί, φίλε Σαριπούττα, στην ωτική συνείδηση... στη μύτη, φίλε Σαριπούττα, στη ρινική συνείδηση... στη γλώσσα, φίλε Σαριπούττα, στη γλωσσική συνείδηση... στο σώμα, φίλε Σαριπούττα, στη σωματική συνείδηση... στον νου, φίλε Σαριπούττα, στη νοητική συνείδηση, στα φαινόμενα που πρέπει να γίνουν συνειδητά μέσω της νοητικής συνείδησης, βλέποντας την παύση, γνωρίζοντας άμεσα την παύση, τον νου, τη νοητική συνείδηση, τα φαινόμενα που γίνονται συνειδητά μέσω της νοητικής συνείδησης, τα θεωρώ ως 'αυτό δεν είναι δικό μου, αυτό δεν είμαι εγώ, αυτό δεν είναι ο εαυτός μου'».
393. Όταν αυτό ειπώθηκε, ο σεβάσμιος Μαχάτσουντα είπε στον σεβάσμιο Τσάννα: «Γι' αυτό, φίλε Τσάννα, και αυτή η διδασκαλία του Ευλογημένου πρέπει να στρέφεις την προσοχή σου συνεχώς - 'για τον εξαρτώμενο υπάρχει ταλάντευση, για τον ανεξάρτητο δεν υπάρχει ταλάντευση. Όταν δεν υπάρχει ταλάντευση, υπάρχει γαλήνη· όταν υπάρχει γαλήνη, δεν υπάρχει κλίση. Όταν δεν υπάρχει κλίση, δεν υπάρχει έλευση και πορεία. Όταν δεν υπάρχει έλευση και πορεία, δεν υπάρχει θάνατος και επαναγέννηση. Όταν δεν υπάρχει θάνατος και επαναγέννηση, δεν υπάρχει ούτε εδώ ούτε εκεί ούτε ανάμεσα στα δύο. Αυτό ακριβώς είναι το τέλος του πόνου'». Τότε ο σεβάσμιος Σαριπούττα και ο σεβάσμιος Μαχάτσουντα, αφού νουθέτησαν τον σεβάσμιο Τσάννα με αυτή τη νουθεσία, σηκώθηκαν από τη θέση τους και έφυγαν.
394. Τότε ο σεβάσμιος Τσάννα, λίγο μετά την αναχώρηση του σεβάσμιου Σαριπούττα και του σεβάσμιου Μαχάτσουντα, χρησιμοποίησε μαχαίρι. Τότε ο σεβάσμιος Σαριπούττα πήγε προς τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Σαριπούττα είπε στον Ευλογημένο: «Ο σεβάσμιος Τσάννα, σεβάσμιε κύριε, χρησιμοποίησε μαχαίρι. Ποιος είναι ο προορισμός του, ποια η μελλοντική ζωή του;» «Δεν σου διακηρύχθηκε, Σαριπούττα, από τον μοναχό Τσάννα πρόσωπο με πρόσωπο η απουσία μομφής;» «Υπάρχει, σεβάσμιε κύριε, ένα χωριό των Βάτζι ονόματι Πουμπατζίρα. Εκεί ο σεβάσμιος Τσάννα έχει φιλικές οικογένειες, οικογένειες καλών φίλων, οικογένειες που επισκέπτεται». «Υπάρχουν πράγματι αυτές, Σαριπούττα, του μοναχού Τσάννα φιλικές οικογένειες, οικογένειες καλών φίλων, οικογένειες που επισκέπτεται. Εγώ, Σαριπούττα, δεν λέω ότι κάποιος είναι 'αξιόμεμπτος' μόνο γι' αυτό. Όποιος, Σαριπούττα, αφήνει αυτό το σώμα και προσκολλάται σε άλλο σώμα, αυτόν εγώ τον ονομάζω 'αξιόμεμπτο'. Αυτό δεν υπάρχει στον μοναχό Τσάννα. 'Χωρίς μομφή ο μοναχός Τσάννα χρησιμοποίησε μαχαίρι' - έτσι αυτό, Σαριπούττα, να το θυμάσαι».
Αυτά είπε ο Ευλογημένος. Ο σεβάσμιος Σαριπούττα, ευχαριστημένος, αγαλλίασε με τα λόγια του Ευλογημένου.
Τέλος της ομιλίας Τσαννοβάντα, δεύτερη.