12.
Dvādasamo paricchedo
Dasāvatthāvibhāgo
1642.
Lakkhaṇākārabhedena, tividhāpi ca bhāvanā.
1643.
Bhaṅge ñāṇaṃ bhaye ñāṇaṃ, ñāṇamādīnavepi ca.
1644.
Paṭisaṅkhā ca saṅkhāru-pekkhāñāṇānulomakaṃ.
1645.
Sabhāgatthavisesena, tidhā saṅgahitā puna.
1646.
Bhayādiñāṇaṃ tividhaṃ, nibbidāti pavuccati.
1647.
Lakkhaṇattayanijjhānavasena puna vuṭṭhitā.
1648.
Sādheti maggasaṅkhātaṃ, vimokkhattayamuttamaṃ.
1649.
Dasāvatthāvibhāgena, samādāya yathā kathaṃ.
1650.
Upacārappanāyañca, ṭhatvā cittavisuddhiyaṃ.
1651.
Diṭṭhikaṅkhāvitaraṇaṃ, patvā suddhiṃ tato paraṃ.
1652.
Kalāpato sammasitvā, sammaseyya tilakkhaṇaṃ.
1653.
Vayovuddhatthagāmito;
Āhāratopi ututo,
Kammato cāpi cittato.
1654.
Kalāpato yamakato, khaṇikā paṭipāṭito.
1655.
Nikantipariyādāno, nāmasattakato naye.
1656.
Vase vatteyyumattā ce, tadabhāvā na tādisā.
1657.
Tato paccayanipphannā, avassaṃ bhedagāmino.
1658.
Anattāsārakaṭṭhena, saṅkhārāti vibhāvayaṃ.
1659.
Ajjhattañca bahiddhā ca, samāsabyāsato tato.
1660.
Kalāpato sammasanamiti bhāveti paṇḍito.
1661.
Sūpaṭṭhanti ca saṅkhārā, vodāyati ca bhāvanā.
1662.
Paccuppannasabhāvānaṃ, khandhānamudayabbayaṃ.
1663.
Khandhapañcakasabhāvo;
Rūpamāhārato hoti,
Phassato vedanādayo.
1664.
Tassa paccayato hoti, khandhesudayadassanaṃ.
1665.
Nirodho hoti passato;
Tathā vīsatidhā hoti,
Tattheva vayadassanaṃ.
1666.
Khaṇato dasadhā nesamudayabbayadassanaṃ.
1667.
Khandhānamudayabbayo;
Āyatanādibhedopi,
Yojetabbo yathārahaṃ.
1668.
Aniccā dukkhānattāti, bhāveti bahudhā budho.
1669.
Pātubhūtā pavattanti, visesena visāradā.
1670.
Chando sāsavasaṅkhāre, sāradaṃ pariyesati.
1671.
Saṅkappobhiniropeti, āharanto punappunaṃ.
1672.
Sati sūpaṭṭhitā hoti, pariggayha sabhāvato.
1673.
Paggahetvāna vāyāmo, paṭipādeti bhāvanaṃ.
1674.
Pāmojjabahulo hutvā, passaddhadaratho pana.
1675.
Upekkhā bhāvanāvīthiṃ, adhiṭṭhāti tato paraṃ.
1676.
Vātābhāve padīpova, pasannekamukhaṭṭhitā.
1677.
Gaṇhantī bhāvanāgabbhaṃ, pavaḍḍhati vipassanā.
1678.
Tassevaṃ taṃ vipassato;
Jāyateko upakleso,
Dasopaklesavatthukā.
1679.
Sukhaṃ ñāṇamupaṭṭhānamupekkhā ca nikanti ca.
1680.
Disvā vipassanāmaggā, vokkamitvā tato paraṃ.
1681.
Hotādhimāniko vātha, maññanto tamanuttaraṃ.
1682.
Tatthevaṃ paṭisaṅkhāya, paṭivijjhati paṇḍito.
1683.
Lakkhaṇālambaṇattā ca, lokiyāyaṃ vipassanā.
1684.
Maggo visuddhiyā nāma, visuddhā ca vipassanā.
1685.
Paviṭṭhamaggaṃ vikkhittaṃ, sampādeti yathā pure.
1686.
Maggāmaggavisuddhīti, ñāṇadassanamīritaṃ.
1687.
Sādhukaṃ paṭivijjhanto, sukhumaṃ nipuṇaṃ tato.
1688.
Bhāvanaṃ paṭipādento, punadevodayabbayaṃ.
1689.
Udayabbayañāṇanti, tamīrenti tato paraṃ.
1690.
Tilakkhaṇānaṃ diṭṭhattā, saṅkhāresu sabhāvato.
1691.
Yathāvīthippavattassa, paṭipattivisuddhiyā.
1692.
Udayamhā vimuccitvā, bhaṅge ṭhāti yathā kathaṃ.
1693.
Nirodhānugatā jāti, siddhāvassaṃ niyāmato.
1694.
Vināsāya pavattantā, vayantevāti pekkhati.
1695.
Bhedassabhāvamārabbha, dhammesu sati tiṭṭhati.
1696.
Nirujjhanteva vattantā, iccevamanupassato.
1697.
Padīpo viya jhāyanto, āraggeriva sāsapo.
1698.
Madditaṃ pheṇapiṇḍaṃva, loṇapiṇḍamivodake.
1699.
Jalaṃ tattakapāleva, salile viya bubbuḷaṃ.
1700.
Phalaṃ bandhanamuttaṃva, tiṇānīva hutāvahe.
1701.
Nirodhāyābhidhāvantā, bhaṅgābhimukhapātino.
1702.
Viddhaṃsayantā saṅkhārā, patantā ca vināsino.
1703.
Aniccantānudhāvanti, tividhāpi vipassanā.
1704.
Bhayādīnavanibbede, dukkhatānattatā tato.
1705.
Saṅkhārā sabhayā hutvā, samupaṭṭhanti yogino.
1706.
Amanussagahitāva, parikkhittāva verihi.
1707.
Papātāvāṭapakkhantā, patantāva hutāvahe.
1708.
Sūlamāropiyantāva, pabbatenotthaṭā viya.
1709.
Maraṇāsanisammaddā, mahābyasanabhāgino.
1710.
Sokopāyāsanissandā, paridevaparāyaṇā.
1711.
Baddhā bhayena baddhāva, muttāva bhayamuttakā.
1712.
Bhayañāṇanti bhāsanti, bhayamuttā mahesayo.
1713.
Ahitāvahitāniccamādīnavaṃ nirantaraṃ.
1714.
Sarakkhasaṃva salilaṃ, savisaṃ viya bhojanaṃ.
1715.
Bhijjamānā mahānāvā, phalantā asanī yathā.
1716.
Saṅgatāva mahāsenā, ghorānatthaniyāmitā.
1717.
Kappuṭṭhānamahārambhaṃ, kappo pattantaro yathā.
1718.
Mahopaddavasaṅkulā;
Ḍayhantekādasaggīhi,
Paripphandaparāyaṇā.
1719.
Sattāvāsā samībhūtā, jalitaṅgārakāsukā.
1720.
Cakkhādayo suññā gāmā, gocarā gāmaghātakā.
1721.
Leṇaṃ tāṇaṃ patiṭṭhā vā, saraṇaṃ vā na vijjati.
1722.
Mahāsakaṭupabbuḷhā, mahabbhayapatiṭṭhitā.
1723.
Vipattāvaṭṭapatitā, maraṇābaddhanicchayā.
1724.
Vitunnā dukkhasallena, vihaññanti vighātino.
1725.
Dukkhānubandhasambādhaṃ, ābādhaṃva samuṭṭhitaṃ.
1726.
Asisūnaṃva sārambhaṃ, dukkhāyūhanakaṃ padaṃ.
1727.
Uppādañca pavattañca, nimittāyūhanaṃ tathā.
1728.
Tebhūmakesu tenāyamavuddhiṃ paṭivijjhati.
1729.
Saṅkhāre samavekkhanto, nibbindati nirālayo.
1730.
Supaṇṇaṃ nāgarājāva, coraṃ viya mahaddhano.
1731.
Saṃvejeti nirānande, paripanthabhayākule.
1732.
Suvilittova duggandhaṃ, sunhāto aṅgaṇaṃ viya.
1733.
Hīnalokāmisāsāre, saṃklesavisadūsite.
1734.
Tassetaṃ nandinissaṭṭhaṃ, nibbidāñāṇamabravuṃ.
1735.
Nibbindanto tato tehi, parimuccitumicchati.
1736.
Coro cārakabaddhova, peḷāyantova pannago.
1737.
Migo yathā pāsagato, tathā saṃsāracārake.
1738.
Diṭṭhijālapaṭicchanne, vipallāsaparikkhite.
1739.
Icchāpapātagambhīre, vipattivinipātane.
1740.
Kodhūpanāhadahane, sokopāyāsadhūpite.
1741.
Vippayogasamuttāse, niccāpāyabhayākule.
1742.
Sañcetanākāraṇike, vedanākammakāraṇe.
1743.
Maraṇārambhaniṭṭhāne, baddho muttiṃ gavesati.
1744.
Petaṃ khāditukāmaṃva, vikkantentamivāvudhaṃ.
1745.
Muccitukamyatāñāṇamuppannanti pavuccati.
1746.
Taṇhupādānagahaṇe, nandirāgānubandhane.
1747.
Saṃyojanamahādugge, cirakālappapañcite.
1748.
Lakkhaṇānupanijjhāya, sukhumaṃ pana yoniso.
1749.
Vaggulīvāphalaṃ rukkhaṃ, vīmaṃsati visesato.
1750.
Gandhaṃ viya ca pisento, pisitaṃyeva sādhukaṃ.
1751.
Āhacca paṭivijjhanto, lakkhaṇāni vipassati.
1752.
Ñāṇamiccāhu nipuṇaṃ, vicinantaṃ visāradā.
1753.
Yathābhūtasabhāvena, tatthevamanupassati.
1754.
Dukkhāva sukhato diṭṭhā, anattāva panattato.
1755.
Alabbhaneyyadhammā ca, tathevākāmakāriyā.
1756.
Maccudheyyavasānītā, upadhihatagocarā.
1757.
Attā vā attanīyaṃ vā, vatthuto natthi katthaci.
1758.
Evaṃ khandhesu santesu, hoti sattoti sammuti.
1759.
Ajjhattaṃ vā bahiddhā vā, passato natthi kiñcanaṃ.
1760.
Vatthuto natthi sabbattha, saṅkhārā taṃsabhāvino.
1761.
Attāva dukkhitā hete, na tu dukkhāya kassaci.
1762.
Nāññatra dukkhā sambhoti, nāññaṃ dukkhā nirujjhati.
1763.
Niruddhassa samāyūhā, niratthakasamubbhavā.
1764.
Anattā vāti? Saṅkhārupekkhāñāṇaṃ pavattati.
1765.
Gaṇhantī bhāvanāgabbhaṃ, paripakkā vipassanā.
1766.
Nibbinditvā virajjanto, paṭisaṅkhāyupekkhati.
1767.
Vissaṭṭhaparaputtaṃva, vissaṭṭhabhariyaṃ viya.
1768.
Sabbasaṅkhāradhammesu, gatiyonibhavesu vā.
1769.
Khittaṃ kukkuṭapattaṃva, daddulaṃva hutāvahe.
1770.
Ālayā patilīyanti, parivattati vaṭṭato.
1771.
Chātajjhattova bhojanaṃ;
Pipāsitova pānīyaṃ,
Byādhitova mahosadhaṃ.
1772.
Añjasaṃ maggamuḷhova, dīpaṃ viya ca aṇṇave.
1773.
Sabbadukkhakkhayaṃ ṭhānaṃ, nibbānamabhikaṅkhati.
1774.
Sakuṇī tīradassīva, sānulomā pavattati.
1775.
Pakkhīva nipphalaṃ rukkhaṃ, hitvā vuṭṭhāti saṅkhatā.
1776.
Muttoyaṃ lokiyo maggo, pubbabhāgavipassanā.
1777.
Pariccajantī saṅkhāre, pakkhandantī asaṅkhate.
1778.
Kaṭṭhasaṅghaṭṭanā jātā, accidhūmāva bhāsuraṃ.
1779.
Vipassanaṃ purakkhatvā, maggadhammo pavattati.
1780.
Vimokkhattayanāmena, yathārahamasesato.
1781.
Ekacittakkhaṇuppādo, asanī viya pabbataṃ.
1782.
Pādakajjhānabhedena, jhānaṅganiyamo bhave.
1783.
Yaṃ kiñci lakkhaṇākāraṃ, vipassantā pavattare.
1784.
Bahiddhā khandhato tasmā, vuṭṭhānanti pavuccati.
1785.
Vuṭṭhānaṃ ubhato tasmā, khandhato ca kilesato.
1786.
Bhavaṅgapāto taṃ chetvā, jāyate paccavekkhaṇā.
1787.
Hīne kilese sese ca, paccavekkhati vā na vā.
1788.
Tato paraṃ pariggayha, nāmarūpaṃ yathā pure.
1789.
Yathānukkamamappeti, sakadāgāmiādayo.
1790.
Buddhānubuddhaparibhāvitabhāvanāyaṃ;
Paccuddhareti bhavasāgarapāragāmī,
Maggo mahesi guṇasāgarapāragāmī.
1791.
Bhāvetvā paramahitāvahaṃ kamena;
Papponti padamajarāmaraṃ cirāya,
Saṃklesaṃ sakalamavassajanti dhīrā.
Iti nāmarūpaparicchede dasāvatthāvibhāgo nāma
Dvādasamo paricchedo.