2.
Το κεφάλαιο για τον αμαξοποιό
1.
Η ομιλία για τον διάσημο
11. «Προικισμένος με τρεις ιδιότητες, μοναχοί, ένας γνωστός μοναχός ασκεί προς βλάβη του πλήθους, προς δυστυχία του πλήθους, προς συμφορά, προς βλάβη και οδύνη θεών και ανθρώπων. Με ποιες τρεις; Παρακινεί σε απρεπή σωματική πράξη, παρακινεί σε απρεπή λεκτική πράξη, παρακινεί σε απρεπείς νοητικές καταστάσεις. Με αυτές τις τρεις ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος ένας γνωστός μοναχός ασκεί προς βλάβη του πλήθους, προς δυστυχία του πλήθους, προς συμφορά, προς βλάβη και οδύνη θεών και ανθρώπων.
«Προικισμένος με τρεις ιδιότητες, μοναχοί, ένας γνωστός μοναχός ασκεί για την ευημερία του πλήθους, για την ευτυχία του πλήθους, για το όφελος, την ευημερία και την ευτυχία θεών και ανθρώπων. Με ποιες τρεις; Παρακινεί σε πρέπουσα σωματική πράξη, παρακινεί σε πρέπουσα λεκτική πράξη, παρακινεί σε πρέπουσες νοητικές καταστάσεις. Με αυτές τις τρεις ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος ένας γνωστός μοναχός ασκεί για την ευημερία του πλήθους, για την ευτυχία του πλήθους, για το όφελος, την ευημερία και την ευτυχία θεών και ανθρώπων». Πρώτο.
2.
Η ομιλία για τα πράγματα που πρέπει να θυμόμαστε
12. «Αυτά τα τρία, μοναχοί, είναι αξιομνημόνευτα για όλη τη ζωή ενός βασιλιά της πολεμικής κάστας που έχει χριστεί στην κορυφή του κεφαλιού. Ποια τρία; Σε όποια περιοχή, μοναχοί, ένας βασιλιάς της πολεμικής κάστας που έχει χριστεί στην κορυφή του κεφαλιού γεννήθηκε. Αυτό, μοναχοί, είναι το πρώτο αξιομνημόνευτο για όλη τη ζωή ενός βασιλιά της πολεμικής κάστας που έχει χριστεί στην κορυφή του κεφαλιού.
«Επιπλέον, μοναχοί, σε όποια περιοχή ένας βασιλιάς της πολεμικής κάστας χρίστηκε στην κορυφή του κεφαλιού. Αυτό, μοναχοί, είναι το δεύτερο αξιομνημόνευτο για όλη τη ζωή ενός βασιλιά της πολεμικής κάστας που έχει χριστεί στην κορυφή του κεφαλιού.
«Επιπλέον, μοναχοί, σε όποια περιοχή ένας βασιλιάς της πολεμικής κάστας που έχει χριστεί στην κορυφή του κεφαλιού, αφού κέρδισε τη μάχη, ως νικητής της μάχης, κατοικεί σε εκείνο ακριβώς το πεδίο της μάχης. Αυτό, μοναχοί, είναι το τρίτο αξιομνημόνευτο για όλη τη ζωή ενός βασιλιά της πολεμικής κάστας που έχει χριστεί στην κορυφή του κεφαλιού. Αυτά λοιπόν, μοναχοί, είναι τα τρία αξιομνημόνευτα για όλη τη ζωή ενός βασιλιά της πολεμικής κάστας που έχει χριστεί στην κορυφή του κεφαλιού.
«Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, αυτά τα τρία είναι αξιομνημόνευτα για όλη τη ζωή ενός μοναχού. Ποια τρία; Σε όποια περιοχή, μοναχοί, ένας μοναχός, αφού ξύρισε τα μαλλιά και τα γένια του και ντύθηκε με ώχρινα ρούχα, αναχώρησε από την οικογενειακή ζωή για την άστεγη ζωή. Αυτό, μοναχοί, είναι το πρώτο αξιομνημόνευτο για όλη τη ζωή ενός μοναχού.
«Επιπλέον, μοναχοί, σε όποια περιοχή ένας μοναχός κατανοεί όπως πραγματικά είναι: 'αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος', κατανοεί όπως πραγματικά είναι: 'αυτή είναι η προέλευση του υπαρξιακού πόνου', κατανοεί όπως πραγματικά είναι: 'αυτή είναι η παύση του υπαρξιακού πόνου', κατανοεί όπως πραγματικά είναι: 'αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου'. Αυτό, μοναχοί, είναι το δεύτερο αξιομνημόνευτο για όλη τη ζωή ενός μοναχού.
«Επιπλέον, μοναχοί, σε όποια περιοχή ένας μοναχός, με την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας χωρίς νοητικές διαφθορές στην παρούσα ζωή, έχοντας επιτύχει, παραμένει. Αυτό, μοναχοί, είναι το τρίτο αξιομνημόνευτο για όλη τη ζωή ενός μοναχού. Αυτά λοιπόν, μοναχοί, είναι τα τρία αξιομνημόνευτα για όλη τη ζωή ενός μοναχού». Δεύτερο.
3.
Η ομιλία για την προσδοκία
13. «Υπάρχουν, μοναχοί, αυτά τα τρία άτομα στον κόσμο. Ποιοι τρεις; Αυτός χωρίς επιθυμία, αυτός με επιθυμία, αυτός που έχει ξεπεράσει την επιθυμία. Και ποιο, μοναχοί, είναι το άτομο χωρίς επιθυμία; Εδώ, μοναχοί, κάποιο άτομο έχει γεννηθεί σε χαμηλή οικογένεια, σε οικογένεια παρία ή σε οικογένεια καλαθοπλεκτών ή σε οικογένεια κυνηγών ή σε οικογένεια αμαξοποιών ή σε οικογένεια σκουπιδιάρηδων, φτωχή, με λίγη τροφή και ρόφημα, με δύσκολη διαβίωση, όπου με δυσκολία αποκτάται τροφή και ένδυμα. Και αυτός είναι άσχημος, δυσθέατος, νάνος, με πολλές ασθένειες, τυφλός ή κουλός ή χωλός ή παράλυτος, μη αποδέκτης τροφής, ροφήματος, ενδύματος, οχήματος, στεφανιών, αρωμάτων και αλοιφών, κρεβατιού, καταλύματος και φωτισμού. Αυτός ακούει: «Ο τάδε λοιπόν πολεμιστής χρίστηκε από τους πολεμιστές με τη χρίση της πολεμικής κάστας». Σε αυτόν δεν έρχεται η σκέψη: «Πότε άραγε κι εμένα οι πολεμιστές θα με χρίσουν με τη χρίση της πολεμικής κάστας!» Αυτό ονομάζεται, μοναχοί, το άτομο χωρίς επιθυμία.
«Και ποιο, μοναχοί, είναι το άτομο με επιθυμία; Εδώ, μοναχοί, ο πρωτότοκος γιος ενός βασιλιά της πολεμικής κάστας που έχει χριστεί στην κορυφή του κεφαλιού είναι άξιος για χρίση, αχρίστος, έχοντας φτάσει σε ωριμότητα. Αυτός ακούει: «Ο τάδε λοιπόν πολεμιστής χρίστηκε από τους πολεμιστές με τη χρίση της πολεμικής κάστας». Αυτός σκέφτεται: «Πότε άραγε κι εμένα οι πολεμιστές θα με χρίσουν με τη χρίση της πολεμικής κάστας!» Αυτό ονομάζεται, μοναχοί, το άτομο με επιθυμία.
«Και ποιο, μοναχοί, είναι το άτομο που έχει ξεπεράσει την επιθυμία; Εδώ, μοναχοί, είναι βασιλιάς της πολεμικής κάστας χρισμένος στην κορυφή του κεφαλιού. Αυτός ακούει: «Ο τάδε λοιπόν πολεμιστής χρίστηκε από τους πολεμιστές με τη χρίση της πολεμικής κάστας». Σε αυτόν δεν έρχεται η σκέψη: «Πότε άραγε κι εμένα οι πολεμιστές θα με χρίσουν με τη χρίση της πολεμικής κάστας!» Για ποιο λόγο; Διότι, μοναχοί, η επιθυμία για χρίση που είχε πριν όταν ήταν αχρίστος, αυτή έχει καταπραϋνθεί. Αυτό ονομάζεται, μοναχοί, το άτομο που έχει ξεπεράσει την επιθυμία. Αυτά, μοναχοί, είναι τα τρία άτομα που υπάρχουν στον κόσμο.
«Ακριβώς έτσι, μοναχοί, υπάρχουν αυτά τα τρία άτομα μεταξύ των μοναχών. Ποιοι τρεις; Αυτός χωρίς επιθυμία, αυτός με επιθυμία, αυτός που έχει ξεπεράσει την επιθυμία. Και ποιο, μοναχοί, είναι το άτομο χωρίς επιθυμία; Εδώ, μοναχοί, κάποιο άτομο είναι ανήθικος, κακόβουλου χαρακτήρα, ακάθαρτος, με ύποπτη συμπεριφορά, με συγκαλυμμένες πράξεις, μη ασκητής που ισχυρίζεται ότι είναι ασκητής, μη ασκούμενος την άγια ζωή που ισχυρίζεται ότι ασκεί την άγια ζωή, εσωτερικά σάπιος, διαβρωμένος, γεμάτος ακαθαρσίες. Αυτός ακούει: «Ο τάδε λοιπόν μοναχός, με την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας χωρίς νοητικές διαφθορές στην παρούσα ζωή, έχοντας επιτύχει, παραμένει». Σε αυτόν δεν έρχεται η σκέψη: «Πότε άραγε κι εγώ, με την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας χωρίς νοητικές διαφθορές στην παρούσα ζωή, έχοντας επιτύχει, θα παραμένω!» Αυτό ονομάζεται, μοναχοί, το άτομο χωρίς επιθυμία.
«Και ποιο, μοναχοί, είναι το άτομο με επιθυμία; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός είναι ηθικός, καλού χαρακτήρα. Αυτός ακούει ότι με την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας χωρίς νοητικές διαφθορές στην παρούσα ζωή, έχοντας επιτύχει, παραμένει. Αυτός σκέφτεται: «Πότε άραγε κι εγώ, με την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας χωρίς νοητικές διαφθορές στην παρούσα ζωή, έχοντας επιτύχει, θα παραμένω!» Αυτό ονομάζεται, μοναχοί, το άτομο με επιθυμία.
«Και ποιο, μοναχοί, είναι το άτομο που έχει ξεπεράσει την επιθυμία; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός είναι Άξιος, αυτός που έχει εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές. Αυτός ακούει: «Ο τάδε λοιπόν μοναχός, με την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας χωρίς νοητικές διαφθορές στην παρούσα ζωή, έχοντας επιτύχει, παραμένει». Σε αυτόν δεν έρχεται η σκέψη: "Πότε άραγε κι εγώ με την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών... κ.λπ... έχοντας πραγματοποιήσει, έχοντας επιτύχει, θα παραμένω!" Για ποιο λόγο; Η ελπίδα για απελευθέρωση που είχε πριν, μοναχοί, όταν ήταν μη απελευθερωμένος, αυτή έχει καταπραϋνθεί. Αυτό ονομάζεται, μοναχοί, το άτομο που έχει ξεπεράσει την επιθυμία. Αυτά, μοναχοί, είναι τα τρία άτομα που υπάρχουν και βρίσκονται μεταξύ των μοναχών.» Τρίτη.
4.
Η ομιλία για τον παγκόσμιο μονάρχη
14. «Ακόμη και αυτός, μοναχοί, ο βασιλιάς παγκόσμιος μονάρχης, δίκαιος, βασιλιάς της δικαιοσύνης, ακόμη και αυτός δεν περιστρέφει τον τροχό χωρίς βασιλιά». Όταν αυτό ειπώθηκε, κάποιος μοναχός είπε στον Ευλογημένο: «Ποιος όμως, σεβάσμιε κύριε, είναι ο βασιλιάς του βασιλιά παγκόσμιου μονάρχη, δίκαιου, βασιλιά της δικαιοσύνης;» «Η Διδασκαλία, μοναχέ», είπε ο Ευλογημένος - «Εδώ, μοναχέ, ο βασιλιάς παγκόσμιος μονάρχης, δίκαιος, βασιλιάς της δικαιοσύνης, στηριζόμενος στη Διδασκαλία, τιμώντας τη Διδασκαλία, σεβόμενος τη Διδασκαλία, υποκλινόμενος στη Διδασκαλία, έχοντας τη Διδασκαλία ως σημαία, έχοντας τη Διδασκαλία ως έμβλημα, έχοντας τη Διδασκαλία ως αυθεντία, κανονίζει δίκαιη προστασία, ασφάλεια και φύλαξη για τους ανθρώπους του παλατιού».
«Επιπλέον, μοναχέ, ο βασιλιάς παγκόσμιος μονάρχης, δίκαιος, βασιλιάς της δικαιοσύνης, στηριζόμενος στη Διδασκαλία, τιμώντας τη Διδασκαλία, σεβόμενος τη Διδασκαλία, υποκλινόμενος στη Διδασκαλία, έχοντας τη Διδασκαλία ως σημαία, έχοντας τη Διδασκαλία ως έμβλημα, έχοντας τη Διδασκαλία ως αυθεντία, κανονίζει δίκαιη προστασία, ασφάλεια και φύλαξη για τους ευγενείς της πολεμικής κάστας, για τους υποτελείς, για το στρατιωτικό σώμα, για τους βραχμάνους και τους οικοδεσπότες, για τους κατοίκους των πόλεων και της υπαίθρου, για τους ασκητές και βραχμάνους, για τα ζώα και τα πτηνά. Αυτός λοιπόν, μοναχέ, ο βασιλιάς παγκόσμιος μονάρχης, δίκαιος, βασιλιάς της δικαιοσύνης, στηριζόμενος στη Διδασκαλία, τιμώντας τη Διδασκαλία, σεβόμενος τη Διδασκαλία, υποκλινόμενος στη Διδασκαλία, έχοντας τη Διδασκαλία ως σημαία, έχοντας τη Διδασκαλία ως έμβλημα, έχοντας τη Διδασκαλία ως αυθεντία, αφού κανόνισε δίκαιη προστασία, ασφάλεια και φύλαξη για τους ανθρώπους του παλατιού, αφού κανόνισε δίκαιη προστασία, ασφάλεια και φύλαξη για τους ευγενείς της πολεμικής κάστας, για τους υποτελείς, για το στρατιωτικό σώμα, για τους βραχμάνους και τους οικοδεσπότες, για τους κατοίκους των πόλεων και της υπαίθρου, για τους ασκητές και βραχμάνους, για τα ζώα και τα πτηνά, με τη Διδασκαλία περιστρέφει τον τροχό. Αυτός ο τροχός είναι μη αναστρέψιμος από οποιονδήποτε ανθρώπινο αντίπαλο εχθρό.
«Ακριβώς έτσι, μοναχέ, ο Τατχάγκατα, ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, δίκαιος, βασιλιάς της δικαιοσύνης, στηριζόμενος στη Διδασκαλία, τιμώντας τη Διδασκαλία, σεβόμενος τη Διδασκαλία, υποκλινόμενος στη Διδασκαλία, έχοντας τη Διδασκαλία ως σημαία, έχοντας τη Διδασκαλία ως έμβλημα, έχοντας τη Διδασκαλία ως αυθεντία, κανονίζει δίκαιη προστασία, ασφάλεια και φύλαξη σχετικά με τη σωματική πράξη - 'τέτοιου είδους σωματική πράξη πρέπει να ακολουθείται, τέτοιου είδους σωματική πράξη δεν πρέπει να ακολουθείται'».
«Επιπλέον, μοναχέ, ο Τατχάγκατα, ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, δίκαιος, βασιλιάς της δικαιοσύνης, στηριζόμενος στη Διδασκαλία, τιμώντας τη Διδασκαλία, σεβόμενος τη Διδασκαλία, υποκλινόμενος στη Διδασκαλία, έχοντας τη Διδασκαλία ως σημαία, έχοντας τη Διδασκαλία ως έμβλημα, έχοντας τη Διδασκαλία ως αυθεντία, κανονίζει δίκαιη προστασία, ασφάλεια και φύλαξη σχετικά με τη λεκτική πράξη - 'τέτοιου είδους λεκτική πράξη πρέπει να ακολουθείται, τέτοιου είδους λεκτική πράξη δεν πρέπει να ακολουθείται'... κ.λπ... σχετικά με τη νοητική πράξη - 'τέτοιου είδους νοητική πράξη πρέπει να ακολουθείται, τέτοιου είδους νοητική πράξη δεν πρέπει να ακολουθείται'».
«Αυτός λοιπόν, μοναχέ, ο Τατχάγκατα, ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, δίκαιος, βασιλιάς της δικαιοσύνης, στηριζόμενος στη Διδασκαλία, τιμώντας τη Διδασκαλία, σεβόμενος τη Διδασκαλία, υποκλινόμενος στη Διδασκαλία, έχοντας τη Διδασκαλία ως σημαία, έχοντας τη Διδασκαλία ως έμβλημα, έχοντας τη Διδασκαλία ως αυθεντία, αφού κανόνισε δίκαιη προστασία, ασφάλεια και φύλαξη σχετικά με τη σωματική πράξη, αφού κανόνισε δίκαιη προστασία, ασφάλεια και φύλαξη σχετικά με τη λεκτική πράξη, αφού κανόνισε δίκαιη προστασία, ασφάλεια και φύλαξη σχετικά με τη νοητική πράξη, με τη Διδασκαλία θέτει σε κίνηση τον ανυπέρβλητο τροχό της Διδασκαλίας. Αυτός ο τροχός είναι μη αναστρέψιμος από κανέναν ασκητή ή βραχμάνο ή θεό ή Μάρα ή Βράχμα ή οποιονδήποτε στον κόσμο». Τέταρτο.
5.
Η ομιλία για τον Σατσέτανα
15. Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Μπαρανασί, στο Ισιπατάνα, στο πάρκο των ελαφιών. Εκεί ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στους μοναχούς: «Μοναχοί». «Σεβάσμιε κύριε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον Ευλογημένο. Ο Ευλογημένος είπε αυτό:
«Κάποτε στο παρελθόν, μοναχοί, υπήρχε ένας βασιλιάς ονόματι Σατσετάνα. Τότε, μοναχοί, ο βασιλιάς Σατσετάνα απευθύνθηκε στον αμαξοποιό: "Από τώρα, αγαπητέ αμαξοποιέ, μετά την παρέλευση έξι μηνών θα έχω μάχη. Θα μπορέσεις, αγαπητέ αμαξοποιέ, να φτιάξεις για μένα ένα νέο ζευγάρι τροχών;" "Μπορώ, μεγαλειότατε", απάντησε, μοναχοί, ο αμαξοποιός στον βασιλιά Σατσετάνα. Τότε, μοναχοί, ο αμαξοποιός σε έξι μήνες λιγότερο έξι νύχτες ολοκλήρωσε έναν τροχό. Τότε, μοναχοί, ο βασιλιάς Σατσετάνα απευθύνθηκε στον αμαξοποιό: "Από τώρα, αγαπητέ αμαξοποιέ, μετά την παρέλευση έξι ημερών θα έχω μάχη· είναι ολοκληρωμένο το νέο ζευγάρι τροχών;" "Σε αυτούς τους έξι μήνες λιγότερο έξι νύχτες, μεγαλειότατε, ένας τροχός έχει ολοκληρωθεί". "Θα μπορέσεις όμως, αγαπητέ αμαξοποιέ, σε αυτές τις έξι ημέρες να ολοκληρώσεις τον δεύτερο τροχό;" "Μπορώ, μεγαλειότατε", και, μοναχοί, ο αμαξοποιός σε έξι ημέρες αφού ολοκλήρωσε τον δεύτερο τροχό, παίρνοντας το νέο ζευγάρι τροχών, πήγε εκεί όπου ήταν ο βασιλιάς Σατσετάνα· αφού πλησίασε, είπε στον βασιλιά Σατσετάνα: "Αυτό, μεγαλειότατε, το νέο ζευγάρι τροχών έχει ολοκληρωθεί". "Αυτός ο τροχός σου, αγαπητέ αμαξοποιέ, που ολοκληρώθηκε σε έξι μήνες λιγότερο έξι νύχτες και αυτός ο τροχός σου που ολοκληρώθηκε σε έξι ημέρες, ποια είναι η διαφορά τους; Εγώ δεν βλέπω καμία διαφορά τους". "Υπάρχει, μεγαλειότατε, διαφορά τους. Ας δει η μεγαλειότητά σας τη διαφορά".
«Τότε, μοναχοί, ο αμαξοποιός εκείνον τον τροχό που ολοκληρώθηκε σε έξι ημέρες τον κύλησε. Αυτός κυλώντας, όση ήταν η πορεία της ώθησης, τόση απόσταση αφού διήνυσε, αφού στριφογύρισε, έπεσε στο έδαφος. Εκείνον όμως τον τροχό που ολοκληρώθηκε σε έξι μήνες λιγότερο έξι νύχτες τον κύλησε. Αυτός κυλώντας, όση ήταν η πορεία της ώθησης, τόση απόσταση αφού διήνυσε, στάθηκε σαν να ήταν στερεωμένος στον άξονά του, θα έλεγε κανείς.
"Ποια άραγε, αγαπητέ αμαξοποιέ, είναι η αιτία, ποια η συνθήκη για την οποία αυτός ο τροχός που ολοκληρώθηκε σε έξι ημέρες, κυλώντας, όση ήταν η πορεία της ώθησης, τόση απόσταση αφού διήνυσε, αφού στριφογύρισε, έπεσε στο έδαφος; Ποια όμως, αγαπητέ αμαξοποιέ, είναι η αιτία, ποια η συνθήκη για την οποία αυτός ο τροχός που ολοκληρώθηκε σε έξι μήνες λιγότερο έξι νύχτες, κυλώντας, όση ήταν η πορεία της ώθησης, τόση απόσταση αφού διήνυσε, στάθηκε σαν να ήταν στερεωμένος στον άξονά του, θα έλεγε κανείς;" "Αυτός ο τροχός, μεγαλειότατε, που ολοκληρώθηκε σε έξι ημέρες, η στεφάνη του είναι με στρέβλωση, με ελάττωμα, με σαπίλα· και οι ακτίνες του είναι με στρέβλωση, με ελάττωμα, με σαπίλα· και η πλήμνη του είναι με στρέβλωση, με ελάττωμα, με σαπίλα. Αυτός, λόγω της στρέβλωσης της στεφάνης, λόγω του ελαττώματος, λόγω της σαπίλας, και λόγω της στρέβλωσης των ακτίνων, λόγω του ελαττώματος, λόγω της σαπίλας, και λόγω της στρέβλωσης της πλήμνης, λόγω του ελαττώματος, λόγω της σαπίλας, κυλώντας, όση ήταν η πορεία της ώθησης, τόση απόσταση αφού διήνυσε, αφού στριφογύρισε, έπεσε στο έδαφος. Εκείνος όμως ο τροχός, μεγαλειότατε, που ολοκληρώθηκε σε έξι μήνες λιγότερο έξι νύχτες, η στεφάνη του είναι χωρίς στρέβλωση, χωρίς ελάττωμα, χωρίς σαπίλα· και οι ακτίνες του είναι χωρίς στρέβλωση, χωρίς ελάττωμα, χωρίς σαπίλα· και η πλήμνη του είναι χωρίς στρέβλωση, χωρίς ελάττωμα, χωρίς σαπίλα. Αυτός, λόγω της απουσίας στρέβλωσης της στεφάνης, λόγω της απουσίας ελαττώματος, λόγω της απουσίας σαπίλας, και λόγω της απουσίας στρέβλωσης των ακτίνων, λόγω της απουσίας ελαττώματος, λόγω της απουσίας σαπίλας, και λόγω της απουσίας στρέβλωσης της πλήμνης, λόγω της απουσίας ελαττώματος, λόγω της απουσίας σαπίλας, κυλώντας, όση ήταν η πορεία της ώθησης, τόση απόσταση αφού διήνυσε, στάθηκε σαν να ήταν στερεωμένος στον άξονά του, θα έλεγε κανείς"».
«Μπορεί, μοναχοί, να σκεφτόσασταν έτσι - "Σίγουρα κάποιος άλλος ήταν εκείνη την περίοδο εκείνος ο αμαξοποιός"! Όμως αυτό, μοναχοί, δεν πρέπει να θεωρηθεί έτσι. Εγώ εκείνη την περίοδο ήμουν εκείνος ο αμαξοποιός. Τότε εγώ, μοναχοί, ήμουν επιδέξιος στις στρεβλώσεις του ξύλου, στα ελαττώματα του ξύλου, στις διαφθορές του ξύλου. Τώρα όμως εγώ, μοναχοί, ως Άξιος, Πλήρως Αυτοφωτισμένος, είμαι επιδέξιος στις σωματικές στρεβλώσεις, στα σωματικά ελαττώματα, στις σωματικές διαφθορές· επιδέξιος στις λεκτικές στρεβλώσεις, στα λεκτικά ελαττώματα, στις λεκτικές διαφθορές· επιδέξιος στις νοητικές στρεβλώσεις, στα νοητικά ελαττώματα, στις νοητικές διαφθορές. Οποιουδήποτε, μοναχοί, μοναχού ή μοναχής η σωματική στρέβλωση δεν έχει εγκαταλειφθεί, το σωματικό ελάττωμα, η σωματική διαφθορά· η λεκτική στρέβλωση δεν έχει εγκαταλειφθεί, το λεκτικό ελάττωμα, η λεκτική διαφθορά· η νοητική στρέβλωση δεν έχει εγκαταλειφθεί, το νοητικό ελάττωμα, η νοητική διαφθορά· έτσι αυτοί, μοναχοί, έχουν πέσει από αυτή τη Διδασκαλία και διαγωγή, όπως εκείνος ο τροχός που ολοκληρώθηκε σε έξι ημέρες.
Οποιουδήποτε, μοναχοί, μοναχού ή μοναχής η σωματική στρέβλωση έχει εγκαταλειφθεί, το σωματικό ελάττωμα, η σωματική διαφθορά· η λεκτική στρέβλωση έχει εγκαταλειφθεί, το λεκτικό ελάττωμα, η λεκτική διαφθορά· η νοητική στρέβλωση έχει εγκαταλειφθεί, το νοητικό ελάττωμα, η νοητική διαφθορά· έτσι αυτοί, μοναχοί, είναι εδραιωμένοι σε αυτή τη Διδασκαλία και διαγωγή, όπως εκείνος ο τροχός που ολοκληρώθηκε σε έξι μήνες παρά έξι νύχτες.
«Γι' αυτό, μοναχοί, πρέπει να εξασκείστε έτσι - 'θα εγκαταλείψουμε τη σωματική στρέβλωση, το σωματικό ελάττωμα, τη σωματική διαφθορά· θα εγκαταλείψουμε τη λεκτική στρέβλωση, το λεκτικό ελάττωμα, τη λεκτική διαφθορά· θα εγκαταλείψουμε τη νοητική στρέβλωση, το νοητικό ελάττωμα, τη νοητική διαφθορά'. Έτσι πρέπει να εξασκείστε, μοναχοί». Πέμπτο.
6.
Η ομιλία για την αδιαμφισβήτητη διδασκαλία
16. «Προικισμένος με τρεις ιδιότητες, μοναχοί, ένας μοναχός ασκεί την αδιαμφισβήτητη πρακτική, και η αιτία του έχει ξεκινήσει για την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών. Με ποιες τρεις; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός έχει φυλαγμένες τις θύρες στις ικανότητες, γνωρίζει το μέτρο στην τροφή, είναι αφοσιωμένος στην εγρήγορση.
«Και πώς, μοναχοί, ένας μοναχός έχει φυλαγμένες τις θύρες στις ικανότητες; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός έχοντας δει μια μορφή με το μάτι, δεν συλλαμβάνει το χαρακτηριστικό της ούτε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Επειδή αν παρέμενε με την οφθαλμική ικανότητα ασυγκράτητη, η πλεονεξία, η δυσαρέσκεια και οι κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις θα τον κατέκλυζαν, ακολουθεί την αυτοσυγκράτησή της, προστατεύει την οφθαλμική ικανότητα, επιτυγχάνει αυτοσυγκράτηση στην οφθαλμική ικανότητα. Έχοντας ακούσει έναν ήχο με το αυτί... έχοντας μυρίσει μια οσμή με τη μύτη... έχοντας γευτεί μια γεύση με τη γλώσσα... έχοντας αγγίξει ένα απτό αντικείμενο με το σώμα... έχοντας αντιληφθεί ένα νοητικό φαινόμενο με τον νου, δεν συλλαμβάνει το χαρακτηριστικό του ούτε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Επειδή αν παρέμενε με τη νοητική ικανότητα ασυγκράτητη, η πλεονεξία, η δυσαρέσκεια και οι κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις θα τον κατέκλυζαν, ακολουθεί την αυτοσυγκράτησή της, προστατεύει τη νοητική ικανότητα, επιτυγχάνει αυτοσυγκράτηση στη νοητική ικανότητα. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένας μοναχός έχει φυλαγμένες τις θύρες στις ικανότητες.
«Και πώς, μοναχοί, ένας μοναχός γνωρίζει το μέτρο στην τροφή; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός με συνετό αναστοχασμό τρώει τροφή - 'ούτε για διασκέδαση, ούτε για ματαιότητα, ούτε για στολισμό, ούτε για ομορφιά, μόνο για τη διάρκεια και τη συντήρηση αυτού του σώματος, για την αποχή από τη βία, για την υποστήριξη της άγιας ζωής, με τη σκέψη: «Έτσι θα εξαλείψω το παλιό αίσθημα και δεν θα δημιουργήσω νέο αίσθημα, και θα υπάρχει συντήρηση για μένα και αναμαρτησία και άνετη διαμονή»'. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένας μοναχός γνωρίζει το μέτρο στην τροφή.
«Και πώς, μοναχοί, ένας μοναχός είναι αφοσιωμένος στην εγρήγορση; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός κατά τη διάρκεια της ημέρας με περπάτημα και κάθισμα καθαρίζει τη συνείδηση από τις εμποδιστικές νοητικές καταστάσεις, την πρώτη περίοδο της νύχτας με περπάτημα και κάθισμα καθαρίζει τη συνείδηση από τις εμποδιστικές νοητικές καταστάσεις, τη μεσαία περίοδο της νύχτας ξαπλώνει στη δεξιά πλευρά σε στάση λιονταριού, με το ένα πόδι πάνω στο άλλο, μνήμων και με πλήρη επίγνωση, έχοντας στρέψει τον νου στην αντίληψη του σηκώματος, την τελευταία περίοδο της νύχτας, αφού σηκωθεί, με περπάτημα και κάθισμα καθαρίζει τη συνείδηση από τις εμποδιστικές νοητικές καταστάσεις. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένας μοναχός είναι αφοσιωμένος στην εγρήγορση. Με αυτές τις τρεις ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος ένας μοναχός ασκεί την αδιαμφισβήτητη πρακτική, και η αιτία του έχει ξεκινήσει για την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών». Έκτο.
7.
Η ομιλία για τον αυτοβασανισμό
17. «Υπάρχουν, μοναχοί, αυτά τα τρία φαινόμενα που οδηγούν σε πάθηση του εαυτού, οδηγούν σε πάθηση άλλου, οδηγούν σε πάθηση και των δύο. Ποιοι τρεις; Η κακή σωματική συμπεριφορά, η κακή λεκτική συμπεριφορά, η κακή νοητική συμπεριφορά. Αυτά, μοναχοί, είναι τα τρία φαινόμενα που οδηγούν σε πάθηση του εαυτού, οδηγούν σε πάθηση άλλου, οδηγούν σε πάθηση και των δύο.
«Υπάρχουν, μοναχοί, αυτά τα τρία φαινόμενα που δεν οδηγούν σε πάθηση του εαυτού, δεν οδηγούν σε πάθηση άλλου, δεν οδηγούν σε πάθηση και των δύο. Ποιοι τρεις; Η καλή σωματική συμπεριφορά, η καλή λεκτική συμπεριφορά, η καλή νοητική συμπεριφορά. Αυτά, μοναχοί, είναι τα τρία φαινόμενα που δεν οδηγούν σε πάθηση του εαυτού, δεν οδηγούν σε πάθηση άλλου, δεν οδηγούν σε πάθηση και των δύο». Έβδομη.
8.
Η ομιλία για τον θεϊκό κόσμο
18. «Αν, μοναχοί, οι αλλόδοξοι περιπλανώμενοι ασκητές σας ρωτούσαν έτσι - 'για την επαναγέννηση στον κόσμο των θεών, φίλε, ασκείται η άγια ζωή υπό τον ασκητή Γκόταμα;' Δεν θα στενοχωριόσασταν, δεν θα ντρεπόσασταν, δεν θα αηδιάζατε, μοναχοί, έτσι ερωτηθέντες;» «Ναι, σεβάσμιε κύριε». «Έτσι λοιπόν εσείς, μοναχοί, στενοχωριέστε, ντρέπεστε, αηδιάζετε με τη θεία διάρκεια ζωής, με τη θεία ομορφιά, με τη θεία ευτυχία, με τη θεία φήμη, με τη θεία κυριαρχία στενοχωριέστε, ντρέπεστε, αηδιάζετε· πόσο μάλλον λοιπόν, μοναχοί, πρέπει να στενοχωριέστε, να ντρέπεστε, να αηδιάζετε με την κακή σωματική συμπεριφορά, με την κακή λεκτική συμπεριφορά... πρέπει να στενοχωριέστε, να ντρέπεστε, να αηδιάζετε με την κακή νοητική συμπεριφορά». Όγδοη.
9.
Η πρώτη ομιλία για τον έμπορο
19. «Ένας καταστηματάρχης, μοναχοί, προικισμένος με τρεις ιδιότητες είναι ανίκανος είτε να αποκτήσει πλούτο που δεν έχει αποκτήσει είτε να κάνει να ευημερήσει ο πλούτος που έχει αποκτήσει. Με ποιες τρεις; Εδώ, μοναχοί, ένας καταστηματάρχης την πρωινή περίοδο της ημέρας δεν καθορίζει προσεκτικά τη δραστηριότητά του, τη μεσημεριανή περίοδο της ημέρας δεν καθορίζει προσεκτικά τη δραστηριότητά του, την απογευματινή περίοδο της ημέρας δεν καθορίζει προσεκτικά τη δραστηριότητά του. Με αυτές τις τρεις ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος ένας καταστηματάρχης είναι ανίκανος είτε να αποκτήσει πλούτο που δεν έχει αποκτήσει είτε να κάνει να ευημερήσει ο πλούτος που έχει αποκτήσει.
«Ακριβώς έτσι, μοναχοί, ένας μοναχός προικισμένος με τρεις ιδιότητες είναι ανίκανος είτε να επιτύχει καλή νοητική κατάσταση που δεν έχει επιτύχει είτε να κάνει να ευημερήσει η καλή νοητική κατάσταση που έχει επιτύχει. Με ποιες τρεις; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός την πρωινή περίοδο της ημέρας δεν καθορίζει προσεκτικά το σημάδι της αυτοσυγκέντρωσης, τη μεσημεριανή περίοδο της ημέρας δεν καθορίζει προσεκτικά το σημάδι της αυτοσυγκέντρωσης, την απογευματινή περίοδο της ημέρας δεν καθορίζει προσεκτικά το σημάδι της αυτοσυγκέντρωσης. Με αυτές τις τρεις ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος ένας μοναχός είναι ανίκανος είτε να επιτύχει καλή νοητική κατάσταση που δεν έχει επιτύχει είτε να κάνει να ευημερήσει η καλή νοητική κατάσταση που έχει επιτύχει.
«Ένας καταστηματάρχης, μοναχοί, προικισμένος με τρεις ιδιότητες είναι ικανός είτε να αποκτήσει πλούτο που δεν έχει αποκτήσει είτε να κάνει να ευημερήσει ο πλούτος που έχει αποκτήσει. Με ποιες τρεις; Εδώ, μοναχοί, ένας καταστηματάρχης την πρωινή περίοδο της ημέρας καθορίζει προσεκτικά τη δραστηριότητά του, τη μεσημεριανή περίοδο της ημέρας... κ.λπ... την απογευματινή περίοδο της ημέρας καθορίζει προσεκτικά τη δραστηριότητά του. Με αυτές τις τρεις ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος ένας καταστηματάρχης είναι ικανός είτε να αποκτήσει πλούτο που δεν έχει αποκτήσει είτε να κάνει να ευημερήσει ο πλούτος που έχει αποκτήσει.
«Ακριβώς έτσι, μοναχοί, ένας μοναχός προικισμένος με τρεις ιδιότητες είναι ικανός είτε να επιτύχει καλή νοητική κατάσταση που δεν έχει επιτύχει είτε να κάνει να ευημερήσει η καλή νοητική κατάσταση που έχει επιτύχει. Με ποιες τρεις; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός την πρωινή περίοδο της ημέρας καθορίζει προσεκτικά το σημάδι της αυτοσυγκέντρωσης, τη μεσημεριανή περίοδο της ημέρας... κ.λπ... την απογευματινή περίοδο της ημέρας καθορίζει προσεκτικά το σημάδι της αυτοσυγκέντρωσης. Με αυτές τις τρεις ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος ένας μοναχός είναι ικανός είτε να επιτύχει καλή νοητική κατάσταση που δεν έχει επιτύχει είτε να κάνει να ευημερήσει η καλή νοητική κατάσταση που έχει επιτύχει». Ένατη.
10.
Η δεύτερη ομιλία για τον έμπορο
20. «Ένας καταστηματάρχης, μοναχοί, προικισμένος με τρεις ιδιότητες σε σύντομο χρόνο φτάνει σε μεγαλοσύνη και επέκταση στα αγαθά. Με ποιες τρεις; Εδώ, μοναχοί, ένας καταστηματάρχης έχει καλή όραση και είναι ικανός και προικισμένος με υποστήριξη. Και πώς, μοναχοί, ένας καταστηματάρχης έχει καλή όραση; Εδώ, μοναχοί, ένας καταστηματάρχης γνωρίζει τα εμπορεύματα - 'αυτό το εμπόρευμα έτσι αγορασμένο, έτσι πωλούμενο, τόσο θα είναι το κεφάλαιο, τόσο το κέρδος'. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένας καταστηματάρχης έχει καλή όραση.
«Και πώς, μοναχοί, ένας καταστηματάρχης είναι ικανός; Εδώ, μοναχοί, ένας καταστηματάρχης είναι επιδέξιος στο να αγοράζει και να πουλάει εμπορεύματα. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένας καταστηματάρχης είναι ικανός.
«Και πώς, μοναχοί, ένας καταστηματάρχης είναι προικισμένος με υποστήριξη; Εδώ, μοναχοί, εκείνοι οι οικοδεσπότες ή οι γιοι οικοδεσποτών που είναι εύποροι, με μεγάλο πλούτο, με μεγάλη περιουσία, γνωρίζουν έτσι τον καταστηματάρχη - 'αυτός ο αξιότιμος καταστηματάρχης έχει καλή όραση και είναι ικανός, ικανός να συντηρεί τα παιδιά και τη σύζυγο, και να μας αποδίδει κατά καιρούς'. Αυτοί τον προσκαλούν με αγαθά - 'από εδώ, αγαπητέ καταστηματάρχη, αφού κερδίσεις αγαθά, συντήρησε τα παιδιά και τη σύζυγο, και σε εμάς κατά καιρούς απόδωσε'. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένας καταστηματάρχης είναι προικισμένος με υποστήριξη. Με αυτές τις τρεις ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος ένας καταστηματάρχης σε σύντομο χρόνο φτάνει σε μεγαλοσύνη και επέκταση στα αγαθά.
«Ακριβώς έτσι, μοναχοί, ένας μοναχός προικισμένος με τρεις ιδιότητες σε σύντομο χρόνο φτάνει σε μεγαλοσύνη και επέκταση στις καλές νοητικές καταστάσεις. Με ποιες τρεις; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός έχει καλή όραση και είναι ικανός και προικισμένος με υποστήριξη. Και πώς, μοναχοί, ένας μοναχός έχει καλή όραση; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός κατανοεί όπως πραγματικά είναι: «αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος», κατανοεί όπως πραγματικά είναι: «αυτή είναι η προέλευση του υπαρξιακού πόνου», κατανοεί όπως πραγματικά είναι: «αυτή είναι η παύση του υπαρξιακού πόνου», κατανοεί όπως πραγματικά είναι: «αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου». Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένας μοναχός έχει καλή όραση.
«Και πώς, μοναχοί, ένας μοναχός είναι ικανός; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός διαμένει καταβάλλοντας έντονη ενεργητικότητα για την εγκατάλειψη των φαύλων νοητικών καταστάσεων και για την απόκτηση των καλών νοητικών καταστάσεων, με δύναμη, με σταθερή προσπάθεια, χωρίς να εγκαταλείπει το καθήκον στις καλές νοητικές καταστάσεις. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένας μοναχός είναι ικανός.
«Και πώς, μοναχοί, ένας μοναχός είναι προικισμένος με υποστήριξη; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός κατά καιρούς πλησιάζει εκείνους τους μοναχούς που είναι πολυμαθείς, που έχουν κατακτήσει τις παραδόσεις, κάτοχοι της Διδασκαλίας, κάτοχοι της μοναστικής διαγωγής, κάτοχοι των πινάκων περιεχομένων, και ρωτά και εξετάζει - 'αυτό, σεβάσμιε κύριε, πώς είναι; ποιο είναι το νόημα αυτού;' Σε αυτόν εκείνοι οι σεβάσμιοι αποκαλύπτουν το μη αποκαλυμμένο, ξεκαθαρίζουν το μη ξεκαθαρισμένο, και σε πολλά φαινόμενα που προκαλούν αβεβαιότητα απομακρύνουν την αβεβαιότητα. Έτσι λοιπόν, μοναχοί, ένας μοναχός είναι προικισμένος με υποστήριξη. Με αυτές τις τρεις ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος ένας μοναχός σε σύντομο χρόνο φτάνει σε μεγαλοσύνη και επέκταση στις καλές νοητικές καταστάσεις». Δέκατη.
Το κεφάλαιο Ρατχακάρα, δεύτερο.
Τέλος του πρώτου μέρους της απαγγελίας.
Αυτή είναι η σύνοψή του -
Ο αδιαμφισβήτητος και ο θεός, δύο με τον έμπορο.