3.
Η ομιλία για τον ασκούμενο
22. Έτσι έχω ακούσει - Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στους Σάκκα, στην Καπιλαβάττχου, στο μοναστήρι του Νιγκρόντα. Εκείνη την περίοδο οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου είχαν μια νέα αίθουσα συνελεύσεων, πρόσφατα κτισμένη, που δεν είχε κατοικηθεί από κανέναν ασκητή ή βραχμάνο ή οποιοδήποτε ανθρώπινο ον. Τότε οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου πήγαν στον Ευλογημένο· αφού πλησίασαν, απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισαν στο πλάι. Καθισμένοι στο πλάι, οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου είπαν στον Ευλογημένο: «Εδώ, σεβάσμιε κύριε, οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου έχουν μια νέα αίθουσα συνελεύσεων, πρόσφατα κτισμένη, που δεν έχει κατοικηθεί από κανέναν ασκητή ή βραχμάνο ή οποιοδήποτε ανθρώπινο ον. Ας τη χρησιμοποιήσει, σεβάσμιε κύριε, ο Ευλογημένος πρώτος. Αφού χρησιμοποιηθεί πρώτα από τον Ευλογημένο, μετά θα τη χρησιμοποιήσουν οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου. Αυτό θα είναι για την ευημερία και την ευτυχία των Σάκυα της Καπιλαβάττχου για πολύ καιρό». Ο Ευλογημένος αποδέχθηκε με σιωπή. Τότε οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου, γνωρίζοντας τη συναίνεση του Ευλογημένου, σηκώθηκαν από τη θέση τους, απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο, τον περιήλθαν κρατώντας τον στα δεξιά τους και πήγαν εκεί όπου ήταν η νέα αίθουσα συνελεύσεων· αφού πλησίασαν, έστρωσαν την αίθουσα συνελεύσεων πλήρως στρωμένη, ετοίμασαν τα καθίσματα, τοποθέτησαν τη στάμνα με νερό, άναψαν τη λάμπα με λάδι και πήγαν εκεί όπου ήταν ο Ευλογημένος· αφού πλησίασαν, απέδωσαν σεβασμό στον Ευλογημένο και στάθηκαν στο πλάι. Στεκόμενοι στο πλάι, οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου είπαν στον Ευλογημένο: «Η αίθουσα συνελεύσεων, σεβάσμιε κύριε, είναι πλήρως στρωμένη, τα καθίσματα είναι ετοιμασμένα, η στάμνα με νερό έχει τοποθετηθεί, η λάμπα με λάδι έχει ανάψει. Όποτε τώρα, Σεβάσμιε Κύριε, ο Ευλογημένος θεωρεί ότι είναι η κατάλληλη ώρα». Τότε ο Ευλογημένος, αφού ντύθηκε και πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, μαζί με την Κοινότητα των μοναχών πήγε στην αίθουσα συνελεύσεων· αφού πλησίασε, έπλυνε τα πόδια του, μπήκε στην αίθουσα συνελεύσεων και κάθισε ακουμπώντας στον μεσαίο στύλο, με το πρόσωπο στραμμένο προς την ανατολή. Και η Κοινότητα των μοναχών, αφού έπλυναν τα πόδια τους, μπήκαν στην αίθουσα συνελεύσεων και κάθισαν ακουμπώντας στον δυτικό τοίχο, με το πρόσωπο στραμμένο προς την ανατολή, έχοντας τον Ευλογημένο μπροστά τους. Και οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου, αφού έπλυναν τα πόδια τους, μπήκαν στην αίθουσα συνελεύσεων και κάθισαν ακουμπώντας στον ανατολικό τοίχο, με το πρόσωπο στραμμένο προς τη δύση, έχοντας τον Ευλογημένο μπροστά τους. Τότε ο Ευλογημένος, αφού δίδαξε, παρακίνησε, ενθάρρυνε και ευχαρίστησε τους Σάκυα της Καπιλαβάττχου με μια ομιλία για τη Διδασκαλία για μεγάλο μέρος της νύχτας, απευθύνθηκε στον σεβάσμιο Άναντα: «Ας σου έρθει, Άναντα, η πρακτική του μαθητευόμενου για τους Σάκυα της Καπιλαβάττχου. Η πλάτη μου πονάει· θα την τεντώσω». «Ναι, σεβάσμιε κύριε», απάντησε ο σεβάσμιος Άναντα στον Ευλογημένο. Τότε ο Ευλογημένος, αφού έστρωσε τον διπλό χιτώνα διπλωμένο στα τέσσερα, ξάπλωσε στη δεξιά πλευρά σε στάση λιονταριού, με το ένα πόδι πάνω στο άλλο, μνήμων και με πλήρη επίγνωση, έχοντας στρέψει τον νου στην αντίληψη του σηκώματος.
23. Τότε ο σεβάσμιος Άναντα απευθύνθηκε στον Μαχανάμα τον Σάκκα: «Εδώ, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι τέλειος στην ηθική, έχει φυλαγμένες τις θύρες στις ικανότητες, γνωρίζει το μέτρο στην τροφή, είναι αφοσιωμένος στην εγρήγορση, είναι προικισμένος με επτά καλές ιδιότητες, αποκτά κατά βούληση, αποκτά χωρίς δυσκολία, αποκτά χωρίς κόπο τις τέσσερις διαλογιστικές εκστάσεις σχετικές με τον ανώτερο νου, που αποτελούν ευχάριστη διαμονή στην παρούσα ζωή.
24. «Και πώς, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι τέλειος στην ηθική; Εδώ, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι ηθικός, διαμένει συγκρατημένος με την αυτοσυγκράτηση του Πάττιμοκχα, τέλειος στην καλή συμπεριφορά και στον νόμιμο τόπο που συχνάζει, βλέποντας κίνδυνο στα ελάχιστα σφάλματα, αφού αναλάβει τους κανόνες εξάσκησης εξασκείται σε αυτούς. Έτσι, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι τέλειος στην ηθική.
«Και πώς, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής έχει φυλαγμένες τις θύρες στις ικανότητες; Εδώ, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής, έχοντας δει μια μορφή με το μάτι, δεν συλλαμβάνει το χαρακτηριστικό της ούτε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Επειδή αν παρέμενε με την οφθαλμική ικανότητα ασυγκράτητη, η πλεονεξία, η δυσαρέσκεια και οι κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις θα τον κατέκλυζαν, ακολουθεί την αυτοσυγκράτησή της, προστατεύει την οφθαλμική ικανότητα, επιτυγχάνει αυτοσυγκράτηση στην οφθαλμική ικανότητα. Έχοντας ακούσει έναν ήχο με το αυτί... κ.λπ... έχοντας μυρίσει μια οσμή με τη μύτη... κ.λπ... έχοντας γευτεί μια γεύση με τη γλώσσα... κ.λπ... έχοντας αγγίξει ένα απτό αντικείμενο με το σώμα... κ.λπ... έχοντας αντιληφθεί ένα νοητικό φαινόμενο με τον νου, δεν συλλαμβάνει το χαρακτηριστικό του ούτε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Επειδή αν παρέμενε με τη νοητική ικανότητα ασυγκράτητη, η πλεονεξία, η δυσαρέσκεια και οι κακές φαύλες νοητικές καταστάσεις θα τον κατέκλυζαν, ακολουθεί την αυτοσυγκράτησή της, προστατεύει τη νοητική ικανότητα, επιτυγχάνει αυτοσυγκράτηση στη νοητική ικανότητα. Έτσι, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής έχει φυλαγμένες τις θύρες στις ικανότητες.
«Και πώς, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής γνωρίζει το μέτρο στην τροφή; Εδώ, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής με συνετό αναστοχασμό τρώει τροφή - 'ούτε για διασκέδαση, ούτε για ματαιότητα, ούτε για στολισμό, ούτε για ομορφιά· μόνο για τη διάρκεια και τη συντήρηση αυτού του σώματος, για την αποχή από τη βία, για την υποστήριξη της άγιας ζωής. Με τη σκέψη: «Έτσι θα εξαλείψω το παλιό αίσθημα και δεν θα δημιουργήσω νέο αίσθημα, και θα υπάρχει συντήρηση για μένα και αναμαρτησία και άνετη διαμονή»'. Έτσι, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής γνωρίζει το μέτρο στην τροφή.
«Και πώς, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι αφοσιωμένος στην εγρήγορση; Εδώ, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής κατά τη διάρκεια της ημέρας με περπάτημα και κάθισμα καθαρίζει τη συνείδηση από τις εμποδιστικές νοητικές καταστάσεις, την πρώτη περίοδο της νύχτας με περπάτημα και κάθισμα καθαρίζει τη συνείδηση από τις εμποδιστικές νοητικές καταστάσεις, τη μεσαία περίοδο της νύχτας ξαπλώνει στη δεξιά πλευρά σε στάση λιονταριού, με το ένα πόδι πάνω στο άλλο, μνήμων και με πλήρη επίγνωση, έχοντας στρέψει τον νου στην αντίληψη του σηκώματος, την τελευταία περίοδο της νύχτας, αφού σηκωθεί, με περπάτημα και κάθισμα καθαρίζει τη συνείδηση από τις εμποδιστικές νοητικές καταστάσεις. Έτσι, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι αφοσιωμένος στην εγρήγορση.
25. «Και πώς, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι προικισμένος με επτά καλές ιδιότητες; Εδώ, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής έχει πίστη, πιστεύει στη φώτιση του Τατχάγκατα - 'Πράγματι αυτός ο Ευλογημένος είναι ο Άξιος, ο Πλήρως Αυτοφωτισμένος, ο τέλειος στην αληθινή γνώση και στην καλή συμπεριφορά, ο Καλότυχος, ο γνώστης του κόσμου, ο ανυπέρβλητος οδηγός των ανθρώπων που πρέπει να εκπαιδευτούν, ο Διδάσκαλος θεών και ανθρώπων, ο Φωτισμένος, ο Ευλογημένος'. Έχει ντροπή, ντρέπεται για την κακή σωματική συμπεριφορά, την κακή λεκτική συμπεριφορά, την κακή νοητική συμπεριφορά, ντρέπεται για την επίτευξη κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Έχει ηθικό φόβο, φοβάται την κακή σωματική συμπεριφορά, την κακή λεκτική συμπεριφορά, την κακή νοητική συμπεριφορά, φοβάται την επίτευξη κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Είναι πολυμαθής, αυτός που θυμάται καλά αυτά που έχει μάθει, αυτός που έχει μεγάλη συσσώρευση μάθησης. Εκείνες οι διδασκαλίες που είναι καλές στην αρχή, καλές στη μέση, καλές στο τέλος, με νόημα και φρασεολογία, που ισχυρίζονται την άγια ζωή ολοκληρωμένη και αγνή, τέτοιες διδασκαλίες έχει ακούσει πολλές, τις διατηρεί, τις έχει εξασκήσει λεκτικά, τις έχει εξετάσει με τον νου, τις έχει διεισδύσει καλά με την άποψη. Διαμένει καταβάλλοντας έντονη ενεργητικότητα για την εγκατάλειψη των φαύλων νοητικών καταστάσεων και για την απόκτηση των καλών νοητικών καταστάσεων, με δύναμη, με σταθερή προσπάθεια, χωρίς να εγκαταλείπει το καθήκον στις καλές νοητικές καταστάσεις. Είναι μνήμων, προικισμένος με ύψιστη μνήμη και σωφροσύνη, ενθυμούμενος και αναθυμούμενος ότι έγινε πριν από πολύ καιρό και ότι ειπώθηκε πριν από πολύ καιρό. Είναι σοφός, προικισμένος με σοφία που οδηγεί στην έγερση και την πάροδο, ευγενή, διεισδυτική, που οδηγεί στην πλήρη εξάλειψη της δυστυχίας. Έτσι, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι προικισμένος με επτά καλές ιδιότητες.
26. «Και πώς, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής αποκτά κατά βούληση, αποκτά χωρίς δυσκολία, αποκτά χωρίς κόπο τις τέσσερις διαλογιστικές εκστάσεις σχετικές με τον ανώτερο νου, που αποτελούν ευχάριστη διαμονή στην παρούσα ζωή; Εδώ, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής, αποστασιοποιημένος από τις ηδονές, αποστασιοποιημένος από τις φαύλες νοητικές καταστάσεις, έχοντας επιτύχει την πρώτη διαλογιστική έκσταση, που συνοδεύεται από λογισμό και συλλογισμό, με αγαλλίαση και ευτυχία που γεννιούνται από την αποστασιοποίηση, διαμένει· με τον κατευνασμό του λογισμού και του συλλογισμού, εσωτερική ηρεμία... κ.λπ... έχοντας επιτύχει τη δεύτερη διαλογιστική έκσταση, διαμένει· με την απαλλαγή από την αγαλλίαση... κ.λπ... έχοντας επιτύχει την τρίτη διαλογιστική έκσταση, διαμένει· με την εγκατάλειψη της ευχαρίστησης και με την εγκατάλειψη του πόνου, και με την προηγούμενη πάροδο της ευαρέσκειας και της δυσαρέσκειας... κ.λπ... εισέρχεται και παραμένει στην τέταρτη διαλογιστική έκσταση. Έτσι, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής αποκτά κατά βούληση, αποκτά χωρίς δυσκολία, αποκτά χωρίς κόπο τις τέσσερις διαλογιστικές εκστάσεις σχετικές με τον ανώτερο νου, που αποτελούν ευχάριστη διαμονή στην παρούσα ζωή.
27. «Όταν, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι έτσι τέλειος στην ηθική, έχει έτσι φυλαγμένες τις θύρες στις ικανότητες, γνωρίζει έτσι το μέτρο στην τροφή, είναι έτσι αφοσιωμένος στην εγρήγορση, είναι έτσι προικισμένος με επτά καλές ιδιότητες, αποκτά έτσι κατά βούληση, αποκτά χωρίς δυσκολία, αποκτά χωρίς κόπο τις τέσσερις διαλογιστικές εκστάσεις σχετικές με τον ανώτερο νου, που αποτελούν ευχάριστη διαμονή στην παρούσα ζωή, αυτός ονομάζεται, Μαχανάμα, ευγενής μαθητής μαθητευόμενος στην πρακτική, που έχει επιτύχει τη μη σαπίλα, ικανός για αποστασιοποίηση, ικανός για ανώτατη φώτιση, ικανός για το επίτευγμα της ανυπέρβλητης ελευθερίας από τις δεσμεύσεις. Όπως, Μαχανάμα, τα αυγά μιας κότας είναι οκτώ ή δέκα ή δώδεκα· αυτά θα ήταν σωστά επωασμένα από την κότα, σωστά θερμασμένα, σωστά αναπτυγμένα· αν και σε εκείνη την κότα δεν θα εγειρόταν έτσι επιθυμία - «Αχ, μακάρι αυτά τα κοτοπουλάκια, σπάζοντας το κέλυφος του αυγού με την άκρη του νυχιού του ποδιού ή με το ράμφος του στόματος, να βγουν με ασφάλεια!», ωστόσο εκείνα τα κοτοπουλάκια θα ήταν ικανά να σπάσουν το κέλυφος του αυγού με την άκρη του νυχιού του ποδιού ή με το ράμφος του στόματος και να βγουν με ασφάλεια. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, Μαχανάμα, όταν ένας ευγενής μαθητής είναι έτσι τέλειος στην ηθική, έχει έτσι φυλαγμένες τις θύρες στις ικανότητες, γνωρίζει έτσι το μέτρο στην τροφή, είναι έτσι αφοσιωμένος στην εγρήγορση, είναι έτσι προικισμένος με επτά καλές ιδιότητες, αποκτά έτσι κατά βούληση, αποκτά χωρίς δυσκολία, αποκτά χωρίς κόπο τις τέσσερις διαλογιστικές εκστάσεις σχετικές με τον ανώτερο νου, που αποτελούν ευχάριστη διαμονή στην παρούσα ζωή, αυτός ονομάζεται, Μαχανάμα, ευγενής μαθητής μαθητευόμενος στην πρακτική, που έχει επιτύχει τη μη σαπίλα, ικανός για αποστασιοποίηση, ικανός για ανώτατη φώτιση, ικανός για το επίτευγμα της ανυπέρβλητης ελευθερίας από τις δεσμεύσεις.
28. «Αυτός λοιπόν, Μαχανάμα, ο ευγενής μαθητής, βασιζόμενος σε αυτήν ακριβώς την ανυπέρβλητη εξάγνιση της μνήμης λόγω της αταραξίας, θυμάται πολλές προηγούμενες υπάρξεις, δηλαδή - μία γέννηση, δύο γεννήσεις... κ.λπ... έτσι θυμάται πολλές προηγούμενες υπάρξεις με τις λεπτομέρειες και τα χαρακτηριστικά τους· αυτή είναι η πρώτη του διάρρηξη, όπως ακριβώς του νεοσσού της κότας από το κέλυφος του αυγού.
«Αυτός λοιπόν, Μαχανάμα, ο ευγενής μαθητής, βασιζόμενος σε αυτήν την ανυπέρβλητη εξάγνιση της μνήμης λόγω της αταραξίας, με τον θείο οφθαλμό, καθαρό, που υπερβαίνει τον ανθρώπινο, βλέπει τα όντα να πεθαίνουν και να ξαναγεννιούνται, κατώτερα και ανώτερα, όμορφα και άσχημα, σε καλούς και κακούς προορισμούς... κ.λπ... κατανοεί τα όντα που επαναγεννιούνται σύμφωνα με τις πράξεις τους· αυτή είναι η δεύτερή του διάρρηξη, όπως ακριβώς του νεοσσού της κότας από το κέλυφος του αυγού.
«Αυτός λοιπόν, Μαχανάμα, ο ευγενής μαθητής, βασιζόμενος σε αυτήν ακριβώς την ανυπέρβλητη εξάγνιση της μνήμης λόγω της αταραξίας, με την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας χωρίς νοητικές διαφθορές στην παρούσα ζωή, έχοντας επιτύχει, διαμένει· αυτή είναι η τρίτη του διάρρηξη, όπως ακριβώς του νεοσσού της κότας από το κέλυφος του αυγού.
29. «Επειδή, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι τέλειος στην ηθική, αυτό είναι μέρος της συμπεριφοράς του· επειδή, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής έχει φυλαγμένες τις θύρες στις ικανότητες, αυτό είναι μέρος της συμπεριφοράς του· επειδή, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής γνωρίζει το μέτρο στην τροφή, αυτό είναι μέρος της συμπεριφοράς του· επειδή, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι αφοσιωμένος στην εγρήγορση, αυτό είναι μέρος της συμπεριφοράς του· επειδή, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής είναι προικισμένος με επτά καλές ιδιότητες, αυτό είναι μέρος της συμπεριφοράς του· επειδή, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής αποκτά κατά βούληση, αποκτά χωρίς δυσκολία, αποκτά χωρίς κόπο τις τέσσερις διαλογιστικές εκστάσεις σχετικές με τον ανώτερο νου, που αποτελούν ευχάριστη διαμονή στην παρούσα ζωή, αυτό είναι μέρος της συμπεριφοράς του.
«Και επειδή, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής θυμάται πολλές προηγούμενες υπάρξεις, δηλαδή - μία γέννηση, δύο γεννήσεις... κ.λπ... έτσι θυμάται πολλές προηγούμενες υπάρξεις με τις λεπτομέρειες και τα χαρακτηριστικά τους, αυτό είναι μέρος της αληθινής γνώσης του· επειδή, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής με τον θείο οφθαλμό, καθαρό, που υπερβαίνει τον ανθρώπινο, βλέπει τα όντα να πεθαίνουν και να ξαναγεννιούνται, κατώτερα και ανώτερα, όμορφα και άσχημα, σε καλούς και κακούς προορισμούς... κ.λπ... κατανοεί τα όντα που επαναγεννιούνται σύμφωνα με τις πράξεις τους, αυτό είναι μέρος της αληθινής γνώσης του. Επειδή, Μαχανάμα, ένας ευγενής μαθητής με την εξάλειψη των νοητικών διαφθορών, έχοντας ο ίδιος κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση την απελευθέρωση του νου και την απελευθέρωση μέσω σοφίας χωρίς νοητικές διαφθορές στην παρούσα ζωή, έχοντας επιτύχει, διαμένει, αυτό είναι μέρος της αληθινής γνώσης του.
«Αυτός ονομάζεται, Μαχανάμα, ευγενής μαθητής 'τέλειος στην αληθινή γνώση', 'τέλειος στη συμπεριφορά', 'τέλειος στην αληθινή γνώση και στη συμπεριφορά'.
30. «Αυτή η στροφή, Μαχανάμα, ειπώθηκε από τον Βράχμα Σανανκουμάρα -
ο τέλειος στην αληθινή γνώση και στη συμπεριφορά, αυτός είναι ο άριστος μεταξύ θεών και ανθρώπων'.
«Αυτή η στροφή, Μαχανάμα, που ειπώθηκε από τον Βράχμα Σανανκουμάρα, είναι καλά τραγουδημένη και όχι κακά τραγουδημένη, καλά ειπωμένη και όχι κακά ειπωμένη, ωφέλιμη και όχι ανώφελη, εγκεκριμένη από τον Ευλογημένο».
Τότε ο Ευλογημένος, αφού σηκώθηκε, απευθύνθηκε στον σεβάσμιο Άναντα: «Καλώς, καλώς, Άναντα, καλώς πράγματι εσύ, Άναντα, εξέθεσες στους Σάκυα της Καπιλαβάττχου την πρακτική του μαθητευόμενου».
Αυτό είπε ο σεβάσμιος Άναντα. Ο Διδάσκαλος συμφώνησε. Οι Σάκυα της Καπιλαβάττχου, ευχαριστημένοι, αγαλλίασαν με τα λόγια του σεβασμίου Άναντα.
Τέλος της ομιλίας Σέκχα, τρίτη.