3.
Η ομιλία για τον ενάρετο
105. Έτσι έχω ακούσει - Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Σαβάτθι, στο άλσος του Τζέτα, στο μοναστήρι του Ανάθαπίντικα. Εκεί ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στους μοναχούς: «Μοναχοί». «Σεβάσμιε κύριε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον Ευλογημένο. Ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Θα σας διδάξω, μοναχοί, τις ιδιότητες του ενάρετου ατόμου και τις ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ακούστε το, προσέχετε καλά· θα μιλήσω». «Ναι, σεβάσμιε κύριε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον Ευλογημένο. Ο Ευλογημένος είπε αυτό:
«Και ποιες, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου; Εδώ, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο έχει αναχωρήσει από υψηλή οικογένεια. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι έχω αναχωρήσει από υψηλή οικογένεια, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν έχουν αναχωρήσει από υψηλή οικογένεια'. Αυτός με αυτή την υψηλή καταγωγή εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με την υψηλή καταγωγή που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν έχει αναχωρήσει από υψηλή οικογένεια· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτή την υψηλή καταγωγή δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο έχει αναχωρήσει από μεγάλη οικογένεια... κ.λπ... έχει αναχωρήσει από οικογένεια με μεγάλα πλούτη... κ.λπ... έχει αναχωρήσει από οικογένεια με εξαίρετα πλούτη. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι έχω αναχωρήσει από οικογένεια με εξαίρετα πλούτη, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν έχουν αναχωρήσει από οικογένεια με εξαίρετα πλούτη'. Αυτός με αυτά τα εξαίρετα πλούτη εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με τα εξαίρετα πλούτη που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν έχει αναχωρήσει από οικογένεια με εξαίρετα πλούτη· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτά τα εξαίρετα πλούτη δεν εξυψώνει τον εαυτό του, ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
106. «Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο είναι γνωστό και ένδοξο. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι γνωστός και ένδοξος, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί είναι άγνωστοι και χωρίς επιρροή'. Αυτός με αυτή τη φήμη εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με τη φήμη που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν είναι γνωστός και ένδοξος· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτή τη φήμη δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο είναι αποδέκτης των αναγκαίων ειδών χιτώνων, προσφερόμενης τροφής, καταλύματος και φαρμάκων για ασθενείς. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι αποδέκτης των αναγκαίων ειδών χιτώνων, προσφερόμενης τροφής, καταλύματος και φαρμάκων για ασθενείς, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι αποδέκτες των αναγκαίων ειδών χιτώνων, προσφερόμενης τροφής, καταλύματος και φαρμάκων για ασθενείς'. Αυτός με αυτό το υλικό κέρδος εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με το υλικό κέρδος που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν είναι αποδέκτης των αναγκαίων ειδών χιτώνων, προσφερόμενης τροφής, καταλύματος και φαρμάκων για ασθενείς· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτό το υλικό κέρδος δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο είναι πολυμαθές. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι πολυμαθής, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι πολυμαθείς'. Αυτός με αυτή την πολυμάθεια εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με την πολυμάθεια που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν είναι πολυμαθής· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτή την πολυμάθεια δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο είναι ειδικός στη μοναστική διαγωγή. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι ειδικός στη μοναστική διαγωγή, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι ειδικοί στη μοναστική διαγωγή'. Αυτός με αυτή την ειδίκευση στη μοναστική διαγωγή εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με την ειδίκευση στη μοναστική διαγωγή που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν είναι ειδικός στη μοναστική διαγωγή· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτή την ειδίκευση στη μοναστική διαγωγή δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο είναι διδάσκαλος της Διδασκαλίας. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι διδάσκαλος της Διδασκαλίας, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι διδάσκαλοι της Διδασκαλίας'. Αυτός με αυτή την ιδιότητα του διδασκάλου της Διδασκαλίας εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με την ιδιότητα του διδασκάλου της Διδασκαλίας που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν είναι διδάσκαλος της Διδασκαλίας· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτή την ιδιότητα του διδασκάλου της Διδασκαλίας δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
107. «Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο είναι δασόβιος. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι δασόβιος, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι δασόβιοι'. Αυτός με αυτή τη δασόβια ζωή εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με τη δασόβια ζωή που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν είναι δασόβιος· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτή τη δασόβια ζωή δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο φορεί χιτώνες από κουρέλια. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι φορώ χιτώνες από κουρέλια, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν φορούν χιτώνες από κουρέλια'. Αυτός με αυτό το να φορεί χιτώνες από κουρέλια εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με το να φορεί κανείς χιτώνες από κουρέλια που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν φορεί χιτώνες από κουρέλια· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτό το να φορεί χιτώνες από κουρέλια δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο είναι καταναλωτής προσφερόμενης τροφής. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι καταναλωτής προσφερόμενης τροφής, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι καταναλωτές προσφερόμενης τροφής'. Αυτός με αυτή την κατανάλωση προσφερόμενης τροφής εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με την κατανάλωση προσφερόμενης τροφής που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν είναι καταναλωτής προσφερόμενης τροφής· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτή την κατανάλωση προσφερόμενης τροφής δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο διαμένει στη βάση ενός δένδρου. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι διαμένω στη βάση ενός δένδρου, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν διαμένουν στη βάση ενός δένδρου'. Αυτός με αυτή τη διαμονή στη βάση ενός δένδρου εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με τη διαμονή στη βάση ενός δένδρου που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν διαμένει στη βάση ενός δένδρου· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτή τη διαμονή στη βάση ενός δένδρου δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο διαμένει σε νεκροταφείο... κ.λπ... διαμένει στο ύπαιθρο... τηρεί την πρακτική της καθιστής στάσης... κοιμάται όπου βρεθεί... τρώει σε μία καθιστή συνεδρία. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι τρώω σε μία καθιστή συνεδρία, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν τρώνε σε μία καθιστή συνεδρία'. Αυτός με αυτή την πρακτική του φαγητού σε μία καθιστή συνεδρία εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Πράγματι δεν είναι με την πρακτική του φαγητού σε μία καθιστή συνεδρία που οι καταστάσεις της απληστίας οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις του μίσους οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη, ή οι καταστάσεις της αυταπάτης οδηγούνται σε πλήρη εξάλειψη. Ακόμη κι αν δεν τρώει σε μία καθιστή συνεδρία· αν αυτός ασκεί σύμφωνα με τη Διδασκαλία και τη συμφωνούσα διδασκαλία, ασκεί σωστά, ακολουθεί τη συμφωνούσα διδασκαλία, αυτός εκεί είναι άξιος τιμής, αυτός εκεί είναι αξιέπαινος'. Αυτός, έχοντας κάνει την πρακτική εσωτερικό του, με αυτή την πρακτική του φαγητού σε μία καθιστή συνεδρία δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
108. «Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο, αποστασιοποιημένο από τις ηδονές, αποστασιοποιημένο από τις φαύλες νοητικές καταστάσεις, έχοντας επιτύχει την πρώτη διαλογιστική έκσταση, που συνοδεύεται από λογισμό και συλλογισμό, με αγαλλίαση και ευτυχία που γεννιούνται από την αποστασιοποίηση, διαμένει. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι αποδέκτης της επίτευξης της πρώτης διαλογιστικής έκστασης, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι αποδέκτες της επίτευξης της πρώτης διαλογιστικής έκστασης'. Αυτός με αυτή την επίτευξη της πρώτης διαλογιστικής έκστασης εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Ακόμη και για την επίτευξη της πρώτης διαλογιστικής έκστασης η μη ταύτιση έχει δηλωθεί από τον Ευλογημένο. Διότι με ό,τι φαντάζονται, αυτό γίνεται διαφορετικό από εκείνο'. Αυτός, έχοντας κάνει τη μη ταύτιση εσωτερικό του, με αυτή την επίτευξη της πρώτης διαλογιστικής έκστασης δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο, με τον κατευνασμό του λογισμού και του συλλογισμού, έχοντας επιτύχει τη δεύτερη διαλογιστική έκσταση, που χαρακτηρίζεται από εσωτερική ηρεμία και ενότητα του νου, χωρίς λογισμό και συλλογισμό, με αγαλλίαση και ευτυχία που γεννιούνται από την αυτοσυγκέντρωση... κ.λπ... την τρίτη διαλογιστική έκσταση... εισέρχεται και παραμένει στην τέταρτη διαλογιστική έκσταση. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι αποδέκτης της επίτευξης της τέταρτης διαλογιστικής έκστασης, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι αποδέκτες της επίτευξης της τέταρτης διαλογιστικής έκστασης'. Αυτός με αυτή την επίτευξη της τέταρτης διαλογιστικής έκστασης εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Ακόμη και για την επίτευξη της τέταρτης διαλογιστικής έκστασης η μη ταύτιση έχει δηλωθεί από τον Ευλογημένο. Διότι με ό,τι φαντάζονται, αυτό γίνεται διαφορετικό από εκείνο'. Αυτός, έχοντας κάνει τη μη ταύτιση εσωτερικό του, με αυτή την επίτευξη της τέταρτης διαλογιστικής έκστασης δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο, με την πλήρη υπέρβαση των αντιλήψεων της υλικής μορφής, με την πάροδο των αντιλήψεων της αποστροφής, με τη μη προσοχή στις αντιλήψεις της ποικιλομορφίας, σκεπτόμενο 'άπειρος είναι ο χώρος', έχοντας επιτύχει το επίπεδο του άπειρου χώρου, διαμένει. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι αποδέκτης της επίτευξης του επιπέδου του άπειρου χώρου, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι αποδέκτες της επίτευξης του επιπέδου του άπειρου χώρου'. Αυτός με αυτή την επίτευξη του επιπέδου του άπειρου χώρου εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Ακόμη και για την επίτευξη του επιπέδου του άπειρου χώρου η μη ταύτιση έχει δηλωθεί από τον Ευλογημένο. Διότι με ό,τι φαντάζονται, αυτό γίνεται διαφορετικό από εκείνο'. Αυτός, έχοντας κάνει τη μη ταύτιση εσωτερικό του, με αυτή την επίτευξη του επιπέδου του άπειρου χώρου δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο του άπειρου χώρου, σκεπτόμενος 'άπειρη είναι η συνείδηση', έχοντας επιτύχει το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, διαμένει. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι αποδέκτης της επίτευξης του επιπέδου της άπειρης συνείδησης, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι αποδέκτες της επίτευξης του επιπέδου της άπειρης συνείδησης'. Αυτός με αυτή την επίτευξη του επιπέδου της άπειρης συνείδησης εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Η μη ταύτιση έχει δηλωθεί από τον Ευλογημένο ακόμη και για την επίτευξη του επιπέδου της άπειρης συνείδησης. Διότι με ό,τι φαντάζονται, αυτό γίνεται διαφορετικό από εκείνο'. Αυτός, έχοντας κάνει τη μη ταύτιση εσωτερικό του, με αυτή την επίτευξη του επιπέδου της άπειρης συνείδησης δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της άπειρης συνείδησης, σκεπτόμενος 'δεν υπάρχει τίποτε', έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μηδαμινότητας, διαμένει. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι αποδέκτης της επίτευξης του επιπέδου της μηδαμινότητας, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι αποδέκτες της επίτευξης του επιπέδου της μηδαμινότητας'. Αυτός με αυτή την επίτευξη του επιπέδου της μηδαμινότητας εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Η μη ταύτιση έχει δηλωθεί από τον Ευλογημένο ακόμη και για την επίτευξη του επιπέδου της μηδαμινότητας. Διότι με ό,τι φαντάζονται, αυτό γίνεται διαφορετικό από εκείνο'. Αυτός, έχοντας κάνει τη μη ταύτιση εσωτερικό του, με αυτή την επίτευξη του επιπέδου της μηδαμινότητας δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ανάρετο άτομο, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της μηδαμινότητας, έχοντας επιτύχει το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, διαμένει. Αυτός σκέφτεται έτσι - 'Εγώ πράγματι είμαι αποδέκτης της επίτευξης του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, αλλά αυτοί οι άλλοι μοναχοί δεν είναι αποδέκτες της επίτευξης του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης'. Αυτός με αυτή την επίτευξη του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης εξυψώνει τον εαυτό του και χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ανάρετου ατόμου. Ένα ενάρετο άτομο όμως, μοναχοί, σκέφτεται έτσι - 'Η μη ταύτιση έχει δηλωθεί από τον Ευλογημένο ακόμη και για την επίτευξη του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης. Διότι με ό,τι φαντάζονται, αυτό γίνεται διαφορετικό από εκείνο'. Αυτός, έχοντας κάνει τη μη ταύτιση εσωτερικό του, με αυτή την επίτευξη του επιπέδου της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης δεν εξυψώνει τον εαυτό του ούτε χλευάζει τους άλλους. Αυτές επίσης, μοναχοί, είναι οι ιδιότητες του ενάρετου ατόμου.
«Επιπλέον, μοναχοί, ένα ενάρετο άτομο, έχοντας υπερβεί πλήρως το επίπεδο της μήτε-αντίληψης-μήτε-μη-αντίληψης, έχοντας επιτύχει την παύση της αντίληψης και του αισθήματος, διαμένει. Και έχοντας δει με τη σοφία, οι νοητικές διαφθορές του έχουν εξαλειφθεί. Αυτός ο μοναχός, μοναχοί, δεν φαντάζεται τίποτε, δεν φαντάζεται πουθενά, δεν φαντάζεται με τίποτε».
Αυτά είπε ο Ευλογημένος. Οι μοναχοί, ευχαριστημένοι, αγαλλίασαν με τα λόγια του Ευλογημένου.
Τέλος της ομιλίας Σαππουρίσα, τρίτη.