10.
Dasamo paricchedo
Sesakammaṭṭhānavibhāgo
1298.
Appamaññā tu bhāvento, vineyya paṭighaṃ kathaṃ.
1299.
Sampasādavikopano;
Virūpabībhacchakaro,
Mukhavaṇṇappadhaṃsano.
1300.
Paññāpajjotaviddhaṃsī, paṭipattivibandhako.
1301.
Dhammamaggasamucchedī, maggadvārapidhānako.
1302.
Dukkhadhammasamodhāno, byasanopaddavākaro.
1303.
Dhūmaketusamuppādo, sabbalokavināsako.
1304.
Hitārambhasamugghātī, antarāyasamāgamo.
1305.
Vipattimukhamuppannaṃ, amittajanapatthitaṃ.
1306.
Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati.
1307.
Tittalābuṃva khādantā, gaṇhantādittamāyudhaṃ.
1308.
Upalāḷenti dummedhā, ghoramāsīvisaṃ yathā.
1309.
Antonudayhamānāpi, vipphandanti vighātino.
1310.
Ukkāmukhāmivāditta-mujjalantā punappunaṃ.
1311.
Byāpannā kibbisākiṇṇā, atthadvayavirodhino.
1312.
Andhā viya migāraññe, bhamanti hatacakkhukā.
1313.
Khippaṃ lakkhiṃ pariccattā, yasobhogehi dhaṃsare.
1314.
Dhammāmatarasassādaṃ, na vindanti aviddasu.
1315.
Jātānalamivucchaṅge, ajjhupekkhanti dujjanā.
1316.
Pāpakammehi pūrentā, senti maccupathe ciraṃ.
1317.
Vāḷamigaṃva dhāvantaṃ, āvisantaṃva rakkhasaṃ.
1318.
Sotthibhāvāya khemanta-mupaññattaṃ mahesinā.
1319.
Samappavatti sattesu, sabbasampattisādhikā.
1320.
Sokopāyāsanāsanaṃ;
Āghātasallaniddhārī,
Upanāhavimocanaṃ.
1321.
Apārutamukhaṃveta-matthadvayasamiddhiyā.
1322.
Paṭipassambhanaṃ ceto-pītikaraṇacandanaṃ.
1323.
Byasanodayavicchedo, bhayabheravaniggamo.
1324.
Pavaro bodhisambhāro, narānaranisevito.
1325.
Dvārāvāpuraṇañcetaṃ, devalokūpapattiyā.
1326.
Piyaṅkaro sommabhāvo, dullabho bahupatthito.
1327.
Titikkhāguṇamakkhāta-mārakkhavidhimattano.
1328.
Verikibbisaviddhaṃsī, lokānuggahakāraṇaṃ.
1329.
Sammohatimiruddhāri, sampattipaṭipādanaṃ.
1330.
Sādheti sabbasampatti-midha ceva parattha ca.
1331.
Anākulitakammanto, sorato sakhilo suci.
1332.
Paṭisaṅkhābalappatto, dhitimā matipāṭavo.
1333.
Sabbānatthe parissaye;
Bhīmasaṅgāmāvacaro,
Hatthināgova sobhati.
1334.
Passambheti samuṭṭhāya, khamā byāpādasambhamaṃ.
1335.
Khippamantaradhāpeti, titikkhā kodhamattano.
1336.
Khantidhammamadhiṭṭhāya, pasannadhīramānaso.
1337.
Attānamupamaṃ katvā, sattesu hitavuḍḍhiyā.
1338.
Abyāpajjā tathāverā, anīghā ca sukhedhino.
1339.
Parivārabalappattā, bhayopaddavavajjitā.
1340.
Modantu suhitā sabbe, mā kiñci pāpamāgamā.
1341.
Guṇabhūsitasantānā, āyuṃ pālentanāmayaṃ.
1342.
Ārādhentu hitopāya-maccantaṃ sukhasādhanaṃ.
1343.
Mātāva piyaputtamhi, pavatteyya nirantaraṃ.
1344.
Parisuddhena cittena, hitakāmova kevalaṃ.
1345.
Karonto sīmasambhedaṃ, attani ca samaṃ phare.
1346.
Sattapaññattimārabbha, samādhiyati mānasaṃ.
1347.
Jhānattikaṃ catukkaṃ vā, mettācetovimuttiyā.
1348.
Yathāsambhavamappeti, sabbasattesvanodhiso.
1349.
Bahukesu ca sattesu, sabbesu ca pavattati.
1350.
Mettācetovimuttiyā;
Karuṇābhāvanāyoga -
Mārabheyya tato paraṃ.
1351.
‘‘Aho dukkhā vimuccantu, sabbe sattā’’ti cintayaṃ.
1352.
Byasanopaddavāviddho, vipphandati vighātavā.
1353.
Sabyāpajjā vihaññanti, cetodukkhasamappitā.
1354.
Padhupāyikasaṅkappā, sokopāyāsabhāgino.
1355.
Mohandhakārapakkhantā, sattā gacchanti duggatiṃ.
1356.
Dukkhasūlasamāviddhā, bāhā paggayha kandare.
1357.
Devakāyā vihāyanti, akāmā parivattino.
1358.
Brahmānopi patanteva, brahmalokāparāyaṇā.
1359.
Nānāgatīsu vikkhittaṃ, pāṇajātaṃ vihaññati.
1360.
Vātamaṇḍalikakkhittapakkhīva parivattati.
1361.
Dukkhāpagamamicchanto, dukkhāpagama patthayaṃ.
1362.
Pavatteyya dayāpanno, karuṇābhāvanappanaṃ.
1363.
Sādhu samentupāyāsā, sokā ca paridevanā.
1364.
Saṃklesā palibodhā ca, samucchijjantu pāṇinaṃ.
1365.
Byasanāni vinassantu, vigacchantu vipattiyo.
1366.
Paṭikkamantu vissaṭṭhā, sotthiṃ passantu pāṇino’’.
1367.
Sabbadukkhasamugghātaṃ, patthento karuṇāyati.
1368.
Mettāyamiva pāpeti, karuṇājhānamappanaṃ.
1369.
Sattānaṃ sukhitākāramāvajjetvāna yoniso.
1370.
Pītibhakkhā subhaṭṭhāyī, pamodanti nirāmayā.
1371.
Mahesakkhā yasassino;
Accharāparivārehi,
Paricārenti nandane.
1372.
Ādhippaccamadhiṭṭhāya, sukhitā rājabhogino.
1373.
Yathākāmitanipphannā, modanti sukhapītikā.
1374.
Tato cutābhinandanti, sukhaṭṭhāne patiṭṭhitā.
1375.
Paṭipassaddhadarathā, sukhaṃ modantanappakaṃ.
1376.
Sattānamadhivāsento, sukhākāraṃ pamodati.
1377.
Modanti vata pāṇino;
Aho suladdhaṃ sattānaṃ,
Samiddhimabhipatthitaṃ.
1378.
Pītipāmojjabahulā, ciraṃ jīvantunāmayā.
1379.
Khemamaggamanuppattā, pītisampattiphullitā.
1380.
Sampattimabhivedenti, kalyāṇaguṇabhūsitā’’.
1381.
Sattānamabhirocento, muditāya samaṃ pharaṃ.
1382.
Mettāyamiva pāpeti, muditājhānamappanaṃ.
1383.
Virodhānunayaṃ hitvā, hutvā majjhattamānaso.
1384.
Lābhālābhaṃ yasāyasaṃ;
Nindāpasaṃsaṃ passanto,
Sukhaṃ dukkhañca kevalaṃ.
1385.
Lokadhamme parābhūto, attādheyyavivajjito.
1386.
Kassa vā ruciyā honti, sukhitā vātha dukkhitā.
1387.
Na sakkā parivattetuṃ, aññena puna kenaci.
1388.
Sammāmaggaṃ purodhāya, sampajjanti punattanā.
1389.
Yathārucitakammantā, paccekavasavattino.
1390.
Santametaṃ paṇītañca, yadidaṃ tatrupekkhanaṃ.
1391.
Paresupari pekkhanto, vihaññāmīti attano.
1392.
Samiddhā vā daliddā vā, kā mamettha vicāraṇā.
1393.
Palibodho papañco vā, byāpādo vā na me tahiṃ.
1394.
Apakkhapātupekkhāya, samaṃ pharati yoniso.
1395.
Mettāyamiva pāpeti, pañcamajjhānamappanaṃ.
1396.
Mahāpurisadhorayho, hitakāmo mahāmuni.
1397.
Bhāvetabbā matasatte, mettameva na sabbathā.
1398.
Āvajjaṃ muditākāramanattādhīnataṃ tathā.
1399.
Paṭhamaṃ bhāvanāyogamārabhitvā tato paraṃ.
1400.
Karonto sīmasambhedaṃ, sabbattha samamānaso.
1401.
Aparicchijja vā cetā, bhāvetabbāti bhāsitā.
1402.
Viharantuttamā brahmavihārāti tato matā.
1403.
Sattesu appamāṇattā, appamaññāti sammatā.
1404.
Kammassakāti cintetvā, tato tesu yathākkamaṃ.
1405.
Dukkhā muccantu pāṇino;
Aho sattā sukhappattā,
Hontu sattā yathā tathā’’.
1406.
Samiddhe anumodanto, upekkhanto ca pīṇite.
1407.
Sakiccapasute ceva, catudhā sampavattati.
1408.
Sabbathāpi catuddhāva, tato vuttā mahesinā.
1409.
Sukhaṃ supati suttopi, pāpaṃ kiñci na passati.
1410.
Cetaso ca samādhānaṃ, khippamevādhigacchati.
1411.
Devatāpi ca rakkhanti, amuyhantaṃ anākulaṃ.
1412.
Sommakomaladhammehi, piyacakkhūhi passati.
1413.
Samaṃ pavattitārambho, lokamesonugaṇhati.
1414.
Appamāṇā phalitveva, vaṇṇayanti mahesino.
1415.
Catassopi samībhūtā, vasībhūtā nirantaraṃ.
1416.
Appameyyamahoghova, sāgaraṃ vīcimālinaṃ.
1417.
Sabbopadhikapuññāni, nāgghantīti pakāsitaṃ.
1418.
Sukhumodagyabahulo, tisso sikkhā susikkhati.
1419.
Tampi mahapphalaṃ hoti, saddhādeyyaṃ patiṭṭhitaṃ.
1420.
Sambuddhicariyānañca, mahattaṃ tassa pākaṭaṃ.
1421.
Uju cekāyano maggo, brahmalokūpapattiyā.
1422.
Sovaggikā sukhāhārā, lokārakkhā niruttarā.
1423.
Appamaññā tato tāsu, na pamajjeyya paṇḍito.
1424.
Kabaḷīkāramāhāra-mannapānādisaṅgahaṃ.
1425.
Paṭikkūlanti cinteyya, gamanādivasā kathaṃ.
1426.
Āhārahetu gantabbo, gāmo gāmajanākulo.
1427.
Dīnamesayatuttiṭṭhaṃ, gehe gehe tu bhojanaṃ.
1428.
Dantacuṇṇitasambhinnaṃ, vaṇṇagandhaṃ vilissati.
1429.
Pavisantaṃ paṭikkūlaṃ, jegucchaṃ dhikkatāsivaṃ.
1430.
Suvānavamathākāraṃ, vantaṃva svānadoṇiyaṃ.
1431.
Tattha bubbuḷakacchannaṃ, kuthitaṃ paripaccati.
1432.
Vaḍḍheti kesalomādiṃ, nānākuṇapasañcayaṃ.
1433.
Kuṭṭhagaṇḍakilāsādimahābyādhisatodayaṃ.
1434.
Medapiṇḍaṃva kuthitaṃ, parissavati santataṃ.
1435.
Dhoviyantopi satataṃ, sucibhāvaṃ na gacchati.
1436.
Kāyāsucinisevano;
Nissandamalaniṭṭhāno,
Upaklesaphalāvaho.
1437.
Madappamādādhiṭṭhānaṃ, pāpakammamahāpatho.
1438.
Byasanāgamanadvāraṃ, apāyāvahitaṃ mukhaṃ.
1439.
Kliṭṭhakammāni dummedhā, karontā dukkhabhāgino.
1440.
Rasassādapiyākāre, ghorādīnavasañcite.
1441.
Upacārapathaṃ patvā, cittaṃ hoti samāhitaṃ.
1442.
Visado so vicakkhaṇo;
Madappamādanikkhanto,
Rasassādanirālayo.
1443.
Puttamaṃsaṃva khādanto, āhāraṃ paribhuñjati.
1444.
Appicchādiguṇodito;
Kāmajālaṃ padāletvā,
Sotthiṃ pappoti paṇḍito.
1445.
Dhātuyo parigaṇheyya, catassopi sabhāvato.
1446.
Ajjhattañca bahiddhā ca, catudhā vibhaje kathaṃ.
1447.
Ajjhattaṃ pathavīdhātu, bahiddhā tu tatoparā.
1448.
Āpova paripācakaṃ;
Tejo vāyoti gaṇheyya,
Vitthambhakamasesato.
1449.
Pathavīdhātu pittādi, dvādasāpoti bhāvaye.
1450.
Paridayhati sammā ca, paccanti asitādayo.
1451.
Tejodhātūti gaṇheyya, vāyodhātūticāparaṃ.
1452.
Aṅgamaṅgānusārī ca, chadhānāpānamiccapi.
1453.
Parigaṇheyya sabbattha, catudhā dhātusaṅgahaṃ.
1454.
Dhātumatto kaḷevaro;
Niccetano ca nissatto,
Nissāro parabhojano.
1455.
Vivitto ca pavajjito;
Attā vā attanīyaṃ vā,
Natthevettha kathañcipi.
1456.
Kampito yāya yantaṃva, sādhippāyova khāyati.
1457.
Apaviddho tadā seti, niratthaṃva kaliṅgaraṃ.
1458.
Yattha micchāvipallāsaparābhūtā puthujjanā.
1459.
Byasanekāyanopāyaṃ, nātivattanti dujjanā.
1460.
Dhātubhedena passato;
Tassopacāriko nāma,
Samatho hoti cetasi.
1461.
Upādārūpadhamme ca, nāmadhamme ca sabbathā.
1462.
Ajjhattañca bahiddhā ca, vipassantodayabbayaṃ.
1463.
Virāgā ca vimuccitvā, pāragūti pavuccati.
1464.
Catukkapañcakajjhānaṃ, patvā kasiṇamaṇḍale.
1465.
Cinteti daṇḍādānādirūpadosamabhiṇhaso.
1466.
Tadālambaṇadhamme ca, patthento samatikkamaṃ.
1467.
Ugghāṭeti tamevātha, kasiṇaṃ dhitimā sato.
1468.
Cintābhogavinimutto, kasiṇaṃ pati sabbathā.
1469.
Sādhukaṃ paṭipādeti, yoniso paṭicintayaṃ.
1470.
Kasiṇāpagamākāsaṃ, cintanārabbha vattati.
1471.
Sabbāvantamanantaraṃ, pharatākāsagocaraṃ.
1472.
Paṭhamāruppamappeti, ākāsānantagocare.
1473.
‘‘Āsannarūpāvacarajjhānapaccatthika’’nti taṃ.
1474.
Appetuṃ dutiyāruppa-matisantanti gacchati.
1475.
Dutiyāruppamappeti, viññāṇānantagocare.
1476.
Appeti tatiyāruppa-mākiñcaññamhi gocare.
1477.
Catutthāruppamappeti, tatiyāruppagocare.
1478.
Eko bahi anissāya, taṃ taṃ nissāya cāparo.
1479.
Samānatāya ñātabbā, catassopi vibhāvinā.
1480.
Aṅgabhedaṃ panetāsaṃ, na kathenti tathāpi ca.
1481.
Cātumahārājikādidibbasampattiyo yathā.
1482.
Susamāhitasaṅkappo, sampannācalamānaso.
1483.
Ubhatobhāgavimutto, arahāti pavuccati.
1484.
Abhiññāyopi viññeyyā, samathe bhāvanānaye.
1485.
Pubbenivāsānussati, dibbacakkhu tathāparā.
1486.
Rūpāvacaradhammāva, pañcamajjhānabhūmikā.
1487.
Manomayābhinimmānamiccevaṃ tividhiddhiyo.
1488.
Tathā dūre ca santike;
Suṇanti yāya sā dibbā,
Sotadhātūti bhāsitā.
1489.
Sarāgavītarāgādiparicchedakamīritaṃ.
1490.
Pubbenivāsānussatiñāṇa nāmena tādinā.
1491.
Tathā mānusakaṃ rūpaṃ, thūlaṃ sukhuma santikaṃ.
1492.
Cutūpapātañāṇaṃ taṃ, dibbacakkhūti vuccati.
1493.
Tannissitattā gacchanti, dibbacakkhumhi saṅgahaṃ.
1494.
Katvāna pañcamajjhāne, pañcadhā vasitaṃ cidaṃ.
1495.
Mudubhūte kammaniye, āneñjamhi patiṭṭhite.
1496.
Abhiññāparikammāya, ninnāmeyyātha mānasaṃ.
1497.
Parikammaṃ karitvāna, samāpajjeyya pādakaṃ.
1498.
Karontassa panappeti, abhiññāṇena pañcamaṃ.
1499.
Sadde suṇantaṃ sattānaṃ, parijānañca mānasaṃ.
1500.
Yathākammaṃ vipākañca, pajānantamanāgataṃ.
1501.
Upanissayasampanno, abhiññamadhigacchati.
1502.
Paripakkena ñāṇena, vipassitvā tilakkhaṇaṃ.
1503.
Mahākhīṇāsavo nāma, chaḷabhiñño pavuccati.
1504.
Kammaṭṭhānanayaṃ yamāha sugato sammā samādhānakaṃ;
Saṃkhittaṃ kathitaṃ tamettha sakalaṃ sābhiññamettāvatā,
Kattabbā muninettha sādhumatinā sambhāvanā sabbathā.
1505.
Iti samathamimaṃ tu bhāvayitvā;
Paramamanupamaṃ bhajanti dhīrā,
Hitasukhamukhamuttamānubuddhaṃ.
Iti nāmarūpaparicchede sesakammaṭṭhānavibhāgo nāma
Dasamo paricchedo.
Niṭṭhito ca nāmarūpaparicchede sabbathāpi
Samathabhāvanāvibhāgo.