8.
Aṭṭhamo paricchedo
Pakiṇṇakaniddeso
475.
Pāṭavatthāya bhikkhūnaṃ, kathīyati pakiṇṇakaṃ.
476.
Tattha suttaṃ pasāretvā, jālamajjhe nipajjati.
477.
Pāṇakena paṭaṅgena, ghaṭṭite makkhikāya vā.
478.
Gantvā suttānusārena, yūsaṃ pivati tassa sā.
479.
Evameva karoteva, disāsu dutiyādisu.
480.
Cittaṃ pana ca daṭṭhabbaṃ, majjhe makkaṭako viya.
481.
Pasādānaṃ tu daṭṭhabbā, ghaṭṭanārammaṇena hi.
482.
Pasādaghaṭṭanaṃ tattha, gahetvārammaṇaṃ pana.
483.
Tassā suttānusāraṃva, vīthicittapavattanaṃ.
484.
Ārammaṇesu daṭṭhabbaṃ, javanassa pavattanaṃ.
485.
Vatthuṃyeva ca nissāya, cittassa parivattanaṃ.
486.
Ārammaṇena paṭhamaṃ, pasāde ghaṭṭite pana.
487.
Tato hi paṭhamaṃyeva, jāyatīti hi dīpitaṃ.
488.
Āgacchati tenāpāthaṃ, ayamatthopi dīpito.
489.
Manodvāre tathāpātha-māgacchati nisaṃsayo.
490.
Sākhaṃ ghaṭṭeti tassīdha, chāyā pharati bhūmiyaṃ.
491.
Apubbācarimaṃ eka-kkhaṇasmiṃyeva jāyare.
492.
Bhavaṅgacalanassāpi, paccayattena atthato.
493.
Apubbācarimaṃ eka-kkhaṇasmiṃyeva hotiti.
494.
Āvajjane samuppanne, dassane sampaṭicchane.
495.
Kusalaṃ javanaṃ cittaṃ, tathākusalameva vā.
496.
Avisesena viññeyyo, saddādīnaṃ tu ghaṭṭane.
497.
Uddharitvāna tānettha, dassetabbāni viññunā.
498.
Ālokanissayenāpi, samanakkārahetunā.
499.
Jāyate cakkhuviññāṇaṃ, sampayuttehi taṃ saha.
500.
Ākāsanissayenāpi, samanakkārahetunā.
501.
Jāyate sotaviññāṇaṃ, sampayuttehi taṃ saha.
502.
Vāyosannissayenāpi, samanakkārahetunā.
503.
Jāyate ghānaviññāṇaṃ, sampayuttehi taṃ saha.
504.
Āposannissayenāpi, samanakkārahetunā.
505.
Jāyate jivhāviññāṇaṃ, sampayuttehi taṃ saha.
506.
Pathavīnissayenāpi, samanakkārahetunā.
507.
Jāyate kāyaviññāṇaṃ, sampayuttehi taṃ saha.
508.
Vatthusannissayenāpi, samanakkārahetunā.
509.
Manoviññāṇamevaṃ tu, sampayuttehi jāyate.
510.
Āvajjanakriyācittaṃ, samanakkāroti saññitaṃ.
511.
Bhavaṃ tu pañcavokāraṃ, sandhāya kathito pana.
512.
Kāme dasa ca rūpesu, pañca cattārirūpisu.
513.
Idaṃ hi tividhaṃ tesaṃ, ārammaṇamudīritaṃ.
514.
Paccuppannamatītaṃ vā, hoti natthi anāgataṃ.
515.
Ekādasavidhaṃ cittaṃ, tadārammaṇasaññitaṃ.
516.
Dasa puññavipākāni, ekaṃ hoti apuññajaṃ.
517.
Kāme rūpe bhave ceva, hoti santīraṇattayaṃ.
518.
Tesu cittaṃ panekampi, rūpārūpabhavadvaye.
519.
Kasmā na hoti ce tattha, bījassābhāvato pana.
520.
Rūpādigocare tassa, bhaveyya janakaṃ tu yaṃ.
521.
Nindriyānaṃ pavattānu-bhāvato cittasambhavo.
522.
Nappavattati sabbampi, rūpārūpabhavadvaye.
523.
Kasmā ajanakattā hi, janakassāsamānato.
524.
Kusalākusalādiṃ tu, javanaṃ anubandhati.
525.
Hutvā vattanti te cāpi, idaṃ nevānubandhati.
526.
Tathāparicitattā ca, nānubandhati sabbadā.
527.
Tadārammaṇacittāni, ekādasapi sabbaso.
528.
Tadārammaṇaṃ na gaṇhanti, rūpārūpabhavesu vā.
529.
Tathā vipassanāyāpi, lakkhaṇārammaṇāya ca.
530.
Na lokuttaradhammepi, ārabbha javane gate.
531.
Paṭisambhidāñāṇāni, ārabbha javitepi ca.
532.
Tadārammaṇacittāni, bhavanti anupubbato.
533.
Kathaṃ bhavaṅgato hoti, vuṭṭhānaṃ pana cetaso.
534.
Ghaṭṭanāya vinā tasmā, cittānaṃ hoti sambhavo.
535.
Bhavanti caturāsīti, pāpapākā pavattiyaṃ.
536.
Ekādasavidhā ceva, bhavanti paṭisandhiyo.
537.
Taṃ ve karaṇamattattā, vātapupphasamaṃ mataṃ.
538.
Chinnamūlassa rukkhassa, pupphaṃva aphalaṃ siyā.
539.
Yo dhammo yassa dhammassa, ṭhitiyuppattiyāpi vā.
540.
Sambhavopabhavo hetu, kāraṇaṃ paccayo mato.
541.
Hetūti pana so dhammo, viññātabbo vibhāvinā.
542.
Tathālobhādayo tayo;
Chaḷeva hetuyo honti,
Jātito navadhā siyuṃ.
543.
Mūlaṭṭhoti vadantevaṃ, eke ācariyā pana.
544.
Hetupaccayatā neva, sampajjati kadācipi.
545.
Na tesaṃ pana rūpānaṃ, paccayā na ca honti te.
546.
Mūlaṭṭhoti na gantabbo, viññunā samayaññunā.
547.
Mūlaṭṭhoti ca hetūnaṃ, viññātabbo vibhāvinā.
548.
Dhammānaṃ sampayuttānaṃ, taṃsamuṭṭhānarūpinaṃ.
549.
Sampayuttānamevete, catuvokārabhūmiyaṃ.
550.
Attanā sampayuttānaṃ, paṭisandhikkhaṇe pana.
551.
Cittajānañca rūpānaṃ, hetupaccayataṃ gatā.
552.
Tathā vuttappakārānaṃ, honti te hetupaccayā.
553.
Cittajānañca rūpānaṃ, sampayuttānameva ca.
554.
Bhavanti sampayuttānaṃ, itare ca sabhūmiyaṃ.
555.
Evameva ca viññeyyo, sañjātasukhahetunā.
556.
Lokādhipatinā vuttā, catudhādhipatī siyuṃ.
557.
Cittassuppattikālasmiṃ, chandādhipati nāmaso.
558.
Adhippatīti niddiṭṭho, jeṭṭhaṭṭhenupakārako.
559.
Kumatimatindhanapāvakaṃ padhānaṃ;
Imamatimadhuraṃ avedi yo yo,
Jinavacanaṃ sakalaṃ avedi so so.
Iti abhidhammāvatāre pakiṇṇakaniddeso nāma
Aṭṭhamo paricchedo.