4.
Catuttho paricchedo
Viññāṇakkhandhapakiṇṇakanayasaṅkhepo
192.
Vuccate visayaggāhā, sabbamekavidhaṃ manaṃ.
193.
Sesaṃ lokuttaraṃ aṭṭha, anuttarañcitī dvidhā.
194.
Tiṃsa nādhipati sādhi-pati sesātipī dvidhā.
195.
Vinā vīmaṃsamekena, ñāṇahīnamanaṃ yutaṃ.
196.
Tidhā chanava caṭṭha ca, tinavā ca yathākkamaṃ.
197.
Chasattati manoñāṇa-dhātūti tividhā puna.
198.
Amalaṃ pañcaviññāṇaṃ, navapañca bhavantime.
199.
Sesaṃ chārammaṇaṃ taṃ hi, tecattālīsa saṅkhyato.
200.
Rūpā sabbetirūpe na, tecattālīsa hontime.
201.
Dvecattālīsa sesāni, vattantubhayathāpi ca.
202.
Aṭṭhārasa dve bāvīsa, sattacattālisaṃ bhave.
203.
Rūpiriyāpathaviññattikarāme caturaṭṭhakā.
204.
Dvipañcamanavajjāni, kāmarūpaphalāni ca.
205.
Sesā cuddasa bhinnāvacuti sandhi na tīṇipi.
206.
Dvipañcacittaṃ javanaṃ, manodhātuṭṭhasaṭṭhime.
207.
Pākā kāmamahāpākā, sesā tīrā yathākkamaṃ.
208.
Tayaṃ mutaṃ manodhātuttayaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ.
209.
Viññātārammaṇaṃ sesamevaṃ chabbidhamīraye.
210.
Vuccatedāni tasseva, anantaranayakkamo.
211.
Tappādakuttarānantaṃ, bhavaṅgañcāditīraṇaṃ.
212.
Te anantāmalaṃ puññaṃ, majjhattañca mahaggataṃ.
213.
Tettiṃsa ca bhavantete, rūpesu pana puññato.
214.
Āruppapuññato te ca, sako pāko sayaṃ puna.
215.
Dasekadvitipañcāhi, maggā cekaṃ sakaṃ phalaṃ.
216.
Satta dosadvayā kāma-bhavaṅgapekkhavā sayaṃ.
217.
Kāmaccutīhi sesāhi, sāvajjā kāmasandhiyo.
218.
Paṭicchā tīraṇāni dve, itarā sakatīraṇaṃ.
219.
Rūpapākehi sāvajjā, sandhiyohetuvajjitā.
220.
Antāvajjampi cāruppa-pākā ca nava hontime.
221.
Phalā tihetukā pākā, sayañceti catuddasa.
222.
Ñāṇayuttabhavaṅgāti, dasa voṭṭhabbato pana.
223.
Navapañca sahetādi-kiriyadvayato pana.
224.
Tappādakantimañceti, bāvīsa tatiyā pana.
225.
Kriyāti vīsati honti, sesadvīhi dukehi tu.
226.
Tadārammaṇaṃ muñcitvā, paṭṭhānanayato naye.
227.
Tadālambaṃ yathāyogaṃ, vade aṭṭhakathānayā.
228.
Antā phalantimaṃ hoti, ayameva visesatā.
229.
Imaṃ panettakehīti, vuccateyaṃ nayodhunā.
230.
Maggā chahi phalādi dve, sesā dve pana sattahi.
231.
Kāme dosakriyāhīna-javehi gahato sakā.
232.
Sagahañceti tettiṃsacittehi paratīraṇā.
233.
Mahāpākantimaṃ hoti, anāruppacutīhi ca.
234.
Etehi pañcatiṃsehi, jāyate dutiyadvayaṃ.
235.
Ñeyyā sesāni cattāri, bhavaṅgena ca labbhare.
236.
Cutīti navakaṭṭhāhi, tatiyadvayamādise.
237.
Rūpapākā vināruppapākāhetuduhetuke.
238.
Hāsāvajje jave rūpe, aṭṭhachakkehi tehi tu.
239.
Adhodhojavahīnehi, ekekūnehi jāyare.
240.
Antāvajjaṃ anāruppabhavaṅgehi panetaraṃ.
241.
Puggalādippabhedāpi, pavatti tassa vuccate.
242.
Sekkhassevāmalā satta, anantānitarassa tu.
243.
Kusalākusalā sesā, honti sekkhaputhujjane.
244.
Tiṇṇannampi siyuṃ evaṃ, pañcadhā sattabhedato.
245.
Rūpārūpe sapākoti, pañcavīsati ekajā.
246.
Rūpe javāti bāvīsa, dvijā sesā tidhātujā.
247.
Hāsavajjamahetuñca, apāye sattatiṃsime.
248.
Cakkhusotamanodhātu, tīraṇaṃ voṭṭhabbampi ca.
249.
Pañcasaṭṭhi chasaṭṭhī tu, parittābhādīsu tīsu.
250.
Teyeva pañcapaññāsa, jāyare suddhabhūmisu.
251.
Pāko voṭṭhabbanañcāti, titālīsaṃ siyuṃ nabhe.
252.
Pāko ceva sako sako;
Dutiyādīsu jāyante,
Dve dve ūnā tato tato.
253.
Tike ca tatiye ekaṃ, dve honti dutiyattike.
254.
Kāmasugatiyaṃyeva, mahāpākā pavattare.
255.
Sattarasesu paṭhamaṃ, amalaṃ mānavādisu.
256.
Apāyāruppavajjesu, hāsarūpasubhakriyaṃ.
257.
Tathāpāyuddhadve hitvā, viññāṇakusalakriyaṃ.
258.
Diṭṭhikaṅkhāyutā suddhe, vinā sabbāsu bhūmisu.
259.
Bhavagge ca subhakriyā;
Mahākriyā ca hontete,
Terasevānapāyisu.
260.
Kāme aniṭṭhasaṃyoge, brahmānaṃ pāpajaṃ phalaṃ.
261.
Cuddasetāni cittāni, jāyare tiṃsabhūmisu.
262.
Tīṇi kaṅkhetarāhetupāpe cattāri terasa.
263.
Cattālīse panaṭṭhevaṃ, ñeyyamindriyabhedato.
264.
Cattāritarapāpe cha, honti sesaduhetuke.
265.
Abalāni hi sesāni, vīriyantaṃ balaṃ bhave.
266.
Jhāne pītiviratte ta-ppādake amale duve.
267.
Kāme nippītike cāpi, pañcaṅgāni hi sesake.
268.
Duhetuketare suddhajjhāne ca dutiyādike.
269.
Sattāmale dutiyādi-jhānike aṭṭha sesake.
270.
Chamaggaṅgayutaṃ natthi, balehipi ca pañcahi.
271.
Iṭṭhamajjhetaraṃ hoti, tabbipakkhe tu gocare.
272.
Sabbaṃ subhāsubhe naṭṭhe, tadālambaṇavācato.
273.
Itarā itarañceti, idaṃ suṭṭhupalakkhaye.
274.
Niyāmanaṃ javassāha, kammassevaññakammato.
275.
Ye vuttā te samāsato;
Vuccare dāni dvepañce,
Sabbagā satta jāyare.
276.
Pañcaṭṭhānamanodhātu-pañcake sukhatīraṇe.
277.
Voṭṭhabbanepi eteva, dasekā pītivajjitā.
278.
Kaṅkhāyuttepi eteva, sakaṅkhā hīnanicchayā.
279.
Sattarasa duse honti, salobhantadvaye pana.
280.
Tatiyādidukesu te;
Diṭṭhipītidvayādhikā,
Dvinavekūnavīsati.
281.
Uppajjanti catutthādi-rūpārūpamanesu ve.
282.
Ekena dvititikkamā;
Tatiyādīsu teyeva,
Tiṃsekadvetayodhikā.
283.
Matiṃ pītiṃ matippītiṃ, hitvā te kamato siyuṃ.
284.
Tatthetā niyatā vittiṃ, vade sabbattha sambhavā.
285.
Jayantāniyatesu hi;
Viratīyo dayāmodā,
Kāme sātasubhakriye.
286.
Sukhajjhānepi paccekaṃ, hontiyeva dayāmudā.
287.
Mānena vā tayo sesadiṭṭhihīne vidhekako.
288.
Tatthantake siyuṃ thinamiddhakena tayopi vā.
289.
Tatthettakesvidantevaṃ, vuccateyaṃ nayodhunā.
290.
Pañcapaññāsacittesu, bhave indriyato pana.
291.
Paññāsāyāti viññeyyaṃ, sukhādindriyapañcakaṃ.
292.
Pañcahīne tatokūne, samādhindriyamādise.
293.
Ñāṇavajjā navahīnasate honti matī pana.
294.
Pañcapaññāsake pīti, ekapaññāsake siyā.
295.
Aṭṭhasopekkhacittena, aṭṭhavīsatiyā siyuṃ.
296.
Lobho aṭṭhasu cittesu, thinamiddhaṃ tu pañcasu.
297.
Doso issā ca maccheraṃ, kukkuccañca bhavantime.
298.
Appavattinayo cāpi, sakkā ñātuṃ vijānatā.
299.
Ekadhādividho yutti-vasātenāviyogato.
300.
Kadalī māyā viññeyyā, khandhānaṃ tu yathākkamaṃ.
301.
Nisāravañcakattehi, samānattaṃ samāhaṭaṃ.
302.
Tatthādī dukkhavatthuttā, dukkhā bhārā ca khādakā.
303.
Asukhaddhammato cikkhā, ukkhittāsikarī yathā.
Iti saccasaṅkhepe viññāṇakkhandhapakiṇṇakanayasaṅkhepo nāma
Catuttho paricchedo.