6.
Το κεφάλαιο για την πλήρη συνειδητοποίηση
1.
Η ομιλία για την άκρη του νυχιού
1121. Τότε ο Ευλογημένος, αφού τοποθέτησε λίγη σκόνη στην άκρη του νυχιού του, απευθύνθηκε στους μοναχούς: «Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι περισσότερο - αυτή η λίγη σκόνη που τοποθέτησα στην άκρη του νυχιού μου, ή αυτή η μεγάλη γη;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι περισσότερο, δηλαδή - η μεγάλη γη· ασήμαντη είναι η λίγη σκόνη που τοποθέτησε ο Ευλογημένος στην άκρη του νυχιού του. Σε σύγκριση με τη μεγάλη γη, η λίγη σκόνη που τοποθέτησε ο Ευλογημένος στην άκρη του νυχιού του δεν φτάνει ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνει ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνει ούτε σε κλάσμα». «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, για τον ευγενή μαθητή, το άτομο τέλειο στην ορθή άποψη, αυτόν που έχει πλήρως συνειδητοποιήσει, αυτό ακριβώς είναι περισσότερο το σύνολο του υπαρξιακού πόνου, δηλαδή αυτό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί· ασήμαντο είναι αυτό που απομένει. Σε σύγκριση με το προηγούμενο σύνολο του υπαρξιακού πόνου που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί, δεν φτάνει ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνει ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνει ούτε σε κλάσμα, δηλαδή το να έχει κανείς επτά επαναγεννήσεις το μέγιστον· αυτός που κατανοεί όπως πραγματικά είναι: «αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος»... κ.λπ... κατανοεί όπως πραγματικά είναι: «αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου»».
«Γι' αυτό, μοναχοί, πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια: «αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος»... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια: «αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου»». Πρώτο.
2.
Η ομιλία για τη λιμνούλα
1122. «Όπως, μοναχοί, μια λιμνούλα πενήντα γιότζανα σε μήκος, πενήντα γιότζανα σε πλάτος, πενήντα γιότζανα σε βάθος, γεμάτη νερό, γεμάτη μέχρι το χείλος, ώστε να μπορεί να πιει ένα κοράκι. Από αυτήν ένας άνθρωπος θα έβγαζε νερό με την άκρη ενός χόρτου. Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι περισσότερο - το νερό που βγήκε με την άκρη του χόρτου ή το νερό της λιμνούλας;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι περισσότερο, δηλαδή - το νερό της λιμνούλας· ασήμαντο είναι το νερό που βγήκε με την άκρη του χόρτου. Σε σύγκριση με το νερό της λιμνούλας, το νερό που βγήκε με την άκρη του χόρτου δεν φτάνει ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνει ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνει ούτε σε κλάσμα». «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, για τον ευγενή μαθητή... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια». Δεύτερο.
3.
Η ομιλία για τη συμβολή πρώτη
1123. «Όπως, μοναχοί, εκεί όπου αυτά τα μεγάλα ποτάμια συρρέουν και συναντώνται, δηλαδή - ο Γάγγης, ο Γιαμούνα, ο Ατσιραβατί, ο Σαραμπού, ο Μαχί, από εκεί ένας άνθρωπος θα έβγαζε δύο ή τρεις σταγόνες νερού. Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι περισσότερο - οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που βγήκαν ή το νερό στη συμβολή;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι περισσότερο, δηλαδή - το νερό στη συμβολή· ασήμαντες είναι οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που βγήκαν. Σε σύγκριση με το νερό στη συμβολή, οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που βγήκαν δεν φτάνουν ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνουν ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνουν ούτε σε κλάσμα». «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, για τον ευγενή μαθητή... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια». Τρίτη.
4.
Η ομιλία για τη συμβολή δεύτερη
1124. «Όπως, μοναχοί, εκεί όπου αυτά τα μεγάλα ποτάμια συρρέουν και συναντώνται, δηλαδή - ο Γάγγης, ο Γιαμούνα, ο Ατσιραβατί, ο Σαραμπού, ο Μαχί, εκείνο το νερό θα οδηγούνταν σε πλήρη εξάλειψη και εξάντληση, εκτός από δύο ή τρεις σταγόνες νερού. Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι περισσότερο - το νερό στη συμβολή που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί ή οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που απέμειναν;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι περισσότερο, το νερό στη συμβολή, δηλαδή αυτό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί· ασήμαντες είναι οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που απέμειναν. Σε σύγκριση με το νερό στη συμβολή που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί, οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που απέμειναν δεν φτάνουν ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνουν ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνουν ούτε σε κλάσμα». «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, για τον ευγενή μαθητή... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια». Τέταρτο.
5.
Η ομιλία για τη μεγάλη γη πρώτη
1125. «Όπως, μοναχοί, ένας άνθρωπος θα τοποθετούσε επτά σφαιρίδια πηλού σε μέγεθος κουκουτσιού τζουτζούμπα πάνω στη μεγάλη γη. Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι περισσότερο - τα επτά σφαιρίδια πηλού σε μέγεθος κουκουτσιού τζουτζούμπα που τοποθετήθηκαν ή αυτή η μεγάλη γη;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι περισσότερο, δηλαδή - η μεγάλη γη· ασήμαντα είναι τα επτά σφαιρίδια πηλού σε μέγεθος κουκουτσιού τζουτζούμπα που τοποθετήθηκαν. Σε σύγκριση με τη μεγάλη γη, τα επτά σφαιρίδια πηλού σε μέγεθος κουκουτσιού τζουτζούμπα που τοποθετήθηκαν δεν φτάνουν ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνουν ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνουν ούτε σε κλάσμα». «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, για τον ευγενή μαθητή... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια». Πέμπτο.
6.
Η ομιλία για τη μεγάλη γη δεύτερη
1126. «Όπως, μοναχοί, η μεγάλη γη θα οδηγούνταν σε πλήρη εξάλειψη και εξάντληση, εκτός από επτά σφαιρίδια πηλού σε μέγεθος κουκουτσιού τζουτζούμπα. Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι περισσότερο - αυτό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί από τη μεγάλη γη ή τα επτά σφαιρίδια πηλού σε μέγεθος κουκουτσιού τζουτζούμπα που απέμειναν;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι περισσότερο, από τη μεγάλη γη, δηλαδή αυτό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί· ασήμαντα είναι τα επτά σφαιρίδια πηλού σε μέγεθος κουκουτσιού τζουτζούμπα που απέμειναν. Σε σύγκριση με αυτό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί από τη μεγάλη γη, τα επτά σφαιρίδια πηλού σε μέγεθος κουκουτσιού τζουτζούμπα που απέμειναν δεν φτάνουν ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνουν ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνουν ούτε σε κλάσμα». «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, για τον ευγενή μαθητή... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια». Έκτο.
7.
Η ομιλία για τον μεγάλο ωκεανό πρώτη
1127. «Όπως, μοναχοί, ένας άνθρωπος θα έβγαζε δύο ή τρεις σταγόνες νερού από τον μεγάλο ωκεανό. Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι περισσότερο - οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που βγήκαν ή το νερό στον μεγάλο ωκεανό;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι περισσότερο, δηλαδή - το νερό στον μεγάλο ωκεανό· ασήμαντες είναι οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που βγήκαν. Σε σύγκριση με το νερό στον μεγάλο ωκεανό, οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που βγήκαν δεν φτάνουν ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνουν ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνουν ούτε σε κλάσμα». «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, για τον ευγενή μαθητή... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια». Έβδομη.
8.
Η ομιλία για τον μεγάλο ωκεανό δεύτερη
1128. «Όπως, μοναχοί, το νερό στον μεγάλο ωκεανό θα οδηγούνταν σε πλήρη εξάλειψη και εξάντληση, εκτός από δύο ή τρεις σταγόνες νερού. Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι περισσότερο - το νερό στον μεγάλο ωκεανό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί ή οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που απέμειναν;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι περισσότερο το νερό στον μεγάλο ωκεανό, δηλαδή αυτό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί· ασήμαντες είναι οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που απέμειναν. Σε σύγκριση με το νερό στον μεγάλο ωκεανό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί, οι δύο ή τρεις σταγόνες νερού που απέμειναν δεν φτάνουν ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνουν ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνουν ούτε σε κλάσμα». «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, για τον ευγενή μαθητή... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια». Όγδοη.
9.
Η ομιλία για την παρομοίωση του βουνού πρώτη
1129. «Όπως, μοναχοί, ένας άνθρωπος θα τοποθετούσε επτά πέτρινα χαλίκια σε μέγεθος σπόρου σιναπιού πάνω στα Ιμαλάια, τον βασιλιά των βουνών. Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι περισσότερο - τα επτά πέτρινα χαλίκια σε μέγεθος σπόρου σιναπιού που τοποθετήθηκαν ή αυτά τα Ιμαλάια, ο βασιλιάς των βουνών;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι περισσότερο, δηλαδή - τα Ιμαλάια, ο βασιλιάς των βουνών· ασήμαντα είναι τα επτά πέτρινα χαλίκια σε μέγεθος σπόρου σιναπιού που τοποθετήθηκαν. Σε σύγκριση με τα Ιμαλάια, τον βασιλιά των βουνών, τα επτά πέτρινα χαλίκια σε μέγεθος σπόρου σιναπιού που τοποθετήθηκαν δεν φτάνουν ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνουν ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνουν ούτε σε κλάσμα». «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, για τον ευγενή μαθητή... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια». Ένατη.
10.
Η ομιλία για την παρομοίωση του βουνού δεύτερη
1130. «Όπως, μοναχοί, τα Ιμαλάια, ο βασιλιάς των βουνών, θα οδηγούνταν σε πλήρη εξάλειψη και εξάντληση, εκτός από επτά πέτρινα χαλίκια σε μέγεθος σπόρου σιναπιού. Τι νομίζετε, μοναχοί, ποιο άραγε είναι περισσότερο - αυτό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί από τα Ιμαλάια, τον βασιλιά των βουνών, ή τα επτά πέτρινα χαλίκια σε μέγεθος σπόρου σιναπιού που απέμειναν;» «Αυτό ακριβώς, σεβάσμιε κύριε, είναι περισσότερο από τα Ιμαλάια, τον βασιλιά των βουνών, δηλαδή αυτό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί· ασήμαντα είναι τα επτά πέτρινα χαλίκια σε μέγεθος σπόρου σιναπιού που απέμειναν. Σε σύγκριση με αυτό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί από τα Ιμαλάια, τον βασιλιά των βουνών, τα επτά πέτρινα χαλίκια σε μέγεθος σπόρου σιναπιού που απέμειναν δεν φτάνουν ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνουν ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνουν ούτε σε κλάσμα». «Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μοναχοί, για τον ευγενή μαθητή, το άτομο τέλειο στην ορθή άποψη, αυτόν που έχει πλήρως συνειδητοποιήσει, αυτό ακριβώς είναι περισσότερο το σύνολο του υπαρξιακού πόνου, δηλαδή αυτό που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί· ασήμαντο είναι αυτό που απομένει. Σε σύγκριση με το προηγούμενο σύνολο του υπαρξιακού πόνου που έχει εξαντληθεί και καταναλωθεί, δεν φτάνει ούτε σε υπολογισμό, δεν φτάνει ούτε σε σύγκριση, δεν φτάνει ούτε σε κλάσμα, δηλαδή το να έχει κανείς επτά επαναγεννήσεις το μέγιστον· αυτός που κατανοεί όπως πραγματικά είναι: «αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος»... κ.λπ... κατανοεί όπως πραγματικά είναι: «αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου»».
«Γι' αυτό, μοναχοί, πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια: «αυτός είναι ο υπαρξιακός πόνος»... κ.λπ... πρέπει να γίνει συνεχής προσπάθεια: «αυτή είναι η πρακτική που οδηγεί στην παύση του υπαρξιακού πόνου»». Δέκατη.
Το κεφάλαιο της πλήρους συνειδητοποίησης έκτο.
Αυτή είναι η σύνοψή του -
δύο για τη γη, δύο για τον ωκεανό, και αυτές οι δύο παραβολές του βουνού.