19.
Paññāsanipāto
1.
Tālapuṭattheragāthā
1094.
Aniccato sabbabhavaṃ vipassaṃ, taṃ me idaṃ taṃ nu kadā bhavissati.
1095.
Rāgañca dosañca tatheva mohaṃ, hantvā sukhī pavanagato vihassaṃ.
1096.
Vipassamāno vītabhayo vihassaṃ, eko vane taṃ nu kadā bhavissati.
1097.
Paññāmayaṃ tikhiṇamasiṃ gahetvā, chetvā vase tampi kadā bhavissati.
1098.
Māraṃ sasenaṃ sahasā bhañjissaṃ, sīhāsane taṃ nu kadā bhavissati.
1099.
Yāthāvadassīhi jitindriyehi, padhāniyo taṃ nu kadā bhavissati.
1100.
Na bādhayissanti na taṃ giribbaje, atthatthiyaṃ taṃ nu kadā bhavissati.
1101.
Samāhitatto satimā agacchaṃ, paññāya taṃ taṃ nu kadā bhavissati.
1102.
Ādittatohaṃ samathehi yutto, paññāya dacchaṃ tadidaṃ kadā me.
1103.
Atho pasatthopi tatonimittaṃ, tuṭṭho na hessaṃ tadidaṃ kadā me.
1104.
Ajjhattikāneva ca bāhirāni ca, samaṃ tuleyyaṃ tadidaṃ kadā me.
1105.
Isippayātamhi pathe vajantaṃ, ovassate taṃ nu kadā bhavissati.
1106.
Paccuṭṭhahitvā amatassa pattiyā, saṃcintaye taṃ nu kadā bhavissati.
1107.
Asajjamāno patareyyamiddhiyā, vibhiṃsanaṃ taṃ nu kadā bhavissati.
1108.
Nibbajjayaṃ sabbasubhaṃ nimittaṃ, jhāne yuto taṃ nu kadā bhavissati.
1109.
Tuṭṭho bhavissaṃ adhigamma sāsanaṃ, mahesino taṃ nu kadā bhavissati.
1110.
Taṃ dāni maṃ pabbajitaṃ samānaṃ, kiṃkāraṇā citta tuvaṃ na yuñjasi.
1111.
Mahindaghosatthanitābhigajjino, te taṃ ramessanti vanamhi jhāyinaṃ.
1112.
Sabbaṃ pahāya imamajjhupāgato, athopi tvaṃ citta na mayha tussasi.
1113.
Sabbaṃ idaṃ calamiti pekkhamāno, abhinikkhamiṃ amatapadaṃ jigīsaṃ.
1114.
‘Cittaṃ calaṃ makkaṭasannibhaṃ iti, avītarāgena sudunnivārayaṃ’.
1115.
Te dukkhamicchanti punabbhavesino, cittena nītā niraye nirākatā.
1116.
Kāye apekkhaṃ jaha mā virādhaya’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
1117.
Tisso ca vijjā phusa buddhasāsane’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
1118.
Aṭṭhaṅgikaṃ sabbakilesasodhanaṃ’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
1119.
Idheva dukkhassa karohi antaṃ’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
1120.
Manovicāre uparundha cetaso’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
1121.
Yuñjassu satthuvacane mahesino’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
1122.
Cando yathā dosinapuṇṇamāsiyā’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
1123.
Nesajjiko hohi sadā dhute rato’, itissu maṃ citta pure niyuñjasi.
1124.
Tathūpamaṃ cittamidaṃ karosi, yaṃ maṃ aniccamhi cale niyuñjasi.
1125.
Dukkhā hi kāmā kaṭukā mahabbhayā, nibbānamevābhimano carissaṃ.
1126.
Ājīvahetū ca ahaṃ na nikkhamiṃ, kato ca te citta paṭissavo mayā.
1127.
Itissu maṃ citta tadā niyuñjasi, idāni tvaṃ gacchasi pubbaciṇṇaṃ.
1128.
Manāpiyā kāmaguṇā ca vantā, vante ahaṃ āvamituṃ na ussahe.
1129.
Ajjhattasambhavo kataññutāya te, dukkhe ciraṃ saṃsaritaṃ tayā kate.
1130.
Vessā ca suddā ca bhavāma ekadā, devattanaṃ vāpi taveva vāhasā.
1131.
Atho tiracchānagatāpi ekadā, petattanaṃ vāpi taveva vāhasā.
1132.
Ummattakeneva mayā palobhasi, kiñcāpi te citta virādhitaṃ mayā.
1133.
Tadajjahaṃ niggahessāmi yoniso, hatthippabhinnaṃ viya aṅkusaggaho.
1134.
Pakkhanda maṃ citta jinassa sāsane, tārehi oghā mahatā suduttarā.
1135.
Mahesino pabbajitomhi sāsane, na mādisā honti vināsadhārino.
1136.
Sabbe aniccā tibhavā upaddutā, kuhiṃ gato citta sukhaṃ ramissasi.
1137.
Na jātu bhastaṃ ubhatomukhaṃ chupe, dhiratthu pūraṃ nava sotasandaniṃ.
1138.
Navambunā pāvusasitthakānane, tahiṃ guhāgehagato ramissasi.
1139.
Sumañjughosatthanitābhigajjino, te taṃ ramessanti vanamhi jhāyinaṃ.
1140.
Nagantare viṭapisamo sayissaṃ, taṃ me mudū hehiti tūlasannibhaṃ.
1141.
Na tāhaṃ kassāmi yathā atandito, biḷārabhastaṃva yathā sumadditaṃ.
1142.
Vīriyena taṃ mayha vasānayissaṃ, gajaṃva mattaṃ kusalaṅkusaggaho.
1143.
Pahomi maggaṃ paṭipajjituṃ sivaṃ, cittānurakkhīhi sadā nisevitaṃ.
1144.
Taṃ me suguttaṃ satiyā subhāvitaṃ, anissitaṃ sabbabhavesu hehisi.
1145.
Disvā samudayaṃ vibhavañca sambhavaṃ, dāyādako hehisi aggavādino.
1146.
Nanu saṃyojanabandhanacchidaṃ, saṃsevase kāruṇikaṃ mahāmuniṃ.
1147.
Anākule tattha nage ramissaṃ, asaṃsayaṃ citta parā bhavissasi.
1148.
Aviddasū māravasānuvattino, bhavābhinandī tava citta sāvakā’’ti.
... Tālapuṭo thero...
Paññāsanipāto niṭṭhito.
Tatruddānaṃ -
Gāthāyo tattha paññāsa, puna pañca ca uttarīti.