1.
Το πρώτο κεφάλαιο
1.
Η ομιλία για τον Μάρα
160. Προέλευση στη Σαβάττχι. Τότε ο σεβάσμιος Ράντχα πλησίασε τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Ράντχα είπε στον Ευλογημένο:
«'Μάρα, Μάρα', σεβάσμιε κύριε, λέγεται. Σε ποιο βαθμό, σεβάσμιε κύριε, υπάρχει Μάρα;» «Όταν υπάρχει ύλη, Ράντχα, θα υπήρχε θάνατος ή θανατηφόρος ή αυτός που πεθαίνει. Γι' αυτό εσύ, Ράντχα, να βλέπεις την ύλη ως θάνατο, να τη βλέπεις ως θανατηφόρα, να τη βλέπεις ως αυτό που πεθαίνει, να τη βλέπεις ως αρρώστια, να τη βλέπεις ως απόστημα, να τη βλέπεις ως βέλος, να τη βλέπεις ως δυστυχία, να τη βλέπεις ως πηγή δυστυχίας. Όσοι τη βλέπουν έτσι, αυτοί βλέπουν ορθά. Όταν υπάρχει αίσθημα... όταν υπάρχει αντίληψη... όταν υπάρχουν δραστηριότητες... όταν υπάρχει συνείδηση, θα υπήρχε θάνατος ή θανατηφόρος ή αυτός που πεθαίνει. Γι' αυτό εσύ, Ράντχα, να βλέπεις τη συνείδηση ως θάνατο, να τη βλέπεις ως θανατηφόρα, να τη βλέπεις ως αυτό που πεθαίνει, να τη βλέπεις ως αρρώστια, να τη βλέπεις ως απόστημα, να τη βλέπεις ως βέλος, να τη βλέπεις ως δυστυχία, να τη βλέπεις ως πηγή δυστυχίας. Όσοι τη βλέπουν έτσι, αυτοί βλέπουν ορθά».
«Και ποιος είναι ο σκοπός της ορθής ενόρασης, σεβάσμιε κύριε;» «Η ορθή ενόραση, Ράντχα, έχει ως σκοπό την αποστασιοποίηση». «Και ποιος είναι ο σκοπός της αποστασιοποίησης, σεβάσμιε κύριε;» «Η αποστασιοποίηση, Ράντχα, έχει ως σκοπό το μη πάθος». «Και ποιος είναι ο σκοπός του μη πάθους, σεβάσμιε κύριε;» «Το μη πάθος, Ράντχα, έχει ως σκοπό την απελευθέρωση». «Και ποιος είναι ο σκοπός της απελευθέρωσης, σεβάσμιε κύριε;» «Η απελευθέρωση, Ράντχα, έχει ως σκοπό το Νιμπάνα». «Και ποιος είναι ο σκοπός του Νιμπάνα, σεβάσμιε κύριε;» «Ξεπέρασες την ερώτηση, Ράντχα, δεν μπόρεσες να συλλάβεις το όριο της ερώτησης. Διότι η άγια ζωή, Ράντχα, βιώνεται βασισμένη στο Νιμπάνα, έχει το Νιμπάνα ως τελικό σκοπό, έχει το Νιμπάνα ως τελικό στόχο». Πρώτο.
2.
Η ομιλία για την οντότητα
161. Προέλευση στη Σαβάττχι. Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Ράντχα είπε στον Ευλογημένο: «'Ον, ον', σεβάσμιε κύριε, λέγεται. Σε ποιο βαθμό, σεβάσμιε κύριε, ονομάζεται ον;» «Στην ύλη, Ράντχα, όποια θέληση, όποιο πάθος, όποια απόλαυση, όποια επιθυμία, εκεί είναι προσκολλημένο, εκεί είναι δεμένο, γι' αυτό ονομάζεται ον. Στο αίσθημα... στην αντίληψη... στις δραστηριότητες... στη συνείδηση όποια θέληση, όποιο πάθος, όποια απόλαυση, όποια επιθυμία, εκεί είναι προσκολλημένο, εκεί είναι δεμένο, γι' αυτό ονομάζεται ον».
«Όπως, Ράντχα, αγόρια ή κορίτσια παίζουν με σπιτάκια από άμμο. Και όσο καιρό σε εκείνα τα σπιτάκια από άμμο δεν έχει εξαφανιστεί το πάθος, δεν έχει εξαφανιστεί η θέληση, δεν έχει εξαφανιστεί η αγάπη, δεν έχει εξαφανιστεί η δίψα, δεν έχει εξαφανιστεί ο πυρετός του πάθους, δεν έχει εξαφανιστεί η επιθυμία, τόσο καιρό προσκολλώνται σε εκείνα τα σπιτάκια από άμμο, παίζουν με αυτά, τα θεωρούν θησαυρό, τα θεωρούν δικά τους. Όταν όμως, Ράντχα, τα αγόρια ή τα κορίτσια σε εκείνα τα σπιτάκια από άμμο έχουν απαλλαγεί από το πάθος, έχουν απαλλαγεί από τη θέληση, έχουν απαλλαγεί από την αγάπη, έχουν απαλλαγεί από τη δίψα, έχουν απαλλαγεί από τον πυρετό του πάθους, έχουν απαλλαγεί από την επιθυμία, τότε εκείνα τα σπιτάκια από άμμο τα σκορπίζουν με τα χέρια και τα πόδια, τα διαλύουν, τα καταστρέφουν, τα κάνουν άχρηστα για παιχνίδι. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, Ράντχα, και εσείς σκορπίστε την ύλη, διαλύστε την, καταστρέψτε την, κάντε την άχρηστη για παιχνίδι, ακολουθήστε τον δρόμο για την εξάλειψη της επιθυμίας. Σκορπίστε το αίσθημα, διαλύστε το, καταστρέψτε το, κάντε το άχρηστο για παιχνίδι, ακολουθήστε τον δρόμο για την εξάλειψη της επιθυμίας. Στην αντίληψη... σκορπίστε τις δραστηριότητες, διαλύστε τις, καταστρέψτε τις, κάντε τις άχρηστες για παιχνίδι, ακολουθήστε τον δρόμο για την εξάλειψη της επιθυμίας. Σκορπίστε τη συνείδηση, διαλύστε την, καταστρέψτε την, κάντε την άχρηστη για παιχνίδι, ακολουθήστε τον δρόμο για την εξάλειψη της επιθυμίας. Η εξάλειψη της επιθυμίας, Ράντχα, είναι το Νιμπάνα». Δεύτερο.
3.
Η ομιλία για τον οδηγό προς την ύπαρξη
162. Προέλευση στη Σαβάττχι. Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Ράντχα είπε στον Ευλογημένο: «'Παύση του οδηγού προς την ύπαρξη, παύση του οδηγού προς την ύπαρξη', σεβάσμιε κύριε, λέγεται. Ποιος άραγε, σεβάσμιε κύριε, είναι ο οδηγός προς την ύπαρξη, ποια είναι η παύση του οδηγού προς την ύπαρξη;» «Στην ύλη, Ράντχα, όποια θέληση, όποιο πάθος, όποια απόλαυση, όποια επιθυμία, όποιες εμπλοκές και προσκολλήσεις, εδραιώσεις, εμμονές και υπολανθάνουσες τάσεις του νου - αυτός ονομάζεται ο οδηγός προς την ύπαρξη. Η παύση αυτών είναι η παύση του οδηγού προς την ύπαρξη. Στο αίσθημα... στην αντίληψη... στις δραστηριότητες... στη συνείδηση όποια θέληση... κ.λπ... εδραιώσεις, εμμονές και υπολανθάνουσες τάσεις - αυτός ονομάζεται ο οδηγός προς την ύπαρξη. Η παύση αυτών είναι η παύση του οδηγού προς την ύπαρξη». Τρίτη.
4.
Η ομιλία για ό,τι πρέπει να γίνει πλήρως κατανοητό
163. Προέλευση στη Σαβάττχι. Ο σεβάσμιος Ράντχα πλησίασε τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Στον σεβάσμιο Ράντχα που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό:
«Θα σου διδάξω, Ράντχα, τα φαινόμενα που πρέπει να γίνουν πλήρως κατανοητά και την πλήρη κατανόηση και το άτομο που έχει κατανοήσει πλήρως. Άκουσέ το, πρόσεχε καλά· θα μιλήσω». «Ναι, σεβάσμιε κύριε», απάντησε ο σεβάσμιος Ράντχα στον Ευλογημένο. Ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Και ποια, Ράντχα, είναι τα φαινόμενα που πρέπει να γίνουν πλήρως κατανοητά; Η ύλη, Ράντχα, είναι φαινόμενο που πρέπει να γίνει πλήρως κατανοητό, το αίσθημα είναι φαινόμενο που πρέπει να γίνει πλήρως κατανοητό, η αντίληψη είναι φαινόμενο που πρέπει να γίνει πλήρως κατανοητό, οι δραστηριότητες είναι φαινόμενο που πρέπει να γίνει πλήρως κατανοητό, η συνείδηση είναι φαινόμενο που πρέπει να γίνει πλήρως κατανοητό. Αυτά ονομάζονται, Ράντχα, τα φαινόμενα που πρέπει να γίνουν πλήρως κατανοητά. Και ποια, Ράντχα, είναι η πλήρης κατανόηση; Αυτή, Ράντχα, που είναι η εξάλειψη του πάθους, η εξάλειψη του μίσους, η εξάλειψη της αυταπάτης - αυτή ονομάζεται, Ράντχα, η πλήρης κατανόηση. Και ποιο, Ράντχα, είναι το άτομο που έχει κατανοήσει πλήρως; Πρέπει να ειπωθεί 'Άξιος'. Αυτός ο σεβάσμιος με τέτοιο όνομα, με τέτοιο σόι - αυτό ονομάζεται, Ράντχα, το άτομο που έχει κατανοήσει πλήρως». Τέταρτο.
5.
Η ομιλία για τον ασκητή
164. Προέλευση στη Σαβάττχι. Στον σεβάσμιο Ράντχα που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Αυτά, Ράντχα, είναι τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης. Ποια πέντε; Το συνάθροισμα της προσκόλλησης στην ύλη, το συνάθροισμα της προσκόλλησης στο αίσθημα, το συνάθροισμα της προσκόλλησης στην αντίληψη, το συνάθροισμα της προσκόλλησης στις δραστηριότητες, το συνάθροισμα της προσκόλλησης στη συνείδηση. Όποιοι, Ράντχα, ασκητές ή βραχμάνοι δεν κατανοούν όπως πραγματικά είναι την απόλαυση και τον κίνδυνο και τη διαφυγή από αυτά τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης· αυτοί, Ράντχα, κατά τη γνώμη μου, ασκητές ή βραχμάνοι, δεν θεωρούνται ασκητές μεταξύ των ασκητών ούτε βραχμάνοι μεταξύ των βραχμάνων, και αυτοί οι σεβάσμιοι δεν διαμένουν έχοντας επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής ή τον σκοπό της αφοσίωσης στην άγια ζωή, έχοντας οι ίδιοι κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση στην παρούσα ζωή. Όποιοι όμως, Ράντχα, ασκητές ή βραχμάνοι κατανοούν όπως πραγματικά είναι την απόλαυση και τον κίνδυνο και τη διαφυγή από αυτά τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης· αυτοί, Ράντχα, κατά τη γνώμη μου, ασκητές ή βραχμάνοι, θεωρούνται ασκητές μεταξύ των ασκητών και βραχμάνοι μεταξύ των βραχμάνων, και αυτοί οι σεβάσμιοι διαμένουν έχοντας επιτύχει τον σκοπό της ασκητικής ζωής και τον σκοπό της αφοσίωσης στην άγια ζωή, έχοντας οι ίδιοι κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση στην παρούσα ζωή.» Πέμπτο.
6.
Η δεύτερη ομιλία για τον ασκητή
165. Προέλευση στη Σαβάττχι. Στον σεβάσμιο Ράντχα που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Αυτά, Ράντχα, είναι τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης. Ποια πέντε; Το συνάθροισμα της προσκόλλησης στην ύλη... κ.λπ... το συνάθροισμα της προσκόλλησης στη συνείδηση. Όποιοι, Ράντχα, ασκητές ή βραχμάνοι δεν κατανοούν όπως πραγματικά είναι την προέλευση και την πάροδο και την απόλαυση και τον κίνδυνο και τη διαφυγή από αυτά τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης... κ.λπ... διαμένουν έχοντας οι ίδιοι πραγματοποιήσει με άμεση γνώση, έχοντας επιτύχει». Έκτο.
7.
Η ομιλία για τον εισερχόμενο στο ρεύμα
166. Προέλευση στη Σαβάττχι. Στον σεβάσμιο Ράντχα που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Αυτά, Ράντχα, είναι τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης. Ποια πέντε; Το συνάθροισμα της προσκόλλησης στην ύλη... κ.λπ... το συνάθροισμα της προσκόλλησης στη συνείδηση. Όταν, Ράντχα, ένας ευγενής μαθητής κατανοεί όπως πραγματικά είναι την προέλευση και την πάροδο και την απόλαυση και τον κίνδυνο και τη διαφυγή από αυτά τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης - αυτός ονομάζεται, Ράντχα, ευγενής μαθητής εισερχόμενος στο ρεύμα, μη υποκείμενος πλέον σε ξεπεσμό σε κατώτερους κόσμους, βέβαιος, κατευθυνόμενος στην ανώτατη φώτιση». Έβδομη.
8.
Η ομιλία για τον Άξιο
167. Προέλευση στη Σαβάττχι. Στον σεβάσμιο Ράντχα που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Αυτά, Ράντχα, είναι τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης. Ποια πέντε; Το συνάθροισμα της προσκόλλησης στην ύλη... κ.λπ... το συνάθροισμα της προσκόλλησης στη συνείδηση. Όταν, Ράντχα, ένας μοναχός έχοντας κατανοήσει όπως πραγματικά είναι την προέλευση και την πάροδο και την απόλαυση και τον κίνδυνο και τη διαφυγή από αυτά τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης, είναι απελευθερωμένος μέσω της μη προσκόλλησης - αυτός ονομάζεται, Ράντχα, Άξιος, που έχει εξαλείψει τις νοητικές διαφθορές, που έχει ολοκληρώσει την άγια ζωή, που έχει κάνει αυτό που έπρεπε να γίνει, που έχει αποθέσει το φορτίο, που έχει επιτύχει τον δικό του σκοπό, που έχει εξαλείψει πλήρως τους δεσμούς του γίγνεσθαι, πλήρως απελευθερωμένος μέσω της τελικής γνώσης». Όγδοη.
9.
Η ομιλία για τη θέληση και το πάθος
168. Προέλευση στη Σαβάττχι. Στον σεβάσμιο Ράντχα που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Στην ύλη, Ράντχα, όποια θέληση, όποιο πάθος, όποια απόλαυση, όποια επιθυμία, εγκαταλείψτε την. Έτσι εκείνη η ύλη θα έχει εγκαταλειφθεί, η ρίζα της θα έχει κοπεί, θα έχει γίνει σαν κορμός φοίνικα, θα έχει οδηγηθεί στην εξαφάνιση, θα έχει τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον. Στο αίσθημα όποια θέληση, όποιο πάθος, όποια απόλαυση, όποια επιθυμία, εγκαταλείψτε την. Έτσι εκείνο το αίσθημα θα έχει εγκαταλειφθεί, η ρίζα του θα έχει κοπεί, θα έχει γίνει σαν κορμός φοίνικα, θα έχει οδηγηθεί στην εξαφάνιση, θα έχει τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον. Της αντίληψης... στις δραστηριότητες όποια θέληση, όποιο πάθος, όποια απόλαυση, όποια επιθυμία, εγκαταλείψτε την. Έτσι εκείνες οι δραστηριότητες θα έχουν εγκαταλειφθεί, η ρίζα τους θα έχει κοπεί, θα έχουν γίνει σαν κορμός φοίνικα, θα έχουν οδηγηθεί στην εξαφάνιση, θα έχουν τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον. Στη συνείδηση όποια θέληση, όποιο πάθος, όποια απόλαυση, όποια επιθυμία, εγκαταλείψτε την. Έτσι εκείνη η συνείδηση θα έχει εγκαταλειφθεί... κ.λπ... θα έχει τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον». Ένατη.
10.
Η δεύτερη ομιλία για τη θέληση και το πάθος
169. Προέλευση στη Σαβάττχι. Στον σεβάσμιο Ράντχα που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Στην ύλη, Ράντχα, όποια θέληση, όποιο πάθος, όποια απόλαυση, όποια επιθυμία, όποιες εμπλοκές και προσκολλήσεις, εδραιώσεις, εμμονές και υπολανθάνουσες τάσεις του νου, αυτές εγκαταλείψτε. Έτσι εκείνη η ύλη θα έχει εγκαταλειφθεί, η ρίζα της θα έχει κοπεί, θα έχει γίνει σαν κορμός φοίνικα, θα έχει οδηγηθεί στην εξαφάνιση, θα έχει τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον. Στο αίσθημα όποια θέληση, όποιο πάθος, όποια απόλαυση, όποια επιθυμία, όποιες εμπλοκές και προσκολλήσεις, εδραιώσεις, εμμονές και υπολανθάνουσες τάσεις του νου, αυτές εγκαταλείψτε. Έτσι εκείνο το αίσθημα θα έχει εγκαταλειφθεί, η ρίζα του θα έχει κοπεί, θα έχει γίνει σαν κορμός φοίνικα, θα έχει οδηγηθεί στην εξαφάνιση, θα έχει τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον. Της αντίληψης... στις δραστηριότητες όποια θέληση, όποιο πάθος, όποια απόλαυση, όποια επιθυμία, όποιες εμπλοκές και προσκολλήσεις, εδραιώσεις, εμμονές και υπολανθάνουσες τάσεις του νου, αυτές εγκαταλείψτε. Έτσι εκείνες οι δραστηριότητες θα έχουν εγκαταλειφθεί, η ρίζα τους θα έχει κοπεί, θα έχουν γίνει σαν κορμός φοίνικα, θα έχουν οδηγηθεί στην εξαφάνιση, θα έχουν τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον. Στη συνείδηση όποια θέληση, όποιο πάθος, όποια απόλαυση, όποια επιθυμία, όποιες εμπλοκές και προσκολλήσεις, εδραιώσεις, εμμονές και υπολανθάνουσες τάσεις του νου, αυτές εγκαταλείψτε. Έτσι εκείνη η συνείδηση θα έχει εγκαταλειφθεί, η ρίζα της θα έχει κοπεί, θα έχει γίνει σαν κορμός φοίνικα, θα έχει οδηγηθεί στην εξαφάνιση, θα έχει τη φύση της μη-έγερσης στο μέλλον». Δέκατη.
Το πρώτο κεφάλαιο της συλλογής Ράντα.
Αυτή είναι η σύνοψή του -
εισερχόμενος στο ρεύμα και Άξιος, και θέληση και πάθος τα άλλα δύο.