7.
Η ομιλία για τον ερευνητή
487. Έτσι έχω ακούσει - Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στη Σαβάτθι, στο άλσος του Τζέτα, στο μοναστήρι του Ανάθαπίντικα. Εκεί ο Ευλογημένος απευθύνθηκε στους μοναχούς: «Μοναχοί». «Σεβάσμιε κύριε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον Ευλογημένο. Ο Ευλογημένος είπε αυτό: «Από έναν μοναχό που διερευνά, μοναχοί, που δεν γνωρίζει τον τρόπο σκέψης του άλλου, πρέπει να γίνει έρευνα για τον Τατχάγκατα για να γνωρίσει 'είναι πλήρως αυτοφωτισμένος ή όχι'». «Ο Ευλογημένος είναι η ρίζα των διδασκαλιών μας, σεβάσμιε κύριε, ο Ευλογημένος είναι ο οδηγός, ο Ευλογημένος είναι το καταφύγιο· καλώς, σεβάσμιε κύριε, ας ευδοκήσει ο ίδιος ο Ευλογημένος να εξηγήσει το νόημα αυτών που ειπώθηκαν· αφού ακούσουν από τον Ευλογημένο, οι μοναχοί θα το θυμούνται». «Τότε λοιπόν, μοναχοί, ακούστε, προσέχετε καλά, θα μιλήσω». «Ναι, σεβάσμιε κύριε», απάντησαν εκείνοι οι μοναχοί στον Ευλογημένο. Ο Ευλογημένος είπε αυτό:
488. «Από έναν μοναχό που διερευνά, μοναχοί, που δεν γνωρίζει τον τρόπο σκέψης του άλλου, ο Τατχάγκατα πρέπει να εξετάζεται σε δύο φαινόμενα, σε φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί - "Μολυσμένα φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, υπάρχουν αυτά στον Τατχάγκατα ή όχι;" Αυτόν εξετάζοντας έτσι γνωρίζει - "Μολυσμένα φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, αυτά δεν υπάρχουν στον Τατχάγκατα".
«Όταν αυτόν εξετάζοντας έτσι γνωρίζει - "Μολυσμένα φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, αυτά δεν υπάρχουν στον Τατχάγκατα", τότε αυτόν περαιτέρω εξετάζει - "Μικτά φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, υπάρχουν αυτά στον Τατχάγκατα ή όχι;" Αυτόν εξετάζοντας έτσι γνωρίζει - "Μικτά φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, αυτά δεν υπάρχουν στον Τατχάγκατα".
«Όταν αυτόν εξετάζοντας έτσι γνωρίζει - "Μικτά φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, αυτά δεν υπάρχουν στον Τατχάγκατα", τότε αυτόν περαιτέρω εξετάζει - "Καθαρά φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, υπάρχουν αυτά στον Τατχάγκατα ή όχι;" Αυτόν εξετάζοντας έτσι γνωρίζει - "Καθαρά φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, αυτά υπάρχουν στον Τατχάγκατα".
«Όταν αυτόν εξετάζοντας έτσι γνωρίζει - "Καθαρά φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, αυτά υπάρχουν στον Τατχάγκατα", τότε αυτόν περαιτέρω εξετάζει - "Για πολύ καιρό έχει επιτύχει αυτός ο σεβάσμιος αυτή την καλή νοητική κατάσταση, ή πρόσφατα την έχει επιτύχει;" Αυτόν εξετάζοντας έτσι γνωρίζει - "Για πολύ καιρό έχει επιτύχει αυτός ο σεβάσμιος αυτή την καλή νοητική κατάσταση, δεν την έχει επιτύχει πρόσφατα αυτός ο σεβάσμιος".
«Όταν αυτόν εξετάζοντας έτσι γνωρίζει - "Για πολύ καιρό έχει επιτύχει αυτός ο σεβάσμιος αυτή την καλή νοητική κατάσταση, δεν την έχει επιτύχει πρόσφατα αυτός ο σεβάσμιος", τότε αυτόν περαιτέρω εξετάζει - "Αυτός ο σεβάσμιος μοναχός έχει γίνει γνωστός και έχει αποκτήσει φήμη, υπάρχουν σε αυτόν κάποιοι κίνδυνοι εδώ;" Δεν υπάρχουν, μοναχοί, κάποιοι κίνδυνοι εδώ σε έναν μοναχό όσο δεν έχει γίνει γνωστός και δεν έχει αποκτήσει φήμη. Αλλά όταν, μοναχοί, ένας μοναχός γίνει γνωστός και αποκτήσει φήμη, τότε κάποιοι κίνδυνοι υπάρχουν σε αυτόν εδώ. Αυτόν εξετάζοντας έτσι γνωρίζει - "Αυτός ο σεβάσμιος μοναχός έχει γίνει γνωστός και έχει αποκτήσει φήμη, δεν υπάρχουν σε αυτόν κάποιοι κίνδυνοι εδώ".
«Όταν αυτόν εξετάζοντας έτσι γνωρίζει - "Αυτός ο σεβάσμιος μοναχός έχει γίνει γνωστός και έχει αποκτήσει φήμη, δεν υπάρχουν σε αυτόν κάποιοι κίνδυνοι εδώ", τότε αυτόν περαιτέρω εξετάζει - "Αυτός ο σεβάσμιος είναι συγκρατημένος χωρίς φόβο, δεν είναι αυτός ο σεβάσμιος συγκρατημένος από φόβο· επειδή είναι χωρίς πάθος δεν επιδίδεται στις ηδονές, λόγω της εξάλειψης του πάθους;" Αυτόν εξετάζοντας έτσι γνωρίζει - "Αυτός ο σεβάσμιος είναι συγκρατημένος χωρίς φόβο, δεν είναι αυτός ο σεβάσμιος συγκρατημένος από φόβο· επειδή είναι χωρίς πάθος δεν επιδίδεται στις ηδονές, λόγω της εξάλειψης του πάθους". Αν, μοναχοί, άλλοι ρωτούσαν αυτόν τον μοναχό έτσι - "Ποιοι είναι οι λόγοι του σεβασμίου, ποιες οι επαγωγές, με τις οποίες ο σεβάσμιος λέει έτσι - αυτός ο σεβάσμιος είναι συγκρατημένος χωρίς φόβο, δεν είναι αυτός ο σεβάσμιος συγκρατημένος από φόβο· επειδή είναι χωρίς πάθος δεν επιδίδεται στις ηδονές, λόγω της εξάλειψης του πάθους". Απαντώντας σωστά, μοναχοί, ο μοναχός θα απαντούσε έτσι - "Διότι αυτός ο σεβάσμιος, είτε διαμένοντας στην Κοινότητα είτε διαμένοντας μόνος, όσοι εκεί είναι καλότυχοι και όσοι εκεί είναι δυστυχείς, όσοι εκεί καθοδηγούν ομάδες, και όσοι εδώ κάποιοι φαίνονται στα υλικά κέρδη, και όσοι εδώ κάποιοι είναι αμόλυντοι από υλικά κέρδη, αυτός ο σεβάσμιος δεν περιφρονεί κανέναν εξαιτίας αυτού. Μπροστά στον Ευλογημένο αυτό το άκουσα, μπροστά του το έλαβα - είμαι συγκρατημένος χωρίς φόβο, δεν είμαι συγκρατημένος από φόβο, επειδή είμαι χωρίς πάθος δεν επιδίδομαι στις ηδονές, λόγω της εξάλειψης του πάθους".
489. «Εκεί, μοναχοί, ο ίδιος ο Τατχάγκατα πρέπει να ερωτηθεί περαιτέρω - "Μολυσμένα φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, υπάρχουν αυτά στον Τατχάγκατα ή όχι;" Απαντώντας, μοναχοί, ο Τατχάγκατα θα απαντούσε έτσι - "Μολυσμένα φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, αυτά δεν υπάρχουν στον Τατχάγκατα".
"Μικτά φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, υπάρχουν αυτά στον Τατχάγκατα ή όχι;" Απαντώντας, μοναχοί, ο Τατχάγκατα θα απαντούσε έτσι - "Μικτά φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, αυτά δεν υπάρχουν στον Τατχάγκατα".
"Καθαρά φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, υπάρχουν αυτά στον Τατχάγκατα ή όχι;" Απαντώντας, μοναχοί, ο Τατχάγκατα θα απαντούσε έτσι - "Καθαρά φαινόμενα αντιληπτά από το μάτι και το αυτί, αυτά υπάρχουν στον Τατχάγκατα· αυτό είναι το μονοπάτι μου, αυτό είναι το πεδίο μου, αλλά δεν ταυτίζομαι με αυτό".
«Έναν Διδάσκαλο που μιλά έτσι, μοναχοί, αξίζει ο μαθητής να πλησιάσει για να ακούσει τη Διδασκαλία. Σε αυτόν ο Διδάσκαλος διδάσκει τη Διδασκαλία ολοένα και πιο ανώτερη, ολοένα και πιο εξαίσια, με αντιπαράθεση του σκοτεινού και του φωτεινού. Με όποιον τρόπο, μοναχοί, ο Διδάσκαλος διδάσκει τη Διδασκαλία στον μοναχό ολοένα και πιο ανώτερη, ολοένα και πιο εξαίσια, με αντιπαράθεση του σκοτεινού και του φωτεινού, με τον ίδιο τρόπο αυτός, έχοντας κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση εκείνη τη Διδασκαλία, φτάνει εδώ σε συμπέρασμα για μια συγκεκριμένη διδασκαλία μεταξύ των διδασκαλιών, αποκτά πεποίθηση στον Διδάσκαλο - "Ο Ευλογημένος είναι πλήρως αυτοφωτισμένος, η Διδασκαλία είναι καλά διδαγμένη από τον Ευλογημένο, η Κοινότητα ασκεί καλά". Αν, μοναχοί, άλλοι ρωτούσαν αυτόν τον μοναχό έτσι - "Ποιοι είναι οι λόγοι του σεβασμίου, ποιες οι επαγωγές, με τις οποίες ο σεβάσμιος λέει έτσι - ο Ευλογημένος είναι πλήρως αυτοφωτισμένος, η Διδασκαλία είναι καλά διδαγμένη από τον Ευλογημένο, η Κοινότητα ασκεί καλά;" Απαντώντας σωστά, μοναχοί, ο μοναχός θα απαντούσε έτσι - "Εδώ εγώ, φίλοι, πήγα προς τον Ευλογημένο για να ακούσω τη Διδασκαλία. Σε μένα ο Ευλογημένος διδάσκει τη Διδασκαλία ολοένα και πιο ανώτερη, ολοένα και πιο εξαίσια, με αντιπαράθεση του σκοτεινού και του φωτεινού. Με όποιον τρόπο, φίλοι, ο Ευλογημένος μου διδάσκει τη Διδασκαλία ολοένα και πιο ανώτερη, ολοένα και πιο εξαίσια, με αντιπαράθεση του σκοτεινού και του φωτεινού, με τον ίδιο τρόπο εγώ, έχοντας κατανοήσει πλήρως με άμεση γνώση εκείνη τη Διδασκαλία, έφτασα εδώ σε συμπέρασμα για μια συγκεκριμένη διδασκαλία μεταξύ των διδασκαλιών, απέκτησα πεποίθηση στον Διδάσκαλο - ο Ευλογημένος είναι πλήρως αυτοφωτισμένος, η Διδασκαλία είναι καλά διδαγμένη από τον Ευλογημένο, η Κοινότητα ασκεί καλά".
490. «Οποιουδήποτε, μοναχοί, με αυτούς τους τρόπους, με αυτούς τους όρους, με αυτές τις φράσεις η πίστη στον Τατχάγκατα είναι εδραιωμένη, ριζωμένη, σταθερή, αυτή ονομάζεται, μοναχοί, πίστη με λόγο, με ρίζα την ενόραση, ισχυρή· ακλόνητη από κανέναν ασκητή ή βραχμάνο ή θεό ή Μάρα ή Βράχμα ή οποιονδήποτε στον κόσμο. Έτσι, μοναχοί, γίνεται η αναζήτηση της φύσης του Τατχάγκατα. Και έτσι ο Τατχάγκατα είναι καλώς αναζητημένος σύμφωνα με τη φύση του».
Αυτά είπε ο Ευλογημένος. Οι μοναχοί, ευχαριστημένοι, αγαλλίασαν με τα λόγια του Ευλογημένου.
Τέλος της ομιλίας Βιμάμσακα, έβδομη.