1.
Akittivaggo
1.
Akitticariyā
1.
Etthantare yaṃ caritaṃ, sabbaṃ taṃ bodhipācanaṃ.
2.
Imamhi kappe caritaṃ, pavakkhissaṃ suṇohi me.
3.
Ajjhogāhetvā viharāmi, akitti nāma tāpaso.
4.
Dhārento brāhmaṇavaṇṇaṃ, bhikkhāya maṃ upāgami.
5.
Mama dvāre ṭhitaṃ disvā, sakaṭāhena ākiriṃ.
6.
Punesanaṃ jahitvāna, pāvisiṃ paṇṇasālakaṃ.
7.
Akampito anolaggo, evamevamadāsahaṃ.
8.
Pītisukhena ratiyā, vītināmemi taṃ divaṃ.
9.
Akampito anolīno, dadeyyaṃ dānamuttamaṃ.
10.
Sabbaññutaṃ patthayāno, tāni kammāni ācari’’nti.
Akitticariyaṃ paṭhamaṃ.
2.
Saṅkhacariyā
11.
Mahāsamuddaṃ taritukāmo, upagacchāmi paṭṭanaṃ.
12.
Kantāraddhānaṃ paṭipannaṃ, tattāya kaṭhinabhūmiyā.
13.
‘Idaṃ khettaṃ anuppattaṃ, puññakāmassa jantuno.
14.
Tattha bījaṃ na ropeti, na so dhaññena atthiko.
15.
Yadi tattha kāraṃ na karomi, nāhaṃ puññena atthiko.
16.
Na deti tesaṃ dhanadhaññaṃ, muddito parihāyati.
17.
Yadi tassa dānaṃ na dadāmi, parihāyissāmi puññato’.
18.
Tassa pādāni vanditvā, adāsiṃ chattupāhanaṃ.
19.
Api ca dānaṃ paripūrento, evaṃ tassa adāsaha’’nti.
Saṅkhacariyaṃ dutiyaṃ.
3.
Kururājacariyā
20.
Rājā dhanañcayo nāma, kusale dasahupāgato.
21.
Āyācuṃ maṃ hatthināgaṃ, dhaññaṃ maṅgalasammataṃ.
22.
Dadāhi pavaraṃ nāgaṃ, nīlaṃ añjanasavhayaṃ.
23.
Mā me bhijji samādānaṃ, dassāmi vipulaṃ gajaṃ’.
24.
Jalaṃ hatthe ākiritvā, brāhmaṇānaṃ adaṃ gajaṃ.
25.
‘Kiṃ nu tuyhaṃ varaṃ nāgaṃ, yācakānaṃ padassasi.
26.
Tasmiṃ nāge padinnamhi, kiṃ te rajjaṃ karissati.
27.
Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ, tasmā nāgaṃ adāsaha’’’nti.
Kururājacariyaṃ tatiyaṃ.
4.
Mahāsudassanacariyā
28.
Mahāsudassano nāma, cakkavattī mahabbalo.
29.
‘Ko kiṃ icchati pattheti, kassa kiṃ dīyatū dhanaṃ.
30.
Nānārattāni vatthāni, ko naggo paridahissati.
31.
Iti sāyañca pāto ca, ghosāpemi tahiṃ tahiṃ.
32.
Anekasataṭhānesu, paṭiyattaṃ yācake dhanaṃ.
33.
Laddhā yadicchakaṃ bhogaṃ, pūrahatthova gacchati.
34.
Napāhaṃ dessaṃ dhanaṃ dammi, napi natthi nicayo mayi.
35.
Dhanena vejjaṃ tappetvā, rogato parimuccati.
36.
Ūnamanaṃ pūrayituṃ, demi dānaṃ vanibbake;
Nirālayo apaccāso, sambodhimanupattiyā’’ti.
Mahāsudassanacariyaṃ catutthaṃ.
5.
Mahāgovindacariyā
37.
Pūjito naradevehi, mahāgovindabrāhmaṇo.
38.
Tena demi mahādānaṃ, akkhobbhaṃ sāgarūpamaṃ.
39.
Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ, tasmā demi varaṃ dhana’’nti.
Mahāgovindacariyaṃ pañcamaṃ.
6.
Nimirājacariyā
40.
Nimi nāma mahārājā, paṇḍito kusalatthiko.
41.
Tattha dānaṃ pavattesiṃ, migapakkhinarādinaṃ.
42.
Abbocchinnaṃ karitvāna, mahādānaṃ pavattayiṃ.
43.
Kāyena vācā manasā, ārādhanīyamesati.
44.
Dānena satte tappetvā, icchāmi bodhimuttama’’nti.
Nimirājacariyaṃ chaṭṭhaṃ.
7.
Candakumāracariyā
45.
Nagare pupphavatiyā, kumāro candasavhayo.
46.
Saṃvegaṃ janayitvāna, mahādānaṃ pavattayiṃ.
47.
Dakkhiṇeyye adatvāna, api chappañcarattiyo.
48.
Yattha lābho mahā hoti, tattha taṃ harati bhaṇḍakaṃ.
49.
Tasmā parassa dātabbaṃ, satabhāgo bhavissati.
50.
Na paṭikkamāmi dānato, sambodhimanupattiyā’’ti.
Candakumāracariyaṃ sattamaṃ.
8.
Sivirājacariyā
51.
Nisajja pāsādavare, evaṃ cintesahaṃ tadā.
52.
Yopi yāceyya maṃ cakkhuṃ, dadeyyaṃ avikampito’.
53.
Nisinno devaparisāya, idaṃ vacanamabravi.
54.
Cintento vividhaṃ dānaṃ, adeyyaṃ so na passati.
55.
Muhuttaṃ āgameyyātha, yāva jānāmi taṃ manaṃ’.
56.
Andhavaṇṇova hutvāna, rājānaṃ upasaṅkami.
57.
Sirasmiṃ añjaliṃ katvā, idaṃ vacanamabravi.
58.
Tava dānaratā kitti, uggatā devamānuse.
59.
Ekaṃ me nayanaṃ dehi, tvampi ekena yāpaya’.
60.
Katañjalī vedajāto, idaṃ vacanamabraviṃ.
61.
Tvaṃ mama cittamaññāya, nettaṃ yācitumāgato.
62.
Adinnapubbaṃ dānavaraṃ, ajja dassāmi yācake.
63.
Ubhopi nayanaṃ dehi, uppāṭetvā vaṇibbake’.
64.
Uddharitvāna pādāsi, tālamiñjaṃva yācake.
65.
Cittassa aññathā natthi, bodhiyāyeva kāraṇā.
66.
Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ, tasmā cakkhuṃ adāsaha’’nti.
Sivirājacariyaṃ aṭṭhamaṃ.
9.
Vessantaracariyā
67.
Sā atītāsu jātīsu, sakkassa mahesī piyā.
68.
‘Dadāmi te dasa vare, varabhadde yadicchasi’.
69.
‘Kiṃ nu me aparādhatthi, kiṃ nu dessā ahaṃ tava;
Rammā cāvesi maṃ ṭhānā, vātova dharaṇīruhaṃ’.
70.
‘Na ceva te kataṃ pāpaṃ, na ca me tvaṃsi appiyā.
71.
Paṭiggaṇha mayā dinne, vare dasa varuttame’.
72.
Mamaṃ abbhantaraṃ katvā, phussatī dasa vare varī.
73.
Jetuttaramhi nagare, sañjayena samāgami.
74.
Mama tejena me mātā, sadā dānaratā ahu.
75.
Samaṇe brāhmaṇe khīṇe, deti dānaṃ akiñcane.
76.
Vessānaṃ vīthiyā majjhe, janesi phussatī mamaṃ.
77.
Jātettha vessavīthiyā, tasmā vessantaro ahu.
78.
Tadā nisajja pāsāde, dānaṃ dātuṃ vicintayiṃ.
79.
Dadeyyaṃ kāyaṃ sāvetvā, yadi koci yācaye mamaṃ’.
80.
Akampi tattha pathavī, sineruvanavaṭaṃsakā.
81.
Paccayaṃ nāgamāruyha, dānaṃ dātuṃ upāgamiṃ.
82.
Ayācuṃ maṃ hatthināgaṃ, dhaññaṃ maṅgalasammataṃ.
83.
Dadāhi pavaraṃ nāgaṃ, sabbasetaṃ gajuttamaṃ.
84.
Santaṃ nappatigūhāmi, dāne me ramate mano.
85.
‘Mā me bhijji samādānaṃ, dassāmi vipulaṃ gajaṃ’.
86.
Jalaṃ hatthe ākiritvā, brāhmaṇānaṃ adaṃ gajaṃ.
87.
Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.
88.
Pabbājesuṃ sakā raṭṭhā, ‘vaṅkaṃ gacchatu pabbataṃ’.
89.
Mahādānaṃ pavattetuṃ, ekaṃ varamayācisaṃ.
90.
Sāvayitvā kaṇṇabheriṃ, mahādānaṃ dadāmahaṃ.
91.
Dānenimaṃ nīharanti, puna dānaṃ dadātayaṃ.
92.
Mahādānaṃ daditvāna, nagarā nikkhamiṃ tadā.
93.
Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.
94.
Ekākiyo adutiyo, maddideviṃ idamabraviṃ.
95.
Ahaṃ jāliṃ gahessāmi, garuko bhātiko hi so’.
96.
Ahaṃ suvaṇṇabimbaṃva, jāliṃ khattiyamaggahiṃ.
97.
Visamaṃ samaṃ akkamantā, vaṅkaṃ gacchāma pabbataṃ.
98.
Maggante paṭipucchāma, ‘kuhiṃ vaṅkanta pabbato’.
99.
Dukkhaṃ te paṭivedenti, dūre vaṅkantapabbato.
100.
Tesaṃ phalānaṃ hetumhi, uparodanti dārakā.
101.
Sayamevoṇamitvāna, upagacchanti dārake.
102.
Sāhukāraṃ pavattesi, maddī sabbaṅgasobhanā.
103.
Vessantarassa tejena, sayamevoṇatā dumā.
104.
Nikkhantadivaseneva, cetaraṭṭhamupāgamuṃ.
105.
Sabbe pañjalikā hutvā, rodamānā upāgamuṃ.
106.
Te tato nikkhamitvāna, vaṅkaṃ agamu pabbataṃ.
107.
Assamaṃ sukataṃ rammaṃ, paṇṇasālaṃ sumāpaya.
108.
Assamaṃ sukataṃ rammaṃ, paṇṇasālaṃ sumāpayi.
109.
Caturo janā mayaṃ tattha, vasāma pabbatantare.
110.
Aññamaññaṃ sokanudā, vasāma assame tadā.
111.
Maddī phalaṃ āharitvā, poseti sā tayo jane.
112.
Āyāci puttake mayhaṃ, jāliṃ kaṇhājinaṃ cubho.
113.
Ubho putte gahetvāna, adāsiṃ brāhmaṇe tadā.
114.
Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.
115.
Āyāci maṃ maddideviṃ, sīlavantiṃ patibbataṃ.
116.
Pasannamanasaṅkappo, tassa maddiṃ adāsahaṃ.
117.
Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.
118.
Cajamāno na cintesiṃ, bodhiyāyeva kāraṇā.
119.
Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ, tasmā piye adāsahaṃ.
120.
Karuṇaṃ paridevante, sallapante sukhaṃ dukhaṃ.
121.
Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.
122.
Pavisāmi puraṃ rammaṃ, jetuttaraṃ puruttamaṃ.
123.
Tadāpi pathavī kampi, sineruvanavaṭaṃsakā.
124.
Sāpi dānabalā mayhaṃ, sattakkhattuṃ pakampathā’’ti.
Vessantaracariyaṃ navamaṃ.
10.
Sasapaṇḍitacariyā
125.
Tiṇapaṇṇasākaphalabhakkho, paraheṭhanavivajjito.
126.
Vasāma ekasāmantā, sāyaṃ pāto ca dissare.
127.
‘Pāpāni parivajjetha, kalyāṇe abhinivissatha’.
128.
Etesaṃ tattha ācikkhiṃ, divaso ajjuposatho.
129.
Datvā dānaṃ dakkhiṇeyye, upavassathuposathaṃ.
130.
Dānāni paṭiyādetvā, dakkhiṇeyyaṃ gavesisuṃ.
131.
‘Yadihaṃ labhe dakkhiṇeyyaṃ, kiṃ me dānaṃ bhavissati.
132.
Ahaṃ tiṇena yāpemi, na sakkā tiṇa dātave.
133.
Dajjāhaṃ sakamattānaṃ, na so tuccho gamissati’.
134.
Āsayaṃ me upāgacchi, dānavīmaṃsanāya me.
135.
‘Sādhu khosi anuppatto, ghāsahetu mamantike.
136.
Tuvaṃ sīlaguṇūpeto, ayuttaṃ te paraheṭhanaṃ.
137.
Ahaṃ pacissamattānaṃ, pakkaṃ tvaṃ bhakkhayissasi’.
138.
Mahantaṃ akāsi citakaṃ, katvā aṅgāragabbhakaṃ.
139.
Phoṭetvā rajagate gatte, ekamantaṃ upāvisiṃ.
140.
Taduppatitvā papatiṃ, majjhe jālasikhantare.
141.
Sameti darathapariḷāhaṃ, assādaṃ deti pīti ca.
142.
Sabbaṃ sameti darathaṃ, yathā sītodakaṃ viya.
143.
Kevalaṃ sakalaṃ kāyaṃ, brāhmaṇassa adāsaha’’nti.
Sasapaṇḍitacariyaṃ dasamaṃ.
Akittivaggo paṭhamo.
Tassuddānaṃ -
Mahāsudassano rājā, mahāgovindabrāhmaṇo.
Ahameva tadā āsiṃ, yo te dānavare adā.
Jīvitaṃ yācake datvā, imaṃ pārami pūrayiṃ.
Dānena me samo natthi, esā me dānapāramīti.
Dānapāraminiddeso niṭṭhito.