11.
Ekādasamo paricchedo
Vipassanāvibhāgo
1506.
Tividhābhinivesā ca, sarīraṃ tu catubbidhaṃ.
1507.
Duvidhākāramārabbha, nijjhāyati tilakkhaṇaṃ.
1508.
Tidhā vibhāgā sādheti, vimokkhattayamuttamaṃ.
1509.
Klesahānī yathāyogaṃ, catasso paṭisambhidā.
1510.
Nissandaphalamiccāhu, tassā sāsanakovidā.
1511.
Tamidāni pavakkhāmi, yathānukkamato kathaṃ.
1512.
Satiyā samathā vātha, samuṭṭhāti vipassanā.
1513.
Paññāsaddhādvayaṃ tassā, dhuramāhu dhurandharā.
1514.
Ñātapariññā nāmāyaṃ, bhūmīti paṭhamā matā.
1515.
Pariññātīraṇā nāma, dutiyā bhūmi bhāsitā.
1516.
Bhaṅgādiñāṇamiccevaṃ, tividhā bhūmiyo matā.
1517.
Aniccā dukkhānattāti, tividhābhinivesanā.
1518.
Visuddhiyo catassopi, sarīranti nidassitā.
1519.
Kummaggaparihāro ca, tilakkhaṇavipassanā.
1520.
Desitā hetubhūtena, kamenevaṃ visuddhiyo.
1521.
Cittabbisuddhiādīnamatthāyāti pakāsitā.
1522.
Paripanthavimutto hi, paṭipādeti bhāvanaṃ.
1523.
Tattha tattha vibhūtattā, ṭhānato bheditā kathaṃ.
1524.
Ajjhattaṃ vā bahiddhā vā, yathāpākaṭadhammato.
1525.
Vuttā diṭṭhivisuddhīti, attadiṭṭhippahānato.
1526.
Pavattantīti saṅkhāre, passato pana yoniso.
1527.
Kaṅkhā taranti tāyāti, kaṅkhāvitaraṇā matā.
1528.
Saṅkhipitvā kalāpena, sammasīyanti saṅkhatā.
1529.
Paccayākāramārabbha, lakkhīyati visesato.
1530.
Kaṅkhāvitaraṇāyaṃ tu, saṅgayhati visuddhiyaṃ.
1531.
Maggāmaggavisuddhīti, ñāṇadassanamīritaṃ.
1532.
Ādiṃ katvā paṭipadāñāṇadassanasuddhiyaṃ.
1533.
Pahātumīhamānānaṃ, niyyānapaṭipattito.
1534.
Adhiṭṭhahitvā bhaṅgādi-ñāṇehi paṭipajjati.
1535.
Saṃvegakaḍḍhitaṃ ñāṇaṃ, bhaṅgādimanutiṭṭhati.
1536.
Paṭipattivisuddhīti, na saṅgayhati bhāvanā.
1537.
Aniccā dukkhānattāti, bhāveyya tividhā kathaṃ.
1538.
Aniccā ca pabhaṅgū ca, palujjanti cavanti ca.
1539.
Saṅkhatā vipariṇāma-dhammā ittarakālikā.
1540.
Tāvakālikadhammā ca, parittaṭṭhitikā tathā.
1541.
Purakkhatā nirodhassa, sassatā na kudācanaṃ.
1542.
Jiyyamānāva tiṭṭhanti, jiṇṇā bhaṅgaparāyaṇā.
1543.
Hutvā antaradhāyanti, na tu katthaci sañcitā.
1544.
Nirodhadhammā jāyanti, jātā byanti bhavanti te.
1545.
Sīghasīghaṃ pavattantā, uppajjanti vayanti ca.
1546.
Avīci anusambandhā, na jānanti visesato.
1547.
Aniccabhāvanaṃ dhīro, paripāceti sādhukaṃ.
1548.
Rogā gaṇḍā ca sallā ca, aghato ca upaddavā.
1549.
Sāsavādīnavītitā;
Aleṇāsaraṇātāṇā,
Vadhakā mārakāmisā.
1550.
Sokopāyāsabhāgino;
Paridevasabhāvā ca,
Saṃklesā dukkhabhāgino.
1551.
Ajaññā capalā hīnā, duggandhā bālasevitā.
1552.
Kapaṇā duggatā dīnā, vipannā ca vighātino.
1553.
Dukkhādhiṭṭhānamaccantaṃ, jātā puna vihaññare.
1554.
Oviddhā viya sattīhi, saṅkhārā niccadukkhitā.
1555.
Pasukā viya niccammā, haññanti serikāturā.
1556.
Udayabbayāvassaṃ te, pīḷayanti abhiṇhaso.
1557.
Iriyāpathasañchannā, nopatiṭṭhanti dukkhato.
1558.
Sāva sandulasambaddhā, sammohaparivāritā.
1559.
Dukkhahetumajānantā, sambhamanti aviddasu.
1560.
Patthenti dukkhamevaññaṃ, bālā byasanabhāgino.
1561.
Dukkhamekaṃ vimuccanti, tato gaṇhanti cāparaṃ.
1562.
Diṭṭhipāsasamupetā, mānatthambhānusāyino.
1563.
Dukkhānupassanaṃ nāma, paripāceti bhāvanaṃ.
1564.
Anattāsassatantā ca, īhābhogavivajjitā.
1565.
Paccayapaccayuppannā, janetuṃ vātha jāyituṃ.
1566.
Tabbhāvabhāvibhāvena, aññamaññapavattitā.
1567.
Paccayānamalābhe tu, na jāyanti kudācanaṃ.
1568.
Na janetuṃ na sakkonti, samaggā ca kudācanaṃ.
1569.
Rakkhitā vā vidhātā vā, natthi assāmikā tathā.
1570.
Vissasantā harantete, parābhūtā palambhino.
1571.
Salakkhaṇaparicchinnā, dhammā natthettha puggalo.
1572.
Vivasā parivattanti, vaso tesaṃ na katthaci.
1573.
Na cattanīti saṅkhārā, ādhipaccavivajjitā.
1574.
Sahajātagghanībhūtā, nopaṭṭhanti anattato.
1575.
Jaccandhapīṭhasappīva, aññamaññavavatthitaṃ.
1576.
Nāmāvakaḍḍhitaṃ tattha, natthi attā sayaṃvasī.
1577.
Iriyāpathaviññattivikārā pālakā matā.
1578.
Bālānaṃ cittanipphannā, attāti parikappanā.
1579.
Taṃ taṃ paccayamāgamma, dukkhakkhandhova jāyati.
1580.
Anattabhāvanaṃ nāma, bhāvetīti pavuccati.
1581.
Nimittañca pavattañca, samārabbha yathākkamaṃ.
1582.
Tabbhāvabhāvibhāvena, lakkhīyanti nimittato.
1583.
Taṃ taṃ bhāvamatikkamma, pavattanti khaṇe khaṇe.
1584.
Pavattaṃ vattanākāro, khaṇasantatiaddhato.
1585.
Pubbāpariyasandhānaṃ, paṭisandhīti bhāsitā.
1586.
Iccādipariyāyehi, bahvākārāpi saṅkhatā.
1587.
Taṃ dvayākāramārabbha, patiṭṭhāti tilakkhaṇaṃ.
1588.
Aniccatānimittaṭṭhā, pavattesu na pākaṭā.
1589.
Sannissayena nipphanno, bhāvadubbalyasādhako.
1590.
Pavattamānā dasseti, taṃ sabhāvaṃ panattano.
1591.
Ahutvā yadi nissāya, jātā kā tattha niccatā;
1592.
Yāpessanti tamaññatra, kathaṃ nāmattadubbalā.
1593.
Attalābhūpalābhāya, kiṃ samatthānupālane;
1594.
Parihāritumāraddhā, jiyā khittasaro yathā.
1595.
Paccayuddhaṭavissaṭṭhā, dhammā bhaṅgaparāyaṇā.
1596.
‘‘Vinassanti avassa’’nti, saddahanto vimuccati.
1597.
Saddhāvimokkha bāhulyaṃ, bhavatīti pakāsitaṃ.
1598.
Aniccalakkhaṇaṃ dhīro, nijjhāyati niyāmato.
1599.
Pavattamānā pīḷenti, saṅkhārā ca bhayāvahā.
1600.
Jarājaccaritā hutvā, bhañjamānā kathaṃ sukhā.
1601.
Saṅkhāre dukkhato disvā, hitvāna paṇidhiṃ tahiṃ.
1602.
Samādhibahulo yogī, vūpasantoti vuccati.
1603.
Nimitte ca pavatte ca, upaṭṭhāti anattato.
1604.
Bhāvadubbalyanissārā, kathamattā bhavissare.
1605.
Vipassanārasassādī, saṃvegabahulo bhave.
1606.
Vavatthito tattha tattha, taṃtaṃlakkhaṇanicchayo.
1607.
Vavatthapeti saṅkhāya, lakkhaṇāni vicakkhaṇo.
1608.
Pubbāparavivekena, dassenti tadaniccataṃ.
1609.
Nimittaphalanipphannaṃ, tamatthamadhimuccati.
1610.
Bhayāvahaniyāmena, bādhakanteva passati.
1611.
Tatovassaṃ bhavissanti, mahabbhayasamohitā.
1612.
Jarāturā vipajjantā, bhijjantāva vighātino.
1613.
Saṅkhatattā sabhāvo hi, dukkhāya parivattati.
1614.
Anattattaniyāmena, nidassenti salakkhaṇaṃ.
1615.
Vipattiniyatā vātha, bādhamānā bhayāvahā.
1616.
Aniccā dukkhānattāti, ayamettha vinicchayo.
1617.
Mahāvipassanā nāma, aṭṭhārasavidhā kathaṃ.
1618.
Aniccataṃ vipassanto, niccasaññaṃ vimuñcati.
1619.
Animitte vimuccantī, animittānupassanā.
1620.
Samudayaṃ pajahantī, nirodhāanupassanā.
1621.
Khayadhammāti saṅkhāya, ghanasaññaṃ vimuñcati.
1622.
Jahatāyūhanaṃ tattha, putte sūtipajā viya.
1623.
Vikārapariṇāmesu, dhuvasaññā virajjati.
1624.
Sārādānābhinivesaṃ, adhipaññāya muccati.
1625.
Viparīṇāmādhisaññā, dhammānupassanāti ca.
1626.
Niccasaññādibhaṅgāya, paridīpenti paṇḍitā.
1627.
Taṃlakkhaṇānugatā ca, bhedā tasseva sattadhā.
1628.
Nibbinnā nibbidāñāṇaṃ, virāgā rāgavajjitā.
1629.
Nirālayābhinivesā, ādīnavānupassanā.
1630.
Sukhasaññādibhaṅgāya, pavattanti pakāsitaṃ.
1631.
Jahatattābhinivesaṃ, jhāyanto puna suññato.
1632.
Attasaññābhinivesaṃ, vimokkhāya vibhāvituṃ.
1633.
Jahanto saṅkhatādānaṃ, pakkhandati asaṅkhate.
1634.
Sammohābhinivesamhā, avipallatthadassano.
1635.
Jahantappaṭisaṅkhaṃ tu, paṭisaṅkhāya lakkhaṇaṃ.
1636.
Saṃyogābhinivesamhā, paṭilīno vimuccati.
1637.
Yathā bhūtaṃ tathā ñāṇaṃ, paccayākāranissitaṃ.
1638.
Vuṭṭhānagāminī nāma, vivaṭṭanti pavuccati.
1639.
Lakkhaṇattayamāhacca, pavattanti yathā tathā.
1640.
Tilakkhaṇaṃ jhāyati yāya yogī;
Tamitthamaṭṭhārasabhedabhinnaṃ,
Vipassanābhāvanamāhu dhīrā.
1641.
Nidassitaṃ jinavacanānusārato;
Vibhāvayaṃ manasi hitāvahaṃ paraṃ,
Nirāmayaṃ padamanupāpuṇissati.
Iti nāmarūpaparicchede vipassanāvibhāgo nāma
Ekādasamo paricchedo.