1.
Το κεφάλαιο για την άριστη διδασκαλία
1.
Η πρώτη ομιλία για την οριστική πορεία της ορθής οδού
151. «Προικισμένος με πέντε ιδιότητες, μοναχοί, ακόμη και ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ανίκανος να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις. Ποιες είναι αυτές οι πέντε; Περιφρονεί την ομιλία, περιφρονεί τον ομιλητή, περιφρονεί τον εαυτό του, ακούει τη Διδασκαλία με διασπασμένο νου, και με μη πλήρως εστιασμένο νου στρέφει την προσοχή του ασύνετα. Με αυτές τις πέντε ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος, ακόμη και ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ανίκανος να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Προικισμένος με πέντε ιδιότητες, μοναχοί, ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ικανός να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις. Ποιες είναι αυτές οι πέντε; Δεν περιφρονεί την ομιλία, δεν περιφρονεί τον ομιλητή, δεν περιφρονεί τον εαυτό του, ακούει τη Διδασκαλία με μη διασπασμένο νου, και με πλήρως εστιασμένο νου στρέφει την προσοχή του συνετά. Με αυτές τις πέντε ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος, ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ικανός να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις». Πρώτο.
2.
Η δεύτερη ομιλία για την οριστική πορεία της ορθής οδού
152. «Προικισμένος με πέντε ιδιότητες, μοναχοί, ακόμη και ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ανίκανος να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις. Ποιες είναι αυτές οι πέντε; Περιφρονεί την ομιλία, περιφρονεί τον ομιλητή, περιφρονεί τον εαυτό του, στερείται σοφίας, είναι ηλίθιος, βουβός, έχει αλαζονεία γνώσης για αυτό που δεν γνωρίζει. Με αυτές τις πέντε ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος, ακόμη και ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ανίκανος να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Προικισμένος με πέντε ιδιότητες, μοναχοί, ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ικανός να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις. Ποιες είναι αυτές οι πέντε; Δεν περιφρονεί την ομιλία, δεν περιφρονεί τον ομιλητή, δεν περιφρονεί τον εαυτό του, είναι σοφός, όχι ηλίθιος, όχι βουβός, δεν έχει αλαζονεία γνώσης για αυτό που δεν γνωρίζει. Με αυτές τις πέντε ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος, ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ικανός να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις». Δεύτερο.
3.
Η τρίτη ομιλία για την οριστική πορεία της ορθής οδού
153. «Προικισμένος με πέντε ιδιότητες, μοναχοί, ακόμη και ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ανίκανος να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις. Ποιες είναι αυτές οι πέντε; Υποτιμητικός ακούει τη Διδασκαλία κατεχόμενος από περιφρόνηση, με επικριτική συνείδηση ακούει τη Διδασκαλία αναζητώντας ελαττώματα, απέναντι στον διδάσκαλο της Διδασκαλίας έχει πληγωμένη συνείδηση με γεννημένη στειρότητα, στερείται σοφίας, είναι ηλίθιος, βουβός, έχει αλαζονεία γνώσης για αυτό που δεν γνωρίζει. Με αυτές τις πέντε ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος, ακόμη και ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ανίκανος να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις.
«Προικισμένος με πέντε ιδιότητες, μοναχοί, ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ικανός να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις. Ποιες είναι αυτές οι πέντε; Χωρίς υποτίμηση ακούει τη Διδασκαλία μη κατεχόμενος από περιφρόνηση, χωρίς επικριτική συνείδηση ακούει τη Διδασκαλία μη αναζητώντας ελαττώματα, απέναντι στον διδάσκαλο της Διδασκαλίας δεν έχει πληγωμένη συνείδηση χωρίς γεννημένη στειρότητα, είναι σοφός, όχι ηλίθιος, όχι βουβός, δεν έχει αλαζονεία γνώσης για αυτό που δεν γνωρίζει. Με αυτές τις πέντε ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος, ακούγοντας την Άριστη Διδασκαλία είναι ικανός να εισέλθει στην οριστική πορεία, στην ορθή οδό στις καλές νοητικές καταστάσεις». Τρίτη.
4.
Η πρώτη ομιλία για τη φθορά της άριστης διδασκαλίας
154. «Αυτά τα πέντε φαινόμενα, μοναχοί, οδηγούν στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας. Ποια πέντε; Εδώ, μοναχοί, οι μοναχοί δεν ακούν τη Διδασκαλία προσεκτικά, δεν εκμανθάνουν τη Διδασκαλία προσεκτικά, δεν διατηρούν τη Διδασκαλία προσεκτικά, δεν εξετάζουν προσεκτικά το νόημα των διδασκαλιών που διατήρησαν, δεν ακολουθούν προσεκτικά την πρακτική σύμφωνα με τη Διδασκαλία γνωρίζοντας το νόημα και γνωρίζοντας τη Διδασκαλία. Αυτά λοιπόν, μοναχοί, είναι τα πέντε φαινόμενα που οδηγούν στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Αυτά τα πέντε φαινόμενα, μοναχοί, οδηγούν στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας. Ποια πέντε; Εδώ, μοναχοί, οι μοναχοί ακούν τη Διδασκαλία προσεκτικά, εκμανθάνουν τη Διδασκαλία προσεκτικά, διατηρούν τη Διδασκαλία προσεκτικά, εξετάζουν προσεκτικά το νόημα των διδασκαλιών που διατήρησαν, ακολουθούν προσεκτικά την πρακτική σύμφωνα με τη Διδασκαλία γνωρίζοντας το νόημα και γνωρίζοντας τη Διδασκαλία. Αυτά λοιπόν, μοναχοί, είναι τα πέντε φαινόμενα που οδηγούν στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας». Τέταρτο.
5.
Η δεύτερη ομιλία για τη φθορά της άριστης διδασκαλίας
155. «Αυτά τα πέντε φαινόμενα, μοναχοί, οδηγούν στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας. Ποια πέντε; Εδώ, μοναχοί, οι μοναχοί δεν εκμανθάνουν τη Διδασκαλία - ομιλία, μικτό κείμενο, επεξήγηση, στίχους, εμπνευσμένο λόγο, ιτιβούτακα, τζάτακα, θαυμαστά φαινόμενα, βεντάλλα. Αυτό, μοναχοί, είναι το πρώτο φαινόμενο που οδηγεί στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι μοναχοί δεν διδάσκουν εκτενώς τη Διδασκαλία σε άλλους όπως την έχουν ακούσει και όπως την έχουν μάθει. Αυτό, μοναχοί, είναι το δεύτερο φαινόμενο που οδηγεί στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι μοναχοί δεν διδάσκουν εκτενώς τη Διδασκαλία σε άλλους όπως την έχουν ακούσει και όπως την έχουν μάθει. Αυτό, μοναχοί, είναι το τρίτο φαινόμενο που οδηγεί στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι μοναχοί δεν απαγγέλλουν εκτενώς τη Διδασκαλία όπως την έχουν ακούσει και όπως την έχουν μάθει. Αυτό, μοναχοί, είναι το τέταρτο φαινόμενο που οδηγεί στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι μοναχοί δεν αναλογίζονται, δεν εξετάζουν και δεν παρατηρούν με τον νου τη Διδασκαλία όπως την έχουν ακούσει και όπως την έχουν μάθει. Αυτό, μοναχοί, είναι το πέμπτο φαινόμενο που οδηγεί στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας. Αυτά λοιπόν, μοναχοί, είναι τα πέντε φαινόμενα που οδηγούν στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Αυτά τα πέντε φαινόμενα, μοναχοί, οδηγούν στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας. Ποια πέντε; Εδώ, μοναχοί, οι μοναχοί εκμανθάνουν τη Διδασκαλία - ομιλία, μικτό κείμενο, επεξήγηση, στίχους, εμπνευσμένο λόγο, ιτιβούτακα, τζάτακα, θαυμαστά φαινόμενα, βεντάλλα. Αυτό, μοναχοί, είναι το πρώτο φαινόμενο που οδηγεί στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι μοναχοί διδάσκουν εκτενώς τη Διδασκαλία σε άλλους όπως την έχουν ακούσει και όπως την έχουν μάθει. Αυτό, μοναχοί, είναι το δεύτερο φαινόμενο που οδηγεί στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι μοναχοί διδάσκουν εκτενώς τη Διδασκαλία σε άλλους όπως την έχουν ακούσει και όπως την έχουν μάθει. Αυτός, μοναχοί, είναι ο τρίτος παράγοντας που οδηγεί στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι μοναχοί απαγγέλλουν εκτενώς τη Διδασκαλία όπως την έχουν ακούσει και όπως την έχουν μάθει. Αυτός, μοναχοί, είναι ο τέταρτος παράγοντας που οδηγεί στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι μοναχοί αναλογίζονται, εξετάζουν και παρατηρούν με τον νου τη Διδασκαλία όπως την έχουν ακούσει και όπως την έχουν μάθει. Αυτό, μοναχοί, είναι το πέμπτο φαινόμενο που οδηγεί στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας. Αυτά λοιπόν, μοναχοί, είναι τα πέντε φαινόμενα που οδηγούν στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας». Πέμπτο.
6.
Η τρίτη ομιλία για τη φθορά της άριστης διδασκαλίας
156. «Αυτά τα πέντε φαινόμενα, μοναχοί, οδηγούν στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας. Ποια πέντε; Εδώ, μοναχοί, οι μοναχοί εκμανθάνουν μια ομιλία που έχει παρανοηθεί, με εσφαλμένα τοποθετημένους όρους και φρασεολογία. Όταν οι όροι και η φρασεολογία είναι εσφαλμένα τοποθετημένα, μοναχοί, το νόημα επίσης ερμηνεύεται εσφαλμένα. Αυτό, μοναχοί, είναι το πρώτο φαινόμενο που οδηγεί στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι μοναχοί είναι δύσκολοι στην αποδοχή συμβουλής, προικισμένοι με παράγοντες που δημιουργούν δυσκολία στην αποδοχή συμβουλής, ανυπόμονοι, μη δεχόμενοι ευνοϊκά την παραίνεση. Αυτό, μοναχοί, είναι το δεύτερο φαινόμενο που οδηγεί στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, εκείνοι οι μοναχοί που είναι πολυμαθείς, που έχουν κατακτήσει τις παραδόσεις, κάτοχοι της Διδασκαλίας, κάτοχοι της μοναστικής διαγωγής, κάτοχοι των πινάκων περιεχομένων, αυτοί δεν διδάσκουν προσεκτικά την ομιλία σε άλλους· με τον θάνατό τους η ομιλία γίνεται με κομμένη ρίζα, χωρίς καταφύγιο. Αυτό, μοναχοί, είναι το τρίτο φαινόμενο που οδηγεί στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι πρεσβύτεροι μοναχοί είναι πολυτελείς, αμελείς, προπορευόμενοι στην πτώση, έχοντας εγκαταλείψει το καθήκον της αποστασιοποίησης, δεν ξεκινούν ενεργητικότητα για την επίτευξη του μη επιτευχθέντος, για το επίτευγμα του μη αποκτηθέντος, για την πραγμάτωση του μη πραγματωμένου. Οι μελλοντικές γενιές τους ακολουθούν το παράδειγμα. Κι αυτή είναι πολυτελής, αμελής, προπορευόμενη στην πτώση, έχοντας εγκαταλείψει το καθήκον της αποστασιοποίησης, δεν ξεκινά ενεργητικότητα για την επίτευξη του μη επιτευχθέντος, για το επίτευγμα του μη αποκτηθέντος, για την πραγμάτωση του μη πραγματωμένου. Αυτό, μοναχοί, είναι το τέταρτο φαινόμενο που οδηγεί στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, η Κοινότητα είναι διασπασμένη. Όταν όμως η Κοινότητα, μοναχοί, είναι διασπασμένη, υπάρχουν αμοιβαίες ύβρεις, υπάρχουν αμοιβαίες επιπλήξεις, υπάρχουν αμοιβαίοι αποκλεισμοί, υπάρχουν αμοιβαίες εγκαταλείψεις. Εκεί όσοι δεν έχουν πίστη δεν αποκτούν πίστη, και σε μερικούς από αυτούς που έχουν πίστη υπάρχει μεταβολή. Αυτό, μοναχοί, είναι το πέμπτο φαινόμενο που οδηγεί στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας. Αυτά λοιπόν, μοναχοί, είναι τα πέντε φαινόμενα που οδηγούν στη φθορά και την εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Αυτά τα πέντε φαινόμενα, μοναχοί, οδηγούν στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας. Ποια πέντε; Εδώ, μοναχοί, οι μοναχοί εκμανθάνουν μια ομιλία που έχει ορθώς ληφθεί, με ορθά τοποθετημένους όρους και φρασεολογία. Όταν οι όροι και η φρασεολογία είναι ορθά τοποθετημένα, μοναχοί, το νόημα επίσης ερμηνεύεται ορθά. Αυτό, μοναχοί, είναι το πρώτο φαινόμενο που οδηγεί στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι μοναχοί είναι εύκολοι στην αποδοχή συμβουλής, προικισμένοι με παράγοντες που δημιουργούν ευκολία στην αποδοχή συμβουλής, υπομονετικοί, δεχόμενοι ευνοϊκά την παραίνεση. Αυτό, μοναχοί, είναι το δεύτερο φαινόμενο που οδηγεί στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, εκείνοι οι μοναχοί που είναι πολυμαθείς, που έχουν κατακτήσει τις παραδόσεις, κάτοχοι της Διδασκαλίας, κάτοχοι της μοναστικής διαγωγής, κάτοχοι των πινάκων περιεχομένων, αυτοί προσεκτικά διδάσκουν την ομιλία σε άλλους· με τον θάνατό τους η ομιλία δεν είναι κομμένη από τη ρίζα, έχει καταφύγιο. Αυτός, μοναχοί, είναι ο τρίτος παράγοντας που οδηγεί στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, οι πρεσβύτεροι μοναχοί δεν είναι πολυτελείς, δεν είναι αμελείς, έχοντας εγκαταλείψει το καθήκον της πτώσης, προπορευόμενοι στην αποστασιοποίηση· ξεκινούν ενεργητικότητα για την επίτευξη του μη επιτευχθέντος, για το επίτευγμα του μη αποκτηθέντος, για την πραγμάτωση του μη πραγματωμένου. Οι μελλοντικές γενιές τους ακολουθούν το παράδειγμα. Κι αυτή δεν είναι πολυτελής, δεν είναι αμελής, έχοντας εγκαταλείψει το καθήκον της πτώσης, προπορευόμενη στην αποστασιοποίηση, ξεκινά ενεργητικότητα για την επίτευξη του μη επιτευχθέντος, για το επίτευγμα του μη αποκτηθέντος, για την πραγμάτωση του μη πραγματωμένου. Αυτός, μοναχοί, είναι ο τέταρτος παράγοντας που οδηγεί στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας.
«Επιπλέον, μοναχοί, η Κοινότητα είναι ενωμένη, χαιρόμενη μαζί, χωρίς να διαφωνεί, με κοινή απαγγελία, διαβιεί άνετα. Όταν όμως η Κοινότητα, μοναχοί, είναι ενωμένη, δεν υπάρχουν αμοιβαίες ύβρεις, δεν υπάρχουν αμοιβαίες επιπλήξεις, δεν υπάρχουν αμοιβαίοι αποκλεισμοί, δεν υπάρχουν αμοιβαίες εγκαταλείψεις. Εκεί όσοι δεν έχουν πίστη αποκτούν πίστη, και σε αυτούς που έχουν πίστη υπάρχει αύξηση. Αυτό, μοναχοί, είναι το πέμπτο φαινόμενο που οδηγεί στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας. Αυτά λοιπόν, μοναχοί, είναι τα πέντε φαινόμενα που οδηγούν στη διάρκεια, στη μη φθορά και στη μη εξαφάνιση της Άριστης Διδασκαλίας». Έκτο.
7.
Η ομιλία για την κακή συζήτηση
157. «Για πέντε άτομα, μοναχοί, η συζήτηση είναι κακή συζήτηση όταν συγκρίνεται άτομο με άτομο. Ποιων πέντε; Για τον άπιστο, μοναχοί, η συζήτηση για την πίστη είναι κακή συζήτηση· για τον ανήθικο η συζήτηση για την ηθική είναι κακή συζήτηση· για τον ολιγομαθή η συζήτηση για την πολυμάθεια είναι κακή συζήτηση· για τον τσιγκούνη η συζήτηση για τη γενναιοδωρία είναι κακή συζήτηση· για αυτόν που στερείται σοφίας η συζήτηση για τη σοφία είναι κακή συζήτηση.
«Και γιατί, μοναχοί, για τον άπιστο η συζήτηση για την πίστη είναι κακή συζήτηση; Ο άπιστος, μοναχοί, όταν γίνεται συζήτηση για την πίστη, προσκολλάται, θυμώνει, απωθείται, μένει σταθερός στην οργή, και εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Για ποιο λόγο; Διότι εκείνος, μοναχοί, δεν βλέπει την τελειότητα στην πίστη στον εαυτό του, και δεν λαμβάνει εξαιτίας αυτού χαρά και αγαλλίαση. Για αυτό το λόγο για τον άπιστο η συζήτηση για την πίστη είναι κακή συζήτηση.
«Και γιατί, μοναχοί, για τον ανήθικο η συζήτηση για την ηθική είναι κακή συζήτηση; Ο ανήθικος, μοναχοί, όταν γίνεται συζήτηση για την ηθική, προσκολλάται, θυμώνει, απωθείται, μένει σταθερός στην οργή, και εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Για ποιο λόγο; Διότι εκείνος, μοναχοί, δεν βλέπει την τελειότητα στην ηθική στον εαυτό του, και δεν λαμβάνει εξαιτίας αυτού χαρά και αγαλλίαση. Για αυτό το λόγο για τον ανήθικο η συζήτηση για την ηθική είναι κακή συζήτηση.
«Και γιατί, μοναχοί, για τον ολιγομαθή η συζήτηση για την πολυμάθεια είναι κακή συζήτηση; Ο ολιγομαθής, μοναχοί, όταν γίνεται συζήτηση για την πολυμάθεια, προσκολλάται, θυμώνει, απωθείται, μένει σταθερός στην οργή, και εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Για ποιο λόγο; Διότι εκείνος, μοναχοί, δεν βλέπει την τελειότητα στη μάθηση στον εαυτό του, και δεν λαμβάνει εξαιτίας αυτού χαρά και αγαλλίαση. Για αυτό το λόγο για τον ολιγομαθή η συζήτηση για την πολυμάθεια είναι κακή συζήτηση.
«Και γιατί, μοναχοί, για τον τσιγκούνη η συζήτηση για τη γενναιοδωρία είναι κακή συζήτηση; Ο τσιγκούνης, μοναχοί, όταν γίνεται συζήτηση για τη γενναιοδωρία, προσκολλάται, θυμώνει, απωθείται, μένει σταθερός στην οργή, και εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Για ποιο λόγο; Διότι εκείνος, μοναχοί, δεν βλέπει την τελειότητα στη γενναιοδωρία στον εαυτό του, και δεν λαμβάνει εξαιτίας αυτού χαρά και αγαλλίαση. Για αυτό το λόγο για τον τσιγκούνη η συζήτηση για τη γενναιοδωρία είναι κακή συζήτηση.
«Και γιατί, μοναχοί, για αυτόν που στερείται σοφίας η συζήτηση για τη σοφία είναι κακή συζήτηση; Αυτός που στερείται σοφίας, μοναχοί, όταν γίνεται συζήτηση για τη σοφία, προσκολλάται, θυμώνει, απωθείται, μένει σταθερός στην οργή, και εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Για ποιο λόγο; Διότι εκείνος, μοναχοί, δεν βλέπει την τελειότητα στη σοφία στον εαυτό του, και δεν λαμβάνει εξαιτίας αυτού χαρά και αγαλλίαση. Για αυτό το λόγο για αυτόν που στερείται σοφίας η συζήτηση για τη σοφία είναι κακή συζήτηση. Για αυτά λοιπόν τα πέντε άτομα, μοναχοί, η συζήτηση είναι κακή συζήτηση όταν συγκρίνεται άτομο με άτομο.
«Σε σύγκριση άτομο με άτομο, μοναχοί, η συζήτηση είναι καλά ειπωμένη σε πέντε άτομα. Ποιων πέντε; Σε αυτόν που έχει πίστη, μοναχοί, η συζήτηση για την πίστη είναι καλά ειπωμένη· σε έναν ηθικό η συζήτηση για την ηθική είναι καλά ειπωμένη· σε έναν πολυμαθή η συζήτηση για την πολυμάθεια είναι καλά ειπωμένη· σε έναν γενναιόδωρο η συζήτηση για τη γενναιοδωρία είναι καλά ειπωμένη· σε έναν σοφό η συζήτηση για τη σοφία είναι καλά ειπωμένη.
«Και γιατί, μοναχοί, σε αυτόν που έχει πίστη η συζήτηση για την πίστη είναι καλά ειπωμένη; Αυτός που έχει πίστη, μοναχοί, όταν γίνεται συζήτηση για την πίστη, δεν προσκολλάται, δεν θυμώνει, δεν απωθείται, δεν μένει σταθερός στην οργή, και δεν εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Για ποιο λόγο; Διότι αυτός, μοναχοί, βλέπει στον εαυτό του την τελειότητα στην πίστη και λαμβάνει εξαιτίας αυτού χαρά και αγαλλίαση. Για αυτό το λόγο σε αυτόν που έχει πίστη η συζήτηση για την πίστη είναι καλά ειπωμένη.
«Και γιατί, μοναχοί, σε έναν ηθικό η συζήτηση για την ηθική είναι καλά ειπωμένη; Ένας ηθικός, μοναχοί, όταν γίνεται συζήτηση για την ηθική, δεν προσκολλάται, δεν θυμώνει, δεν απωθείται, δεν μένει σταθερός στην οργή, και δεν εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Για ποιο λόγο; Διότι αυτός, μοναχοί, βλέπει στον εαυτό του την τελειότητα στην ηθική και λαμβάνει εξαιτίας αυτού χαρά και αγαλλίαση. Για αυτό το λόγο σε έναν ηθικό η συζήτηση για την ηθική είναι καλά ειπωμένη.
«Και γιατί, μοναχοί, σε έναν πολυμαθή η συζήτηση για την πολυμάθεια είναι καλά ειπωμένη; Ένας πολυμαθής, μοναχοί, όταν γίνεται συζήτηση για την πολυμάθεια, δεν προσκολλάται, δεν θυμώνει, δεν απωθείται, δεν μένει σταθερός στην οργή, και δεν εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Για ποιο λόγο; Διότι αυτός, μοναχοί, βλέπει στον εαυτό του την τελειότητα στη μάθηση και λαμβάνει εξαιτίας αυτού χαρά και αγαλλίαση. Για αυτό το λόγο σε έναν πολυμαθή η συζήτηση για την πολυμάθεια είναι καλά ειπωμένη.
«Και γιατί, μοναχοί, σε έναν γενναιόδωρο η συζήτηση για τη γενναιοδωρία είναι καλά ειπωμένη; Ένας γενναιόδωρος, μοναχοί, όταν γίνεται συζήτηση για τη γενναιοδωρία, δεν προσκολλάται, δεν θυμώνει, δεν απωθείται, δεν μένει σταθερός στην οργή, και δεν εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Για ποιο λόγο; Διότι αυτός, μοναχοί, βλέπει στον εαυτό του την τελειότητα στη γενναιοδωρία και λαμβάνει εξαιτίας αυτού χαρά και αγαλλίαση. Για αυτό το λόγο σε έναν γενναιόδωρο η συζήτηση για τη γενναιοδωρία είναι καλά ειπωμένη.
«Και γιατί, μοναχοί, σε έναν σοφό η συζήτηση για τη σοφία είναι καλά ειπωμένη; Ένας σοφός, μοναχοί, όταν γίνεται συζήτηση για τη σοφία, δεν προσκολλάται, δεν θυμώνει, δεν απωθείται, δεν μένει σταθερός στην οργή, και δεν εκδηλώνει εκνευρισμό και μίσος και δυσαρέσκεια. Για ποιο λόγο; Διότι αυτός, μοναχοί, βλέπει στον εαυτό του την τελειότητα στη σοφία και λαμβάνει εξαιτίας αυτού χαρά και αγαλλίαση. Για αυτό το λόγο σε έναν σοφό η συζήτηση για τη σοφία είναι καλά ειπωμένη. Σε σύγκριση άτομο με άτομο, μοναχοί, η συζήτηση είναι καλά ειπωμένη σε αυτά τα πέντε άτομα». Έβδομη.
8.
Η ομιλία για τη ντροπή
158. «Προικισμένος με πέντε ιδιότητες, μοναχοί, ένας μοναχός έχει περιπέσει σε ντροπή. Ποιες είναι αυτές οι πέντε; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός είναι άπιστος, είναι ανήθικος, είναι ολιγομαθής, είναι οκνηρός, στερείται σοφίας. Με αυτές τις πέντε ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος ένας μοναχός έχει περιπέσει σε ντροπή.
«Προικισμένος με πέντε ιδιότητες, μοναχοί, ένας μοναχός έχει αυτοπεποίθηση. Ποιες είναι αυτές οι πέντε; Εδώ, μοναχοί, ένας μοναχός έχει πίστη, είναι ηθικός, είναι πολυμαθής, καταβάλλει έντονη ενεργητικότητα, είναι σοφός. Με αυτές τις πέντε ιδιότητες, μοναχοί, προικισμένος ένας μοναχός έχει αυτοπεποίθηση.» Όγδοη.
9.
Η ομιλία για τον Ουντάγι
159. Έτσι έχω ακούσει - Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στην Κοσάμπι, στο μοναστήρι του Γκοσίτα. Εκείνη την περίοδο ο σεβάσμιος Ουντάγι, περιτριγυρισμένος από μια μεγάλη ακολουθία λαϊκών, καθόταν διδάσκοντας τη Διδασκαλία. Ο σεβάσμιος Άναντα είδε τον σεβάσμιο Ουντάγι να κάθεται περιτριγυρισμένος από μια μεγάλη ακολουθία λαϊκών, διδάσκοντας τη Διδασκαλία. Αφού τον είδε, πλησίασε τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Καθισμένος στο πλάι, ο σεβάσμιος Άναντα είπε στον Ευλογημένο: «Ο σεβάσμιος, σεβάσμιε κύριε, Ουντάγι, περιτριγυρισμένος από μια μεγάλη ακολουθία λαϊκών, διδάσκει τη Διδασκαλία».
«Δεν είναι εύκολο, Άναντα, να διδάσκει κανείς τη Διδασκαλία στους άλλους. Αυτός που διδάσκει τη Διδασκαλία στους άλλους, Άναντα, αφού εδραιώσει εσωτερικά πέντε παράγοντες, πρέπει να διδάσκει τη Διδασκαλία στους άλλους. Ποια πέντε; "Θα κάνω σταδιακή ομιλία" - έτσι πρέπει να διδάσκεται η Διδασκαλία στους άλλους· "Θα κάνω ομιλία δείχνοντας τη μέθοδο επεξήγησης" - έτσι πρέπει να διδάσκεται η Διδασκαλία στους άλλους· "Θα κάνω ομιλία εξαρτώμενος από τη συμπόνια" - έτσι πρέπει να διδάσκεται η Διδασκαλία στους άλλους· "Θα κάνω ομιλία χωρίς να επιδιώκω υλικά κέρδη" - έτσι πρέπει να διδάσκεται η Διδασκαλία στους άλλους· "Θα κάνω ομιλία χωρίς να βλάψω τον εαυτό μου και τους άλλους" - έτσι πρέπει να διδάσκεται η Διδασκαλία στους άλλους. Δεν είναι εύκολο, Άναντα, να διδάσκει κανείς τη Διδασκαλία στους άλλους. Αυτός που διδάσκει τη Διδασκαλία στους άλλους, Άναντα, αφού εδραιώσει εσωτερικά αυτούς τους πέντε παράγοντες, πρέπει να διδάσκει τη Διδασκαλία στους άλλους». Ένατη.
10.
Η ομιλία για το δυσαπομάκρυντο
160. «Αυτά τα πέντε, μοναχοί, όταν έχουν εγερθεί είναι δύσκολο να απομακρυνθούν. Ποια πέντε; Η εγερθείσα λαγνεία είναι δύσκολο να απομακρυνθεί, το εγερθέν μίσος είναι δύσκολο να απομακρυνθεί, η εγερθείσα αυταπάτη είναι δύσκολο να απομακρυνθεί, η εγερθείσα έμπνευση είναι δύσκολο να απομακρυνθεί, η εγερθείσα παρόρμηση για ταξίδι είναι δύσκολο να απομακρυνθεί. Αυτά λοιπόν, μοναχοί, είναι τα πέντε που όταν έχουν εγερθεί είναι δύσκολο να απομακρυνθούν». Δέκατη.
Κεφάλαιο Σαντάμμα, πρώτο.
Αυτή είναι η σύνοψή του -
Κακή συζήτηση και επίσης ντροπή, Ουδάγι και δύσκολα να απομακρυνθούν.