3.
Tatiyo paricchedo
Cetasikavibhāganiddeso
89.
Nāmasāmaññatoyeva, dvepaññāsa bhavanti te.
Seyyathidaṃ - phasso vedanā saññā cetanā vitakko vicāro pīti cittekaggatā vīriyaṃ jīvitaṃ chando adhimokkho manasikāro tatramajjhattatā saddhā sati hirī ottappaṃ alobho adoso amoho kāyappassaddhiādīni cha yugāni, tisso viratiyo, karuṇā muditā lobho doso moho uddhaccaṃ māno diṭṭhi issā macchariyaṃ kukkuccaṃ thinaṃ middhaṃ vicikicchā ahirikaṃ anottappañcāti.
90.
Te honti dvādasārūpe, cattālīsamanāsavā.
91.
Etesu tesamuppattiṃ, uddharitvā panekakaṃ.
92.
Pāṭavatthāya bhikkhūnaṃ, cittacetasikesvahaṃ.
93.
Aṭṭhete avinibbhogā, ekuppādā sahakkhayā.
94.
Ekaggatā manakkāro, sabbasādhāraṇā ime.
95.
Cāro chasaṭṭhicittesu, jāyate natthi saṃsayo.
96.
Upekkhā pañcapaññāsa-citte dukkhaṃ tu tīsu hi.
97.
Dukkhindriyaṃ panekasmiṃ, tathekamhi sukhindriyaṃ.
98.
Catuttarasate citte, samādhindriyamabravi.
99.
Ekuttarasate citte, chandassuppattimuddise.
100.
Dasuttarasate citte, adhimokkho udīrito.
101.
Chaḷeva yugaḷā cāti, dhammā ekūnavīsati.
102.
Ahetukesu cittesu, apuññesu na jāyare.
103.
Aṭṭhavīsatiyā citte, karuṇāmuditā siyuṃ.
104.
Cattālīsavidhe citte, sāṭṭhake viratittayaṃ.
105.
Yugaḷāni cha majjhattaṃ, karuṇāmuditāpi ca.
106.
Kusalābyākatā cāpi, kusalena pakāsitā.
107.
Dvādasāpuññacittesu, niyatāyeva jāyare.
108.
Middhamuddhaccakukkuccaṃ, thinaṃ macchariyampi ca.
109.
Ete akusalā vuttā, ekantena mahesinā.
110.
Māno diṭṭhiviyuttesu, dosodvīsveva jāyate.
111.
Vicikicchā panekasmiṃ, thinamiddhaṃ tu pañcasu.
112.
Vitakko ca vicāro ca, pīti vīriyasamādhi ca.
113.
Kusalākusalā ceva, honti abyākatāpi ca.
114.
Catujhānaṅgayuttāni, sattatiṃsāti niddise.
115.
Catutiṃsavidhaṃ cittaṃ, duvaṅgikamudīritaṃ.
116.
Sabbāhetukacittesu, maggaṅgāni na uddhare.
117.
Ekasmiṃ pana cattāri, pañca terasasuddhare.
118.
Ekenūnesu aṭṭheva, cattālīsamanesu ca.
119.
Evaṃ indriyayogopi, veditabbo vibhāvinā.
120.
Jhānaṅgāni na vijjanti, viññāṇesu dvipañcasu.
121.
Cattālīsāya cittesu, maggo so caturaṅgiko.
122.
Vutto dvattiṃsacittesu, maggo sattaṅgikopi ca.
123.
Evaṃ tu sabbacittesu, maggaṅgāni samuddhare.
124.
Ekādasasu cattāri, cha dvādasasu niddise.
125.
Cittamevaṃ tu viññeyyaṃ, sabalaṃ abalampi ca.
126.
Cittesu jāyanti hi yesu yāni;
Mayā samāsena samuddharitvā,
Vuttāni sabbānipi tāni tesu.
Iti abhidhammāvatāre cetasikavibhāganiddeso nāma
Tatiyo paricchedo.