9.
Η ομιλία για τον εξαγνισμό της προσφερόμενης τροφής
438. Έτσι έχω ακούσει - Κάποτε ο Ευλογημένος διέμενε στο Ρατζάγκαχα, στο Άλσος των Μπαμπού, στο καταφύγιο σίτισης σκιούρων. Τότε ο σεβάσμιος Σαριπούττα, την απογευματινή περίοδο της ημέρας, αφού βγήκε από την απομόνωση, πλησίασε τον Ευλογημένο· αφού πλησίασε, απέδωσε σεβασμό στον Ευλογημένο και κάθισε στο πλάι. Στον σεβάσμιο Σαριπούττα που καθόταν στο πλάι, ο Ευλογημένος είπε αυτό:
«Οι ικανότητές σου, Σαριπούττα, είναι γαλήνιες, το χρώμα του δέρματός σου είναι αγνό και λαμπερό. Με ποια διαμονή εσύ, Σαριπούττα, τώρα διαμένεις συχνά;» «Με τη διαμονή στην κενότητα εγώ, σεβάσμιε κύριε, τώρα διαμένω συχνά». «Καλώς, καλώς, Σαριπούττα! Με τη διαμονή του μεγάλου ανθρώπου, λοιπόν, εσύ, Σαριπούττα, τώρα διαμένεις συχνά. Αυτή είναι η διαμονή του μεγάλου ανθρώπου, Σαριπούττα, δηλαδή - η κενότητα. Γι' αυτό, Σαριπούττα, αν ένας μοναχός επιθυμούσε - 'να διαμένω συχνά με τη διαμονή στην κενότητα', από εκείνον τον μοναχό, Σαριπούττα, πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - 'στον δρόμο από τον οποίο μπήκα στο χωριό για προσφερόμενη τροφή, και στην περιοχή όπου περιφέρθηκα για προσφερόμενη τροφή, και στον δρόμο από τον οποίο επέστρεψα από το χωριό για προσφερόμενη τροφή, υπάρχει άραγε σε μένα εκεί, σχετικά με τα υλικά φαινόμενα αντιληπτά με το μάτι, επιθυμία ή πάθος ή μίσος ή αυταπάτη ή αποστροφή του νου;' Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'στον δρόμο από τον οποίο μπήκα στο χωριό για προσφερόμενη τροφή, και στην περιοχή όπου περιφέρθηκα για προσφερόμενη τροφή, και στον δρόμο από τον οποίο επέστρεψα από το χωριό για προσφερόμενη τροφή, υπάρχει σε μένα εκεί, σχετικά με τα υλικά φαινόμενα αντιληπτά με το μάτι, επιθυμία ή πάθος ή μίσος ή αυταπάτη ή αποστροφή του νου', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'στον δρόμο από τον οποίο μπήκα στο χωριό για προσφερόμενη τροφή, και στην περιοχή όπου περιφέρθηκα για προσφερόμενη τροφή, και στον δρόμο από τον οποίο επέστρεψα από το χωριό για προσφερόμενη τροφή, δεν υπάρχει σε μένα εκεί, σχετικά με τα υλικά φαινόμενα αντιληπτά με το μάτι, επιθυμία ή πάθος ή μίσος ή αυταπάτη ή αποστροφή του νου', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
439. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - 'στον δρόμο από τον οποίο μπήκα στο χωριό για προσφερόμενη τροφή, και στην περιοχή όπου περιφέρθηκα για προσφερόμενη τροφή, και στον δρόμο από τον οποίο επέστρεψα από το χωριό για προσφερόμενη τροφή, υπάρχει άραγε σε μένα εκεί, σχετικά με τους ήχους αντιληπτούς από το αυτί... κ.λπ... σχετικά με τις οσμές αντιληπτές από τη μύτη... σχετικά με τις γεύσεις αντιληπτές από τη γλώσσα... σχετικά με τα απτά αντικείμενα αντιληπτά από το σώμα... σχετικά με τα νοητικά αντικείμενα αντιληπτά από τον νου, επιθυμία ή πάθος ή μίσος ή αυταπάτη ή αποστροφή του νου;' Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'στον δρόμο από τον οποίο μπήκα στο χωριό για προσφερόμενη τροφή, και στην περιοχή όπου περιφέρθηκα για προσφερόμενη τροφή, και στον δρόμο από τον οποίο επέστρεψα από το χωριό για προσφερόμενη τροφή, υπάρχει σε μένα εκεί, σχετικά με τα νοητικά αντικείμενα αντιληπτά από τον νου, επιθυμία ή πάθος ή μίσος ή αυταπάτη ή αποστροφή του νου', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την εγκατάλειψη εκείνων ακριβώς των κακών φαύλων νοητικών καταστάσεων. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'στον δρόμο από τον οποίο μπήκα στο χωριό για προσφερόμενη τροφή, και στην περιοχή όπου περιφέρθηκα για προσφερόμενη τροφή, και στον δρόμο από τον οποίο επέστρεψα από το χωριό για προσφερόμενη τροφή, δεν υπάρχει σε μένα εκεί, σχετικά με τα νοητικά αντικείμενα αντιληπτά από τον νου, επιθυμία ή πάθος ή μίσος ή αυταπάτη ή αποστροφή του νου', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
440. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - "Έχουν άραγε εγκαταλειφθεί από μένα τα πέντε είδη αισθησιακής ηδονής;" Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Δεν έχουν εγκαταλειφθεί από μένα τα πέντε είδη αισθησιακής ηδονής", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την εγκατάλειψη των πέντε ειδών αισθησιακής ηδονής. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Έχουν εγκαταλειφθεί από μένα τα πέντε είδη αισθησιακής ηδονής", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
441. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - "Έχουν άραγε εγκαταλειφθεί από μένα τα πέντε νοητικά εμπόδια;" Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Δεν έχουν εγκαταλειφθεί από μένα τα πέντε νοητικά εμπόδια", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την εγκατάλειψη των πέντε νοητικών εμποδίων. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Έχουν εγκαταλειφθεί από μένα τα πέντε νοητικά εμπόδια", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
442. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - "Έχουν άραγε κατανοηθεί πλήρως από μένα τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης;" Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Δεν έχουν κατανοηθεί πλήρως από μένα τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την πλήρη κατανόηση των πέντε συναθροισμάτων της προσκόλλησης. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Έχουν κατανοηθεί πλήρως από μένα τα πέντε συναθροίσματα της προσκόλλησης", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
443. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - 'Έχουν άραγε αναπτυχθεί σε μένα οι τέσσερις εφαρμογές της μνήμης;' Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Δεν έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι τέσσερις εφαρμογές της μνήμης', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την ανάπτυξη των τεσσάρων εφαρμογών της μνήμης. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι τέσσερις εφαρμογές της μνήμης', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
444. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - 'Έχουν άραγε αναπτυχθεί σε μένα οι τέσσερις ορθές επίμονες προσπάθειες;' Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Δεν έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι τέσσερις ορθές επίμονες προσπάθειες', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την ανάπτυξη των τεσσάρων ορθών επίμονων προσπαθειών. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι τέσσερις ορθές επίμονες προσπάθειες', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
445. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - 'Έχουν άραγε αναπτυχθεί σε μένα οι τέσσερις βάσεις πνευματικής δύναμης;' Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Δεν έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι τέσσερις βάσεις πνευματικής δύναμης', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την ανάπτυξη των τεσσάρων βάσεων πνευματικής δύναμης. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι τέσσερις βάσεις πνευματικής δύναμης', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
446. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - "Έχουν άραγε αναπτυχθεί σε μένα οι πέντε πνευματικές ικανότητες;" Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Δεν έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι πέντε πνευματικές ικανότητες", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την ανάπτυξη των πέντε πνευματικών ικανοτήτων. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι πέντε πνευματικές ικανότητες", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
447. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - "Έχουν άραγε αναπτυχθεί σε μένα οι πέντε δυνάμεις;" Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Δεν έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι πέντε δυνάμεις", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την ανάπτυξη των πέντε δυνάμεων. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι πέντε δυνάμεις", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
448. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - 'Έχουν άραγε αναπτυχθεί σε μένα οι επτά παράγοντες της φώτισης;' Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Δεν έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι επτά παράγοντες της φώτισης', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την ανάπτυξη των επτά παραγόντων της φώτισης. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Έχουν αναπτυχθεί σε μένα οι επτά παράγοντες της φώτισης', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
449. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - "Έχει αναπτυχθεί άραγε σε μένα η ευγενής οκταμελής οδός;" Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Δεν έχει αναπτυχθεί σε μένα η ευγενής οκταμελής οδός", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την ανάπτυξη της ευγενούς οκταμελούς οδού. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - "Έχει αναπτυχθεί σε μένα η ευγενής οκταμελής οδός", τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
450. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - 'Έχουν άραγε αναπτυχθεί σε μένα η νοητική ηρεμία και η διόραση;' Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Δεν έχουν αναπτυχθεί σε μένα η νοητική ηρεμία και η διόραση', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την ανάπτυξη της νοητικής ηρεμίας και της διόρασης. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Έχουν αναπτυχθεί σε μένα η νοητική ηρεμία και η διόραση', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
451. «Επιπλέον, Σαριπούττα, από έναν μοναχό πρέπει να αναστοχαστεί έτσι - 'Έχουν άραγε πραγματωθεί σε μένα η αληθινή γνώση και η απελευθέρωση;' Αν, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Δεν έχουν πραγματωθεί σε μένα η αληθινή γνώση και η απελευθέρωση', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για την πραγμάτωση της αληθινής γνώσης και της απελευθέρωσης. Αν όμως, Σαριπούττα, ένας μοναχός ανασκοπώντας γνωρίζει έτσι - 'Έχουν πραγματωθεί σε μένα η αληθινή γνώση και η απελευθέρωση', τότε, Σαριπούττα, από εκείνον τον μοναχό πρέπει να διαμένει με εκείνη ακριβώς τη χαρά και την ευφροσύνη, εξασκούμενος μέρα και νύχτα στις καλές νοητικές καταστάσεις.
452. «Όποιοι, Σαριπούττα, ασκητές ή βραχμάνοι στο παρελθόν εξάγνισαν την προσφερόμενη τροφή, όλοι αυτοί έτσι ακριβώς αφού ανασκόπησαν επανειλημμένα εξάγνισαν την προσφερόμενη τροφή. Και όποιοι, Σαριπούττα, ασκητές ή βραχμάνοι στο μέλλον θα εξαγνίσουν την προσφερόμενη τροφή, όλοι αυτοί έτσι ακριβώς αφού ανασκοπήσουν επανειλημμένα θα εξαγνίσουν την προσφερόμενη τροφή. Και όποιοι, Σαριπούττα, ασκητές ή βραχμάνοι τώρα εξαγνίζουν την προσφερόμενη τροφή, όλοι αυτοί έτσι ακριβώς αφού ανασκοπούν επανειλημμένα εξαγνίζουν την προσφερόμενη τροφή. Γι' αυτό, Σαριπούττα, 'αφού ανασκοπήσουμε επανειλημμένα θα εξαγνίσουμε την προσφερόμενη τροφή' - έτσι πρέπει να εξασκείστε, Σαριπούττα».
Αυτά είπε ο Ευλογημένος. Ο σεβάσμιος Σαριπούττα, ευχαριστημένος, αγαλλίασε με τα λόγια του Ευλογημένου.
Τέλος της ομιλίας Πινταπατα-παρισούντι, ένατη.