8.
Η ομιλία για το ξένο ύφασμα
358. Έτσι έχω ακούσει - Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Σαβάτθι, στο άλσος του Τζέτα, στο μοναστήρι του Ανάθαπίντικα. Τότε ο σεβάσμιος Άναντα, αφού ντύθηκε το πρωί και πήρε το κύπελλο και τους χιτώνες του, μπήκε στη Σαβάτθι για προσφερόμενη τροφή. Αφού περπάτησε στη Σαβάτθι για προσφερόμενη τροφή, μετά το γεύμα, έχοντας επιστρέψει από τη συλλογή τροφής, κατευθύνθηκε προς το Πουμπάραμα, στο ανάκτορο της μητέρας του Μιγκάρα, για ημερήσια διαμονή. Εκείνη την περίοδο ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα, αφού ανέβηκε στον ελέφαντα ονόματι Εκαπουντάρικα, έβγαινε από τη Σαβάτθι κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα είδε τον σεβάσμιο Άναντα να έρχεται από μακριά. Αφού τον είδε, απευθύνθηκε στον πρωθυπουργό Σιριβάντχα: «Αυτός είναι λοιπόν, αγαπητέ Σιριβάντχα, ο σεβάσμιος Άναντα;» «Ναι, μεγάλε βασιλιά, αυτός είναι ο σεβάσμιος Άναντα». Τότε ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα απευθύνθηκε σε κάποιον άνθρωπο: «Έλα εσύ, άνθρωπε, πήγαινε εκεί όπου είναι ο σεβάσμιος Άναντα· αφού πας, εκ μέρους μου απόδωσε σεβασμό με το κεφάλι σου στα πόδια του σεβάσμιου Άναντα: "Ο βασιλιάς, σεβάσμιε κύριε, Πασενάντι της Κοσάλα αποδίδει σεβασμό με το κεφάλι του στα πόδια του σεβάσμιου Άναντα". Και πες έτσι: "Αν λοιπόν, σεβάσμιε κύριε, ο σεβάσμιος Άναντα δεν έχει τίποτα επείγον να κάνει, ας περιμένει λοιπόν, σεβάσμιε κύριε, ο σεβάσμιος Άναντα για λίγο από συμπόνια"». «Ναι, μεγαλειότατε», απάντησε εκείνος ο άνθρωπος στον βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα και πήγε εκεί όπου ήταν ο σεβάσμιος Άναντα· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον σεβάσμιο Άναντα και στάθηκε στο πλάι. Καθώς στεκόταν στο πλάι, εκείνος ο άνθρωπος είπε στον σεβάσμιο Άναντα: «Ο βασιλιάς, σεβάσμιε κύριε, Πασενάντι της Κοσάλα αποδίδει σεβασμό με το κεφάλι του στα πόδια του σεβάσμιου Άναντα· και λέει επίσης: "Αν λοιπόν, σεβάσμιε κύριε, ο σεβάσμιος Άναντα δεν έχει τίποτα επείγον να κάνει, ας περιμένει λοιπόν, σεβάσμιε κύριε, ο σεβάσμιος Άναντα για λίγο από συμπόνια"». Ο σεβάσμιος Άναντα αποδέχθηκε με σιωπή. Τότε ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα, αφού πήγε με τον ελέφαντα όσο ήταν δυνατό να πάει με ελέφαντα, κατέβηκε από τον ελέφαντα και με τα πόδια πήγε εκεί όπου ήταν ο σεβάσμιος Άναντα· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον σεβάσμιο Άναντα και στάθηκε στο πλάι. Καθώς στεκόταν στο πλάι, ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα είπε στον σεβάσμιο Άναντα: «Αν, σεβάσμιε κύριε, ο σεβάσμιος Άναντα δεν έχει τίποτα επείγον να κάνει, καλώς, σεβάσμιε κύριε, ας πάει ο σεβάσμιος Άναντα στην όχθη του ποταμού Ατσιραβατί από συμπόνια». Ο σεβάσμιος Άναντα αποδέχθηκε με σιωπή.
359. Τότε ο σεβάσμιος Άναντα πήγε προς την όχθη του ποταμού Ατσιραβατί· αφού πλησίασε, κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα στη βάση κάποιου δένδρου. Τότε ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα, αφού πήγε με τον ελέφαντα όσο ήταν δυνατό να πάει με ελέφαντα, κατέβηκε από τον ελέφαντα και με τα πόδια πήγε εκεί όπου ήταν ο σεβάσμιος Άναντα· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον σεβάσμιο Άναντα και στάθηκε στο πλάι. Καθώς στεκόταν στο πλάι, ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα είπε στον σεβάσμιο Άναντα: «Εδώ, σεβάσμιε κύριε, ας καθίσει ο σεβάσμιος Άναντα στο στρώμα από ελεφαντόδερμα». «Αρκεί, μεγάλε βασιλιά. Κάθισε εσύ· εγώ κάθομαι στο δικό μου κάθισμα». Ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα κάθισε στο προετοιμασμένο κάθισμα. Αφού κάθισε, ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα είπε στον σεβάσμιο Άναντα: «Μήπως άραγε, σεβάσμιε Άναντα, εκείνος ο Ευλογημένος θα συμπεριφερόταν με τέτοια σωματική συμπεριφορά, η οποία σωματική συμπεριφορά του θα ήταν επικριτέα από ασκητές και βραχμάνους;» «Όχι, μεγάλε βασιλιά, εκείνος ο Ευλογημένος δεν θα συμπεριφερόταν με τέτοια σωματική συμπεριφορά, η οποία σωματική συμπεριφορά του θα ήταν επικριτέα από ασκητές, βραχμάνους και νοήμονες».
«Μήπως όμως, σεβάσμιε Άναντα, εκείνος ο Ευλογημένος θα συμπεριφερόταν με τέτοια λεκτική συμπεριφορά... κ.λπ... νοητική συμπεριφορά, η οποία νοητική συμπεριφορά του θα ήταν επικριτέα από ασκητές και βραχμάνους;» «Όχι, μεγάλε βασιλιά, εκείνος ο Ευλογημένος δεν θα συμπεριφερόταν με τέτοια νοητική συμπεριφορά, η οποία νοητική συμπεριφορά του θα ήταν επικριτέα από ασκητές, βραχμάνους και νοήμονες».
«Θαυμαστό, σεβάσμιε κύριε, εκπληκτικό, σεβάσμιε κύριε! Διότι αυτό που εμείς, σεβάσμιε κύριε, δεν μπορέσαμε να συμπληρώσουμε με την ερώτηση, αυτό, σεβάσμιε κύριε, συμπληρώθηκε από τον σεβάσμιο Άναντα με την απάντηση στην ερώτηση. Εκείνοι, σεβάσμιε κύριε, οι ανόητοι και άπειροι που χωρίς να εξετάσουν, χωρίς να διερευνήσουν, μιλούν για τον έπαινο ή την επίκριση άλλων, εμείς δεν τους θεωρούμε ουσιώδεις· εκείνοι όμως, σεβάσμιε κύριε, οι σοφοί, ικανοί και ευφυείς που αφού εξετάσουν και διερευνήσουν, μιλούν για τον έπαινο ή την επίκριση άλλων, εμείς τους θεωρούμε ουσιώδεις».
360. «Ποια όμως, σεβάσμιε Άναντα, σωματική συμπεριφορά είναι επικριτέα από ασκητές, βραχμάνους και νοήμονες;» «Όποια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, είναι φαύλη».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, σωματική συμπεριφορά είναι φαύλη;» «Όποια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, έχει σφάλμα».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, σωματική συμπεριφορά έχει σφάλμα;» «Όποια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, έχει πάθηση».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, σωματική συμπεριφορά έχει πάθηση;» «Όποια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, έχει επώδυνο επακόλουθο».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, σωματική συμπεριφορά έχει επώδυνο επακόλουθο;» «Όποια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, οδηγεί σε πάθηση του εαυτού, οδηγεί σε πάθηση άλλου, οδηγεί σε πάθηση και των δύο· σε αυτόν οι φαύλες νοητικές καταστάσεις αυξάνονται, οι καλές νοητικές καταστάσεις παρακμάζουν· τέτοια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, είναι επικριτέα από ασκητές, βραχμάνους και νοήμονες».
«Ποια όμως, σεβάσμιε Άναντα, λεκτική συμπεριφορά... κ.λπ... νοητική συμπεριφορά είναι επικριτέα από ασκητές, βραχμάνους και νοήμονες;» «Όποια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, είναι φαύλη».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, νοητική συμπεριφορά είναι φαύλη;» «Όποια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, έχει σφάλμα».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, νοητική συμπεριφορά έχει σφάλμα;» «Όποια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, έχει πάθηση».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, νοητική συμπεριφορά έχει πάθηση;» «Όποια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, έχει επώδυνο επακόλουθο».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, νοητική συμπεριφορά έχει επώδυνο επακόλουθο;» «Όποια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, οδηγεί σε πάθηση του εαυτού, οδηγεί σε πάθηση άλλου, οδηγεί σε πάθηση και των δύο· σε αυτόν οι φαύλες νοητικές καταστάσεις αυξάνονται, οι καλές νοητικές καταστάσεις παρακμάζουν· τέτοια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, είναι επικριτέα από ασκητές, βραχμάνους και νοήμονες».
«Μήπως λοιπόν, σεβάσμιε Άναντα, εκείνος ο Ευλογημένος επαινεί την εγκατάλειψη όλων των φαύλων νοητικών καταστάσεων;» «Ο Τατχάγκατα, μεγάλε βασιλιά, έχει εγκαταλείψει όλες τις φαύλες νοητικές καταστάσεις και διακατέχεται από τις καλές νοητικές καταστάσεις».
361. «Ποια όμως, σεβάσμιε Άναντα, σωματική συμπεριφορά δεν είναι επικριτέα από ασκητές, βραχμάνους και νοήμονες;» «Όποια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, είναι καλή».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, σωματική συμπεριφορά είναι καλή;» «Όποια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, είναι χωρίς σφάλμα».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, σωματική συμπεριφορά είναι χωρίς σφάλμα;» «Όποια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, δεν έχει πάθηση».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, σωματική συμπεριφορά δεν έχει πάθηση;» «Όποια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, έχει ευχάριστο επακόλουθο».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, σωματική συμπεριφορά έχει ευχάριστο επακόλουθο;»
«Όποια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, δεν οδηγεί σε πάθηση του εαυτού, δεν οδηγεί σε πάθηση άλλου, δεν οδηγεί σε πάθηση και των δύο· οι φαύλες νοητικές καταστάσεις του παρακμάζουν, οι καλές νοητικές καταστάσεις αυξάνονται· τέτοια σωματική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, δεν είναι επικριτέα από ασκητές, βραχμάνους και νοήμονες».
«Ποια όμως, σεβάσμιε Άναντα, λεκτική συμπεριφορά... κ.λπ... νοητική συμπεριφορά δεν είναι επικριτέα από ασκητές, βραχμάνους και νοήμονες;» «Όποια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, είναι καλή».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, νοητική συμπεριφορά είναι καλή;» «Όποια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, είναι χωρίς σφάλμα».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, νοητική συμπεριφορά είναι χωρίς σφάλμα;» «Όποια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, δεν έχει πάθηση».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, νοητική συμπεριφορά δεν έχει πάθηση;» «Όποια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, έχει ευχάριστο επακόλουθο».
«Ποια όμως, σεβάσμιε κύριε, νοητική συμπεριφορά έχει ευχάριστο επακόλουθο;» «Όποια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, δεν οδηγεί σε πάθηση του εαυτού, δεν οδηγεί σε πάθηση άλλου, δεν οδηγεί σε πάθηση και των δύο. Οι φαύλες νοητικές καταστάσεις του παρακμάζουν, οι καλές νοητικές καταστάσεις αυξάνονται. Τέτοια νοητική συμπεριφορά, μεγάλε βασιλιά, δεν είναι επικριτέα από ασκητές, βραχμάνους και νοήμονες».
«Μήπως όμως, σεβάσμιε Άναντα, εκείνος ο Ευλογημένος επαινεί την απόκτηση όλων των καλών νοητικών καταστάσεων;» «Ο Τατχάγκατα, μεγάλε βασιλιά, έχει εγκαταλείψει όλες τις φαύλες νοητικές καταστάσεις και διακατέχεται από τις καλές νοητικές καταστάσεις».
362. «Θαυμαστό, σεβάσμιε κύριε, εκπληκτικό, σεβάσμιε κύριε! Πόσο καλά ειπωμένο είναι αυτό, σεβάσμιε κύριε, από τον σεβάσμιο Άναντα. Και με αυτά τα καλά ειπωμένα λόγια του σεβασμίου Άναντα, εμείς, σεβάσμιε κύριε, είμαστε ευχαριστημένοι και ικανοποιημένοι. Έτσι ευχαριστημένοι και ικανοποιημένοι είμαστε εμείς, σεβάσμιε κύριε, με τα καλά ειπωμένα λόγια του σεβασμίου Άναντα. Αν, σεβάσμιε κύριε, στον σεβάσμιο Άναντα επιτρεπόταν το κόσμημα του ελέφαντα, θα δίναμε στον σεβάσμιο Άναντα το κόσμημα του ελέφαντα. Αν, σεβάσμιε κύριε, στον σεβάσμιο Άναντα επιτρεπόταν το κόσμημα του αλόγου, θα δίναμε στον σεβάσμιο Άναντα το κόσμημα του αλόγου. Αν, σεβάσμιε κύριε, στον σεβάσμιο Άναντα επιτρεπόταν ένα εκλεκτό χωριό, θα δίναμε στον σεβάσμιο Άναντα ένα εκλεκτό χωριό. Αλλά, σεβάσμιε κύριε, εμείς γνωρίζουμε αυτό - 'αυτό δεν επιτρέπεται στον σεβάσμιο Άναντα'. Αυτό το ύφασμα μπαχιτικά, σεβάσμιε κύριε, μου στάλθηκε από τον βασιλιά της Μαγκάντα Ατζατασάττου, γιο της Βεντέχι, τοποθετημένο σε καλάθι υφασμάτων, δεκαέξι πήχεις σε μήκος, οκτώ πήχεις σε πλάτος. Ας το δεχθεί, σεβάσμιε κύριε, ο σεβάσμιος Άναντα από συμπόνια». «Αρκεί, μεγάλε βασιλιά, οι τρεις χιτώνες μου είναι πλήρεις».
«Αυτός, σεβάσμιε κύριε, ο ποταμός Ατσιραβατί έχει ιδωθεί τόσο από τον σεβάσμιο Άναντα όσο και από εμάς. Όταν στο επάνω βουνό πέφτει μεγάλη βροχή, τότε αυτός ο ποταμός Ατσιραβατί ρέει ξεχειλίζοντας και στις δύο όχθες· ακριβώς έτσι, σεβάσμιε κύριε, ο σεβάσμιος Άναντα με αυτό το ύφασμα μπαχιτικά θα φτιάξει τους τρεις χιτώνες του. Τους παλιούς τρεις χιτώνες του σεβασμίου Άναντα θα τους μοιραστεί με τους συντρόφους στην άγια ζωή. Έτσι αυτή η προσφορά μας θα ρεύσει ξεχειλίζοντας, νομίζω. Ας δεχθεί, σεβάσμιε κύριε, ο σεβάσμιος Άναντα το ύφασμα μπαχιτικά». Ο σεβάσμιος Άναντα δέχθηκε το ύφασμα μπαχιτικά.
Τότε ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα είπε στον σεβάσμιο Άναντα: «Λοιπόν, τώρα, σεβάσμιε Άναντα, εμείς φεύγουμε· έχουμε πολλές υποχρεώσεις, πολλά πρέπει να κάνουμε». «Όποτε θεωρείς ότι είναι η κατάλληλη ώρα, μεγάλε βασιλιά». Τότε ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα, αφού χάρηκε και ευχαρίστησε για τα λόγια του σεβασμίου Άναντα, σηκώθηκε από τη θέση του, απέδωσε σεβασμό στον σεβάσμιο Άναντα, τον περιήλθε κρατώντας τον στα δεξιά του και έφυγε.
363. Τότε ο σεβάσμιος Άναντα, λίγο μετά την αναχώρηση του βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα, πήγε προς τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Άναντα ανέφερε στον Ευλογημένο όλη τη συνομιλία που είχε με τον βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα. Και έδωσε το ύφασμα μπαχιτικά στον Ευλογημένο. Τότε ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στους μοναχούς: «Τι κέρδος, μοναχοί, για τον βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα, τι καλό κέρδος, μοναχοί, για τον βασιλιά Πασενάντι της Κοσάλα· που ο βασιλιάς Πασενάντι της Κοσάλα έχει την ευκαιρία να δει τον Άναντα, έχει την ευκαιρία να τον υπηρετήσει».
Αυτά είπε ο Ευλογημένος. Οι μοναχοί, ευχαριστημένοι, αγαλλίασαν με τα λόγια του Ευλογημένου.
Τέλος της ομιλίας Μπαχίτικα, όγδοη.